Ερώτηση κοινοβουλευτικού ελέγχου κατέθεσαν οι βουλευτές του ΚΚΕ, μεταξύ αυτών και ο Βουλευτής Μαγνησίας κ. Βασίλης Μεταξάς προς τους Υπουργούς Εργασίας και Ανάπτυξης, ζητώντας να παρθούν μέτρα για την εξάλειψη της δημιουργίας αναλώσιμων επιχειρήσεων με αποκλειστικό σκοπό την αποφυγή των υποχρεώσεών τους και για την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων.
Οι βουλευτές φέρνουν στην Βουλή τα κυκλώματα, που αναδεικνύονται τις τελευταίες ημέρες, που για να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους χρησιμοποιούν, όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο, που διαμόρφωσαν όλες οι κυβερνήσεις και επιτρέπει να ανοίγουν κατά χιλιάδες επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζόμενους χωρίς να γίνεται ο παραμικρός έλεγχος.
Οι εταιρείες αυτές, όπως σημειώνουν οι Βουλευτές, μπορούν να δημιουργηθούν με ελάχιστο κεφάλαιο 1€, ενώ για τις εταιρικές τους υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρεία με την περιουσία της και όχι εκείνοι που τις ιδρύουν, όπως συμβαίνει σε επιχειρήσεις με άλλη νομική μορφή. Ο νόμος αυτός δίνει τη δυνατότητα να ανοίγουν κατά χιλιάδες τέτοιες εταιρείες και να απασχολούν εργαζόμενους, τους οποίους είτε δεν πληρώνουν σύμφωνα με τις νόμιμες αποδοχές τους είτε δεν καταβάλουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία από τις ετήσιες εκθέσεις του ΕΡΓΑΝΗ το 2013 οι πολυπρόσωπες ΙΚΕ ήταν μόλις 450 και οι μονοπρόσωπες 120 ενώ το 2025 τα αντίστοιχα νούμερα που καταγράφηκαν ήταν 18.049 για τις πολυπρόσωπες και 14.509 για τις μονοπρόσωπες ενώ φαίνεται από τα στοιχεία ότι υπάρχει ξεκάθαρα αυξητική τάση από χρόνο σε χρόνο.
Τονίζουν δε ότι τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι εργαζόμενοι που εργάζονται με «γνήσιο δανεισμό» σε άλλες επιχειρήσεις, καθώς έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο εργοδότες να αξιοποιούν και τις ΙΚΕ ώστε να μετακινούν τους εργαζόμενους από την «κανονική» επιχείρηση σε μια άλλη, που έχει φτιαχτεί ακριβώς για να σωρεύσει χρέη και να κλείσει.
Οι βουλευτές ζητούν από τους Υπουργούς τον συνολικό αριθμό των εργαζομένων που βρίσκονται σε «γνήσιο δανεισμό» αλλά και να λάβουν νομοθετικά μέτρα, ώστε να εξαλειφθεί το φαινόμενο της δημιουργίας αναλώσιμων επιχειρήσεων.
Αναλυτικά η ερώτηση στην Βουλή
“Τις τελευταίες μέρες έρχονται στην επιφάνεια εγκληματικά κυκλώματα που καταπατούν τα δικαιώματα των εργαζομένων και δεν καταβάλουν εισφορές και φόρους. Τα κυκλώματα αυτά για να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους χρησιμοποιούν το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο που διαμόρφωσαν όλες οι κυβερνήσεις και επιτρέπει να ανοίγουν κατά χιλιάδες επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζόμενους χωρίς να γίνεται ο παραμικρός έλεγχος. Σε πολλές περιπτώσεις η ιδιοκτησία τους είναι εικονική και λειτουργούν για μικρό χρονικό διάστημα μέχρι το κλείσιμό τους και το άνοιγμα της επόμενης τέτοιου είδους “επιχείρησης”. Δηλαδή δίπλα στη νόμιμη εκμετάλλευση των εργαζομένων από το κεφάλαιο, που γίνεται με βάση τους αντεργατικούς νόμους, δημιουργείται μια ολόκληρη βιομηχανία ψευδοεπιχειρήσεων με σκοπό να κλέψουν από τους εργαζόμενους ακόμα και από τα ελάχιστα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους.
Με τον νόμο 4072/2012 που ψηφίστηκε από την συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – ΝΔ – ΛΑΟΣ και ισχύει μέχρι σήμερα δόθηκε η δυνατότητα να δημιουργούνται εταιρείες με τη νομική μορφή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρεία. Οι εταιρείες αυτές μπορούν να δημιουργηθούν με ελάχιστο κεφάλαιο 1€. Για τις εταιρικές τους υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρεία με την περιουσία της και όχι εκείνοι που τις ιδρύουν, όπως συμβαίνει σε επιχειρήσεις με άλλη νομική μορφή. Ο νόμος αυτός δίνει τη δυνατότητα να ανοίγουν κατά χιλιάδες τέτοιες εταιρείες και να απασχολούν εργαζόμενους, τους οποίους είτε δεν πληρώνουν σύμφωνα με τις νόμιμες αποδοχές τους είτε δεν καταβάλουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές. Σε περίπτωση που επιβληθούν πρόστιμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες απλώς κλείνουν τη μία ΙΚΕ και ανοίγουν την επόμενη χωρίς να πληρώσουν το παραμικρό, αφού το κεφάλαιο των εταιρειών αυτών είναι στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ χαμηλό. Ορισμένοι μάλιστα ανοίγουν τις επιχειρήσεις αυτές στο όνομα αχυρανθρώπων ή ακόμα και ανθρώπων που έχουν πεθάνει, αφού στο όνομα της καταπολέμησης των γραφειοκρατικών εμποδίων στην επιχειρηματικότητα με τις λεγόμενες υπηρεσίες μιας στάσης δεν προβλέπεται κανένας ουσιαστικός έλεγχος για να διαπιστωθεί η εικονικότητα ή μη της δηλωθείσας ιδιοκτησίας. Με αυτό τον τρόπο καταφέρνουν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες να αποποιηθούν και τις ποινικές ευθύνες που θα προκύψουν από τη μη πληρωμή ασφαλιστικών, μισθολογικών και φορολογικών υποχρεώσεων.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία από τις ετήσιες εκθέσεις του ΕΡΓΑΝΗ το 2013 οι πολυπρόσωπες ΙΚΕ ήταν μόλις 450 και οι μονοπρόσωπες 120 ενώ το 2025 τα αντίστοιχα νούμερα που καταγράφηκαν ήταν 18.049 για τις πολυπρόσωπες και 14.509 για τις μονοπρόσωπες ενώ φαίνεται από τα στοιχεία ότι υπάρχει ξεκάθαρα αυξητική τάση από χρόνο σε χρόνο.
Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι εργαζόμενοι που εργάζονται με «γνήσιο δανεισμό» σε άλλες επιχειρήσεις. Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο εργοδότες να αξιοποιούν και τις ΙΚΕ ώστε να μετακινούν τους εργαζόμενους από την “κανονική” επιχείρηση σε μια άλλη, που έχει φτιαχτεί ακριβώς για να σωρεύσει χρέη και να κλείσει και στη συνέχεια η επιχείρηση αυτή να δανείζει τους εργαζόμενους πίσω στην αρχική με συνέπεια να χάνουν δεδουλευμένες αποδοχές, ένσημα και τα δικαιώματα που απορρέουν από τη διανυθείσα προϋπηρεσία τους.
ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. Υπουργοί:
– Τι νομοθετικά μέτρα θα λάβει η κυβέρνηση ώστε να εξαλείψει το φαινόμενο της δημιουργίας αναλώσιμων επιχειρήσεων με αποκλειστικό σκοπό την αποφυγή των υποχρεώσεών τους και στη συνέχεια το κλείσιμό τους και τη μεταβίβαση της δραστηριότητας σε νέα επιχείρηση;
– Τι μέτρα θα πάρει για να μην μπορούν οι επιχειρήσεις με τη μορφή των ΙΚΕ να αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους όταν κλείνουν, με προτεραιότητα την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων;
– Ποιος είναι ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που βρίσκονται σε «γνήσιο δανεισμό» και πόσο έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την πανδημία, αυτή η μορφή εκμετάλλευσης των εργαζομένων;
– Γιατί δεν δημοσιοποιείται κάθε χρόνο στις ετήσιες εκθέσεις του ΕΡΓΑΝΗ ο αριθμός των εργαζομένων που δουλεύουν με το καθεστώς του γνήσιου δανεισμού;
– Πόσο μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει το φαινόμενο εργαζόμενοι που εργάζονται σε μια επιχείρηση να μετακινούνται σε μια άλλη επιχείρηση, συνήθως σε κάποια ΙΚΕ που τους δανείζει στη συνέχεια στην πρώτη;
– Με ποια συχνότητα και σε τι εύρος κάνουν οι αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες στοχευμένους ελέγχους στις επιχειρήσεις που δανείζουν προσωπικό με αυτό τον τρόπο για να διαπιστώσουν αν καταβάλουν μισθούς, ασφαλιστικές εισφορές και φόρους;
– Προτίθεται η κυβέρνηση να καταργήσει το απαράδεκτο καθεστώς δανεισμού των εργαζομένων τόσο του «γνήσιου» όσο και μέσω Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης που θεσπίστηκε με τα μνημόνια και να υποχρεώσει τις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν απ’ ευθείας το προσωπικό με πλήρη δικαιώματα;”
Σημειώνεται ότι την ερώτηση υπογράφουν οι εξής Βουλευτές: Κατσώτης Χρήστος, Αμπατιέλος Νίκος, Έξαρχος Νίκος, Καραθανασόπουλος Νίκος, Κομνηνάκα Μαρία, Μαρίνος Γιώργος, Μεταξάς Βασίλης, Παφίλης Θανάσης, Στολτίδης Λεωνίδας και Συντυχάκης Μανώλης.
