Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ) χαιρετίζει την πρόσφατη ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας στη Βουλή των Ελλήνων, με την οποία θεσμοθετούνται δραστικά μέτρα προστασίας των λειτουργών του Τύπου απέναντι στην βιομηχανία καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs). Πρόκειται για μια κορυφαία εξέλιξη που κατοχυρώνει στην πράξη την ανεμπόδιστη διεξαγωγή της δημοσιογραφικής έρευνας και περιφρουρεί το συνταγματικό δικαίωμα της ελληνικής κοινωνίας στη διαφανή και αμερόληπτη ενημέρωση. Η ευτυχής αυτή κατάληξη υπήρξε αποτέλεσμα της συνεπούς, τεκμηριωμένης και ανενδότης προσπάθειας της ΠΟΕΣΥ, που από την πρώτη στιγμή διαπίστωσε τους κινδύνους, που απορρέουν από τις καταχρηστικές αγωγές και προέβη στην σύσταση Παρατηρητηρίου για τα Slapps, επιδιώκοντας την προστασία των δημοσιογράφων. Μέσα από διαδοχικές θεσμικές παρεμβάσεις, καταστήσαμε σαφές στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, αλλά και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, ότι η αμυντική κάλυψη των δημοσιογράφων δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά θεμέλιο του κράτους δικαίου.
ΟΙ ΚΟΜΒΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ
Ο νόμος που ψηφίστηκε, ενσωματώνει τις θεμελιώδεις θέσεις, που έχει ήδη αποτυπώσει εδώ και καιρό η ΠΟΕΣΥ, διαμορφώνοντας ένα ολιστικό δίκτυο προστασίας:
Πλήρης Κάλυψη Εγχώριων Υποθέσεων:
Υπερβαίνοντας τα ελάχιστα όρια της ευρωπαϊκής οδηγίας —που εστίαζε σε διασυνοριακές διαφορές— ο ελληνικός νόμος καλύπτει όλες τις αγωγές που ασκούνται εντός της ελληνικής επικράτειας. Η επιλογή αυτή του νομοθέτη αποτελεί ευρωπαϊκή πρωτοτυπία και διασφαλίζει, ότι κάθε δημοσιογράφος προστατεύεται από εγχώρια και μη επιχειρηματικά ή πολιτικά συμφέροντα, που επιδιώκουν την φίμωση του μέσω της άσκησης καταχρηστικών αγωγών, συνήθως με υπέρογκα αιτήματα αποζημίωσης.
Άμεση Δικαστική Επίλυση των Διαφορών & Κυρώσεις σε βάρος όσων ασκούν αγωγές Slapps:
Εισάγεται ταχεία διαδικασία εξέτασης για την πρόωρη απόρριψη αγωγών που κρίνονται προδήλως αβάσιμες ενώ παράλληλα, παρέχεται στο Δικαστήριο η εξουσία να επιβάλλει οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις στους ενάγοντες, όταν διαπιστώνεται καταχρηστικότητα, βάζοντας τέλος στη πρακτική της οικονομικής και ψυχολογικής εξάντλησης των συναδέλφων μας.
Αναδρομική Ισχύς για τις Εκκρεμείς Υποθέσεις:
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται και στις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του πρώτου ή δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας, με αποτέλεσμα να προστατεύονται ομοίως και συνάδελφοι, που υφίστανται ήδη κατά τον χρόνο ψήφισης του νόμου τις συνέπειες καταχρηστικών αγωγών.
Ευρεία Έννοια Δημοσίου Συμφέροντος:
Οριοθετείται με σαφήνεια το πεδίο της δημοσιογραφικής έρευνας, περιλαμβάνοντας θέματα διαφθοράς, περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελέγχου της εξουσίας. Οποιοδήποτε θέμα αφορά τους πολίτες εντάσσεται πλέον στο νέο προστατευτικό πλαίσιο.
Δικαίωμα Παρέμβασης των Συνδικαλιστικών Φορέων:
Ο νέος νόμος αναγνωρίζει πλέον ρητά στην ΠΟΕΣΥ και τις πρωτοβάθμιες Ενώσεις Συντακτών το δικαίωμα να παρεμβαίνουν δικαστικά υπέρ των διωκόμενων δημοσιογράφων. Η αμυντική κάλυψη των συναδέλφων δεν είναι πλέον προσωπική τους υπόθεση· μετατρέπεται σε συλλογική υποχρέωση ολόκληρου του δημοσιογραφικού κόσμου.
ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ
Η ψήφιση του νόμου αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό, αλλά όχι το τέλος της προσπάθειας μας. Η ΠΟΕΣΥ μέσω του Παρατηρητηρίου θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των νέων διατάξεων, διασφαλίζοντας ότι οι προβλεπόμενες εγγυήσεις θα λειτουργήσουν στην πράξη και δεν θα παραμείνουν κενό γράμμα. Παράλληλα, το Παρατηρητήριο Slapps της ΠΟΕΣΥ σχεδιάζει, μελετά, διερευνά και επενδύει στην εκπαίδευση και ενημέρωση τόσο των συναδέλφων όσο και του συνόλου του νομικού κόσμου, αναφορικά με το φλέγον για τους δημοσιογράφους ζήτημα των αγωγών Slapps.
Η ελευθερία της έκφρασης, η πολυφωνία και η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελούν τον πυρήνα της δημοκρατίας και δεν εκβιάζονται, δεν τρομοκρατούνται και δεν υποκύπτουν σε πιέσεις.
