Εξετάζονται αλλαγές που αφορούν τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπως είπε ο Παύλος Μαρινάκης μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha Radio 98,9.
«Οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες θα ακούσουν ευχάριστες ειδήσεις και για το θέμα του τεκμηρίου από τον πρωθυπουργό», ήταν το μήνυμα που έστειλε ενόψει των ανακοινώσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε, επίσης, στα κόκκινα δάνεια, την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τους δανειολήπτες, την προστασία της πρώτης κατοικίας αλλά και τη φοροδιαφυγή.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στη Χαριλάου Τρικούπη, υποστηρίζοντας ότι η πρότασή της για τα κόκκινα δάνεια κινείται στη λογική του «δεν πληρώνω» και εκτιμώντας ότι, εάν εφαρμοζόταν στο σύνολό της, θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στο τραπεζικό σύστημα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε σημαντικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό και επέμεινε ότι η προστασία των δανειοληπτών και της πρώτης κατοικίας πρέπει να συνοδεύεται από φίλτρα, ώστε να διαχωρίζεται ο πραγματικά ευάλωτος πολίτης από τον στρατηγικό κακοπληρωτή.
Πάνω από 60.000 ρυθμίσεις στον εξωδικαστικό
Αναφερόμενος αρχικά στην πολιτική της κυβέρνησης για το ιδιωτικό χρέος, ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι τα τελευταία επτά χρόνια έχουν γίνει παρεμβάσεις που δεν είχαν πραγματοποιηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες.
Στάθηκε ιδιαίτερα στον εξωδικαστικό μηχανισμό, σημειώνοντας ότι οι αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο τον κατέστησαν πιο προσιτό και πιο ευνοϊκό για τους ευάλωτους δανειολήπτες.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, περισσότερες από 60.000 περιπτώσεις έχουν ήδη ρυθμιστεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Αναφέρθηκε ακόμη στη διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων, στην υποχρέωση των servicers να ενημερώνουν τους δανειολήπτες, αλλά και στις περιπτώσεις όπου προβλέπεται υποχρεωτική αποδοχή της πρότασης που προκύπτει μέσω του εξωδικαστικού.
Από τα 99,7 δισ. στα 72 δισ. ευρώ τα κόκκινα δάνεια
Ο κ. Μαρινάκης παρουσίασε και στοιχεία για την εξέλιξη των κόκκινων δανείων. Όπως ανέφερε, όταν ανέλαβε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων ανερχόταν στα 99,7 δισ. ευρώ, ενώ σήμερα βρίσκεται περίπου στα 72 δισ. ευρώ.
Παραδέχθηκε ότι το πρόβλημα δεν έχει εξαλειφθεί, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι έχει καταγραφεί σημαντική αποκλιμάκωση. Παράλληλα επικαλέστηκε στοιχεία της Eurostat για το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, αναφέροντας ότι για την Ελλάδα βρίσκεται στο 96,6%, έναντι περίπου 119% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επίθεση στο ΠΑΣΟΚ: Επιστροφή στις εποχές του «δεν πληρώνω»
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέβασε τους τόνους απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας το ότι με τις προτάσεις του στέλνει λανθασμένο μήνυμα στους πολίτες που εξακολουθούν, ακόμη και με μεγάλη δυσκολία, να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους.
Όπως υποστήριξε, η λογική της κυβέρνησης είναι να στηρίζει εκείνον που πραγματικά βρίσκεται σε ανάγκη και να του προσφέρει εργαλεία ρύθμισης, χωρίς όμως να δημιουργείται η εντύπωση ότι ο συνεπής δανειολήπτης είναι «κορόιδο».
Ο Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε μάλιστα το ΠΑΣΟΚ «πράσινο ΣΥΡΙΖΑ», κατηγορώντας το ότι επιχειρεί να επαναφέρει μια λογική αντίστοιχη με εκείνη της περιόδου του κινήματος «δεν πληρώνω».
Η αντιπαράθεση για το παράδειγμα της Κύπρου
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αμφισβήτησε και τις αναφορές του ΠΑΣΟΚ στο κυπριακό μοντέλο για την εξαγορά δανείων. Όπως είπε, αυτό που η Χαριλάου Τρικούπη παρουσιάζει ως πρακτική που εφαρμόζεται στην Κύπρο δεν υφίσταται με τον τρόπο που περιγράφεται.
Παρέπεμψε μάλιστα σε ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υποστηρίζοντας ότι οι δυνατότητες που προβλέπονται στην Κύπρο προβλέπονται σε αντίστοιχη μορφή και στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο.
Ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ακόμη ότι το μοντέλο που εισηγείται το ΠΑΣΟΚ για τα κόκκινα δάνεια προσκρούει στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Επικαλέστηκε την Οδηγία 2019/1023 και την αρχή του «best interest of creditors test», δηλαδή την αρχή σύμφωνα με την οποία ένας διαφωνών πιστωτής δεν μπορεί να βρεθεί σε χειρότερη θέση από εκείνη στην οποία θα βρισκόταν υπό διαφορετική διαδικασία ρευστοποίησης ή αναδιάρθρωσης.
Κατά τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η συγκεκριμένη πρόταση δεν εφαρμόζεται με τη μορφή που περιγράφει το ΠΑΣΟΚ σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
«Θα κατέρρεε το τραπεζικό σύστημα»
Ο κ. Μαρινάκης ήταν ιδιαίτερα επικριτικός για την πρόταση σχετικά με το δικαίωμα προτίμησης του δανειολήπτη στην τελική φάση εξαγοράς του δανείου του. Υποστήριξε ότι, εάν εφαρμοζόταν η πρόταση χωρίς τους περιορισμούς και τα φίλτρα που θεωρεί απαραίτητα η κυβέρνηση, θα δημιουργούσε συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.
Παράλληλα, σημείωσε ότι αρκετές από τις υπόλοιπες προτάσεις του ΠΑΣΟΚ εφαρμόζονται ήδη, παραπέμποντας στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στις προβλέψεις για τους ευάλωτους δανειολήπτες.
Πρώτη κατοικία: Διαχωρισμός ευάλωτου από στρατηγικό κακοπληρωτή
Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε και για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Με αφορμή το παράδειγμα ενός φορολογουμένου που δηλώνει πολύ χαμηλό εισόδημα, ενώ στην πραγματικότητα αποκτά πολλαπλάσια αδήλωτα έσοδα, ο Παύλος Μαρινάκης συμφώνησε ότι δεν μπορεί να υπάρχει προστασία χωρίς έλεγχο της πραγματικής οικονομικής κατάστασης του δανειολήπτη.
Όπως σημείωσε, η προστασία της πρώτης κατοικίας πρέπει να περνά μέσα από ένα φίλτρο που θα διαχωρίζει τον άνθρωπο που πράγματι αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του από τον στρατηγικό κακοπληρωτή.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επέκρινε παράλληλα όσους, όπως είπε, ζητούν οριζόντια προστασία της πρώτης κατοικίας χωρίς τα απαραίτητα κριτήρια.
Σημείωσε επίσης ότι η καθολική προστασία της πρώτης κατοικίας είχε καταργηθεί επί κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, προκαλώντας πάντως την αντίδραση του Τάκη Χατζή, ο οποίος του επισήμανε ότι το ζητούμενο σήμερα είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος και όχι η αναδρομή στην προηγούμενη κυβέρνηση.
Η έντονη συζήτηση για τη φοροδιαφυγή
Η συζήτηση μεταφέρθηκε στη συνέχεια στη φοροδιαφυγή, με τον Τάκη Χατζή να θέτει το ζήτημα των περιπτώσεων πολιτών που εμφανίζονται με πολύ χαμηλά δηλωμένα εισοδήματα και στη συνέχεια διεκδικούν προστασία της περιουσίας τους.
Ο Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε τη φοροδιαφυγή και την προστασία της πρώτης κατοικίας δύο διαφορετικά ζητήματα που, ωστόσο, συναντώνται ακριβώς σε τέτοιες περιπτώσεις.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει πετύχει σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ, αποδίδοντας την εξέλιξη σε σειρά πολιτικών που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια για την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Στο σημείο αυτό υπήρξε έντονος διάλογος με τον Τάκη Χατζή, ο οποίος επισήμανε ότι σημαντικό μέρος της αύξησης των εισπράξεων συνδέεται με την ευρεία χρήση των POS και τον περιορισμό των συναλλαγών με μετρητά.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επέμεινε ότι η επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των POS αποτελεί μέρος των κυβερνητικών μέτρων για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, μαζί με τα υπόλοιπα εργαλεία που έχουν θεσπιστεί.
«Δεν μπορεί κάποιος να φοροδιαφεύγει και να ζητά προστασία»
Στο επίκεντρο της τοποθέτησης του κυβερνητικού εκπροσώπου βρέθηκε τελικά η ανάγκη σύνδεσης της κοινωνικής προστασίας με την πραγματική οικονομική κατάσταση του κάθε πολίτη.
Ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι δεν μπορεί ένας φορολογούμενος να αποκρύπτει εισοδήματα από την εφορία και ταυτόχρονα να ζητά από το κράτος να του παρέχει τις ίδιες διευκολύνσεις με έναν πολίτη που πραγματικά δεν έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις.
Κατά την κυβέρνηση, όπως ανέφερε, το ζητούμενο είναι η προστασία εκείνων που βρίσκονται σε πραγματική αδυναμία, χωρίς όμως να επιβραβεύονται η φοροδιαφυγή ή η στρατηγική αθέτηση υποχρεώσεων.
Η συζήτηση για τις ΙΚΕ και τα χρέη προς το Δημόσιο
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Εταιρειών και ειδικότερα των περιπτώσεων στις οποίες μια εταιρεία με οφειλές προς το Δημόσιο μεταβιβάζεται σε νέο ιδιοκτήτη.
Ο Τάκης Χατζής έθεσε στον κυβερνητικό εκπρόσωπο το ερώτημα τι συμβαίνει όταν ο προηγούμενος ιδιοκτήτης διατηρεί προσωπικά την ευθύνη για συγκεκριμένες οφειλές μετά τη μεταβίβαση της εταιρείας, διερωτώμενος πώς θα μπορέσει να εξοφλήσει τα χρέη εφόσον δεν είχε τη δυνατότητα να το κάνει όσο διατηρούσε την επιχείρηση.
Ο Παύλος Μαρινάκης δεν ανέπτυξε στο συγκεκριμένο σημείο ξεχωριστή απάντηση για το καθεστώς των ΙΚΕ, καθώς η συζήτηση στράφηκε αμέσως στο ευρύτερο ζήτημα της φοροδιαφυγής και των μέτρων που έχει λάβει η κυβέρνηση.
«Μετά το 2023 άρχισαν να φαίνονται τα αποτελέσματα στη φοροδιαφυγή»
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής άρχισε να αποδίδει ουσιαστικά μετά το 2023, όταν ψηφίστηκε πακέτο παρεμβάσεων που περιλάμβανε, όπως είπε, συνολικά 12 μέτρα.
Μεταξύ αυτών ανέφερε την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, το σύστημα IRIS, αλλαγές στις μεταβιβάσεις ακινήτων, αυξημένους φορολογικούς ελέγχους αλλά και το τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Όπως τόνισε, η κυβέρνηση έχει καταφέρει να αυξήσει τα φορολογικά έσοδα παράλληλα με μειώσεις φορολογικών συντελεστών.
Ο κ. Μαρινάκης ανέφερε ότι από το 2019 έχουν μειωθεί ή καταργηθεί συνολικά 83 φόροι, υποστηρίζοντας ότι τα επιπλέον κρατικά έσοδα δεν αποτελούν αποτέλεσμα υπερφορολόγησης αλλά της μεγαλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης, της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και της αύξησης της απασχόλησης.
Το τεκμαρτό εισόδημα και το πολιτικό κόστος
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών, παραδεχόμενος ότι η εφαρμογή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναγνώρισε μάλιστα ότι το συγκεκριμένο μέτρο ενδέχεται να είχε εκλογικό κόστος για τη Νέα Δημοκρατία στις ευρωεκλογές.
Υπεραμύνθηκε πάντως της αρχικής αναγκαιότητάς του, λέγοντας ότι το κράτος έπρεπε να βρει έναν τρόπο να περιορίσει τη φοροδιαφυγή και να αυξήσει τα έσοδα, ώστε αυτά να επιστρέφουν στην κοινωνία μέσω φοροελαφρύνσεων, αυξήσεων και άλλων παρεμβάσεων.
«Το τεκμήριο δεν μπορεί να μείνει για πάντα»
Το σημαντικότερο, ωστόσο, σημείο της τοποθέτησής του αφορούσε το μέλλον του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης.
Ο Παύλος Μαρινάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής κατάργησης ή σημαντικών αλλαγών στο μέτρο, καθώς, όπως είπε, όσο προχωρούν τα υπόλοιπα εργαλεία ελέγχου της φοροδιαφυγής τόσο μειώνεται η ανάγκη εφαρμογής του τεκμηρίου στους συνεπείς επαγγελματίες.
Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στον ελεύθερο επαγγελματία που εκδίδει κανονικά τις αποδείξεις του, πληρώνει τις ασφαλιστικές εισφορές και τους φόρους του, διαθέτει POS και εκπληρώνει όλες τις υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Για αυτές τις περιπτώσεις, όπως είπε, θεωρεί ότι το τεκμήριο δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο εργαλείο φορολόγησης.
Δεν διευκρίνισε πάντως εάν θα υπάρξει πλήρης κατάργηση ή σταδιακή αποκλιμάκωση του μέτρου, τονίζοντας ότι οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στον πρωθυπουργό και συνδέονται και με την πορεία των φορολογικών εσόδων.
«Ευχάριστες ειδήσεις» στη ΔΕΘ για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε, ωστόσο, σαφές στίγμα για τις ανακοινώσεις που ετοιμάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ.
Όπως ανέφερε, εξετάζονται αλλαγές που αφορούν τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Χωρίς να αποκαλύψει το τελικό περιεχόμενο των μέτρων, καθώς οι αποφάσεις δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, προανήγγειλε «ευχάριστες ειδήσεις» ειδικά για το ζήτημα του τεκμαρτού εισοδήματος.
Ο κ. Μαρινάκης επέμεινε στον διαχωρισμό μεταξύ φορολογουμένων που τηρούν τις υποχρεώσεις τους και όσων αποκρύπτουν εισοδήματα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι σχεδιαζόμενες αλλαγές θα έχουν ιδιαίτερη στόχευση στους συνεπείς επαγγελματίες.
«Οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες θα ακούσουν ευχάριστες ειδήσεις και για το θέμα του τεκμηρίου από τον πρωθυπουργό», ήταν το μήνυμα που έστειλε ενόψει των ανακοινώσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη.
Στο επίκεντρο η μεσαία τάξη
Η συζήτηση κινήθηκε σε υψηλούς τόνους, με τον Τάκη Χατζή να χαρακτηρίζει το τεκμαρτό εισόδημα ιδιαίτερα επιβαρυντικό για τη μεσαία τάξη και να ζητά ευθέως την κατάργησή του. Ο Παύλος Μαρινάκης απέφυγε να προαναγγείλει πλήρη κατάργηση, αλλά κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση επανεξετάζει το πλαίσιο και ότι η ΔΕΘ θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Οι τελικές αποφάσεις, όπως σημείωσε, θα ανακοινωθούν από τον ίδιο τον πρωθυπουργό.
