Μια απόφαση των ιδιοκτητών δεν αρκεί πάντα για να μπει κάμερα στην είσοδο της πολυκατοικίας. Λόγο έχουν και οι ενοικιαστές, ο φακός δεν μπορεί να «βλέπει» παντού και το βίντεο διατηρείται κατά κανόνα έως 48 ώρες. Το «για λόγους ασφαλείας» συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις για εκείνον που εγκαθιστά το σύστημα και δικαιώματα για όσους περνούν καθημερινά μπροστά του.
Ποιος έδωσε την έγκριση; Ποιος βλέπει τις εικόνες; Μπορεί η κάμερα να καταγράφει την πόρτα του γείτονα ή τους περαστικούς στο πεζοδρόμιο; Τις απαντήσεις δίνει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η αρμόδια ανεξάρτητη Αρχή για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Με την Οδηγία 1/2011, τη γνωμοδότηση 5/2017 και τις διευκρινίσεις της για την εφαρμογή του ΓΚΠΔ, ξεχωρίζει τι επιτρέπεται στην κοινή είσοδο και τι έξω από ένα διαμέρισμα.
Ποιος δίνει το πράσινο φως
Η κοινή είσοδος δεν μπορεί να μπει υπό επιτήρηση επειδή το αποφάσισε ένας ιδιοκτήτης. Το άρθρο 15 της Οδηγίας 1/2011 προβλέπει ότι η εγκατάσταση στους κοινόχρηστους χώρους γίνεται μέσω του αρμόδιου οργάνου διαχείρισης της πολυκατοικίας.
Στην πράξη, όπως εξηγεί η Αρχή στις επίσημες ερωταπαντήσεις της, το πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος του κανονισμού. Αν προβλέπει ήδη κάμερες, ακολουθούνται όσα ορίζει. Διαφορετικά, απαιτείται προηγουμένως η θετική γνώμη των 2/3 των ενοίκων, με μία ψήφο ανά κατοικημένο διαμέρισμα. Στη συνέχεια αποφασίζει η γενική συνέλευση με την προβλεπόμενη πλειοψηφία.
Εδώ βρίσκεται και η λεπτομέρεια που δίνει λόγο στους ενοικιαστές: ακόμη και αν συμφωνούν όλοι οι ιδιοκτήτες, το σύστημα δεν μπορεί να εγκατασταθεί όταν δεν συγκεντρώνεται η απαιτούμενη θετική γνώμη των ενοίκων. Πρόκειται για παράδειγμα που παραθέτει η ίδια η Αρχή.
Ο περιορισμός έχει εφαρμοστεί και σε συγκεκριμένη υπόθεση. Με την απόφαση 10/2022, για κάμερες σε κοινόχρηστους χώρους διπλοκατοικίας, η Αρχή έκρινε ότι υπεύθυνοι μπορούν να είναι οι συνιδιοκτήτες από κοινού και όχι ένας μεμονωμένος ιδιοκτήτης. Όταν δεν υπάρχει κανονισμός, απαιτείται πλειοψηφία των συνιδιοκτητών με βάση τα ποσοστά ιδιοκτησίας και επιπλέον η σύμφωνη γνώμη των 2/3 των ενοίκων, με μία ψήφο ανά κατοικημένο διαμέρισμα.
Η έγκριση της εγκατάστασης δεν ανοίγει σε όλους την πρόσβαση στο βίντεο. Σύμφωνα με το άρθρο 15 της Οδηγίας, στην απόφαση πρέπει να ορίζονται οι επιτηρούμενοι χώροι και τα πρόσωπα που θα έχουν πρόσβαση στη μονάδα ελέγχου, όπως ο διαχειριστής.
Η μονάδα πρέπει να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο με ελεγχόμενη πρόσβαση και όχι σε διαμέρισμα, με εξαίρεση την επεξεργασία από εξουσιοδοτημένο προσωπικό ασφαλείας. Η ίδια διάταξη απαγορεύει τη μετάδοση της εικόνας στα διαμερίσματα και τη συνεχή λειτουργία οθόνης χωρίς παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο από προσωπικό ασφαλείας.
Μέχρι πού μπορεί να «βλέπει» η κάμερα
Ο φακός του κοινόχρηστου συστήματος έχει όρια: δεν επιτρέπεται να ελέγχει την πρόσβαση στα επιμέρους διαμερίσματα, όπως ορίζει το άρθρο 15 της Οδηγίας. Για την κάμερα στη δική του εξώπορτα, ο ένοικος πρέπει να εξετάσει τι ακριβώς μπαίνει στο πλάνο. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 5/2017 και τις διευκρινίσεις της Αρχής, η καταγραφή εικόνας μπορεί να θεωρείται οικιακή χρήση και να εξαιρείται από τον ΓΚΠΔ όταν περιορίζεται στον απολύτως απαραίτητο χώρο μπροστά από την πόρτα.
Προϋπόθεση είναι να μην επιτηρούνται άλλες είσοδοι, η διέλευση προς γειτονικά διαμερίσματα ή λοιποί κοινόχρηστοι χώροι. Καταγραφή ήχου δεν επιτρέπεται. Αν από το σημείο περνούν υποχρεωτικά γείτονες για να φτάσουν στο σπίτι τους, χρειάζεται προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση των ενοίκων των επηρεαζόμενων διαμερισμάτων. Όταν δεν επιτυγχάνεται ομοφωνία, η Αρχή προβλέπει σύμφωνη γνώμη των 2/3 των ενοίκων αυτών των διαμερισμάτων του ορόφου. Τότε εφαρμόζονται οι υποχρεώσεις της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα.
Ούτε το πεζοδρόμιο μπορεί να μετατραπεί ελεύθερα σε πεδίο καταγραφής. Με βάση το άρθρο 6 της Οδηγίας, η λήψη εικόνας από δημόσιους χώρους από ιδιώτες κατά κανόνα απαγορεύεται. Η Αρχή αναγνωρίζει στενές εξαιρέσεις, όπως όταν έχουν προηγηθεί επικίνδυνες επιθέσεις κατά της ζωής ή της περιουσίας και υπάρχουν δικαιολογημένες υπόνοιες επανάληψής τους. Ακόμη και τότε, η λήψη περιορίζεται στον απολύτως απαραίτητο παράπλευρο χώρο.
Για τα συστήματα που υπάγονται στον ΓΚΠΔ, η ενημέρωση είναι υποχρεωτική. Η Αρχή, παραπέμποντας στο άρθρο 13 του Κανονισμού, ζητά ευδιάκριτες πινακίδες και διαθέσιμη αναλυτική πληροφόρηση, σε έντυπο ή ιστοσελίδα.
Προηγούμενη άδεια από την Αρχή δεν απαιτείται. Όπως διευκρινίζεται στις επίσημες ερωταπαντήσεις της, η σχετική υποχρέωση καταργήθηκε από τις 25 Μαΐου 2018. Εκείνος που λειτουργεί το σύστημα, όμως, εξακολουθεί να ευθύνεται για τη νομιμότητά του.
Πότε σβήνει το βίντεο και πώς γίνεται καταγγελία
Το υλικό δεν μπορεί να συσσωρεύεται επ’ αόριστον. Για τις πολυκατοικίες, το άρθρο 15 της Οδηγίας θέτει ανώτατο χρόνο διατήρησης τις 48 ώρες. Η Αρχή διευκρινίζει ότι παράταση επιτρέπεται όταν έχει συμβεί περιστατικό και οι εικόνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικό στοιχείο ή όταν έχει ασκηθεί σχετικό δικαίωμα περιορισμού της επεξεργασίας.
Επίσης, το «η κάμερα δείχνει, αλλά δεν γράφει» δεν απαλλάσσει αυτομάτως από τις υποχρεώσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες διευκρινίσεις, ακόμη και η ζωντανή λήψη εικόνας χωρίς αποθήκευση αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, όταν εμπίπτει στον ΓΚΠΔ.
Για όποιον θεωρεί ότι καταγράφονται οι κινήσεις του, το πρώτο βήμα είναι να αναζητήσει τον υπεύθυνο του συστήματος. Η Αρχή επισημαίνει ότι τα στοιχεία επικοινωνίας του πρέπει να αναγράφονται στην ενημερωτική πινακίδα. Αν δεν προκύπτει ποιος είναι, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να απευθυνθεί στον ιδιοκτήτη ή στον διαχειριστή του χώρου.
Με το δικαίωμα πρόσβασης του άρθρου 15 του ΓΚΠΔ μπορεί να ζητήσει να μάθει τον σκοπό της καταγραφής, τους αποδέκτες και τον χρόνο διατήρησης των εικόνων, καθώς και να λάβει αντίγραφο του τμήματος στο οποίο εμφανίζεται ο ίδιος. Τα άρθρα 17, 18 και 21 προβλέπουν επίσης, υπό προϋποθέσεις, δικαιώματα διαγραφής, περιορισμού της επεξεργασίας και εναντίωσης.
Το αίτημα δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο. Με βάση το άρθρο 12 παράγραφος 3 του ΓΚΠΔ, όπως εξηγεί η Αρχή, η απάντηση δίνεται χωρίς καθυστέρηση και, κατά κανόνα, εντός ενός μήνα. Παράταση έως δύο επιπλέον μήνες επιτρέπεται λόγω πολυπλοκότητας ή αριθμού αιτημάτων, με ενημέρωση μέσα στον πρώτο μήνα για την παράταση και τους λόγους της. Αν δεν υπάρξει απάντηση ή αυτή δεν είναι ικανοποιητική, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων.
Πηγή: https://www.newmoney.gr/
