Αντιμέτωπος με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις της προεδρίας του βρίσκεται ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς οι κοινωνικές αναταραχές στη Γαλλία εντείνουν την πολιτική του αποδυνάμωση.
Την ίδια στιγμή, η Γαλλία δοκιμάζεται από τις αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις και το παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο που ακολούθησε τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 2024, με τον Εμανουέλ Μακρόν να βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Όταν ανέλαβε την εξουσία, πριν από περίπου μία δεκαετία, ο Μακρόν υποσχέθηκε να ανατρέψει τις ισορροπίες του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος, να προωθήσει βαθιές οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Σήμερα, ωστόσο, καθώς πλησιάζει το τέλος της προεδρικής του θητείας, τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών περιορίζονται σημαντικά.
Η συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια, οι πιέσεις στην οικονομία και η αδυναμία εξασφάλισης σταθερής κοινοβουλευτικής στήριξης συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τον Γάλλο πρόεδρο.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι ταραχές που σημειώθηκαν το Σάββατο, με λεηλασίες καταστημάτων, πυρπολήσεις κτιρίων και βανδαλισμούς δημόσιων υποδομών, ανέδειξαν τις βαθύτερες αδυναμίες του γαλλικού κράτους.
Η κοινωνία εξακολουθεί να έχει υψηλές προσδοκίες από τις δημόσιες υπηρεσίες, την ώρα που οι δημοσιονομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν την ανταπόκριση της κυβέρνησης.
Οι διαφορές με τις κινητοποιήσεις από τα «Κίτρινα Γιλέκα»
Η κατάσταση διαφέρει αισθητά από την περίοδο των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019. Τότε, ο Μακρόν επιχείρησε να περιορίσει την κοινωνική οργή με οικονομικές παραχωρήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ.
Σήμερα, όμως, το υψηλό δημόσιο χρέος και ο κατακερματισμός της Εθνοσυνέλευσης περιορίζουν τις δυνατότητές του να ακολουθήσει ανάλογη στρατηγική.
Την ίδια στιγμή, η κριτική προς τον πρόεδρο εντείνεται ακόμη και από πρόσωπα που είχαν στηρίξει την πολιτική του πορεία.
Ορισμένοι πρώην σύμμαχοί του αποδίδουν το σημερινό αδιέξοδο στην απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές το 2024, κίνηση που αποδυνάμωσε την κοινοβουλευτική του βάση.
«Το τέλος αυτής της θητείας είναι ένα αργό μαρτύριο», έγραψε στην πλατφόρμα X ο Λοΐκ Κερβράν, πρώην βουλευτής του προεδρικού στρατοπέδου. Όπως υποστήριξε, η απόφαση του Μακρόν να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση το 2024 οδήγησε τη χώρα σε πολιτική παράλυση, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις χειρότερες αποφάσεις στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.
Η Λε Πεν επιχειρεί να αξιοποιήσει την κρίση
Η επιδείνωση της κατάστασης ενδέχεται να ενισχύσει την πολιτική δυναμική της Μαρίν Λε Πεν, επικεφαλής της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, η ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια και η αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την αντιπολιτευτική της στρατηγική.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που επικαλείται το Reuters, η Λε Πεν εμφανίζεται σε ισχυρή θέση ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
«Η Λε Πεν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για την προεκλογική της εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, πρώην βουλευτής του πολιτικού χώρου του Μακρόν, εκτιμώντας ότι οι εξελίξεις ευνοούν σημαντικά την επικεφαλής της Εθνικής Συσπείρωσης.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της την Κυριακή, παρουσίασε την κυβέρνηση ως μια εξουσία που αδυνατεί να διαχειριστεί την κρίση και επιχείρησε να προβάλει τον εαυτό της ως εναλλακτική επιλογή για την αποκατάσταση της τάξης.
Από την πλευρά του, ο Μακρόν απευθύνθηκε στους πολίτες χωρίς να ανακοινώσει συγκεκριμένα μέτρα άμεσης αντιμετώπισης της κατάστασης, ενώ δεν προχώρησε στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Την ώρα της παρέμβασής του, οι λεηλασίες συνεχίζονταν για δεύτερη διαδοχική νύχτα, ακόμη και σε εύπορες συνοικίες του Παρισιού.
Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε την επιβολή τοπικών περιορισμών κυκλοφορίας.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στους πολιτικούς αντιπάλους του προέδρου. Απογοήτευση εξέφρασαν και πρώην συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων ο Εντουάρ Φιλίπ, πρώην πρωθυπουργός και πιθανός διεκδικητής της προεδρίας στις εκλογές του 2027.
«Κύριε Πρόεδρε, σας άκουσα χθες το βράδυ. Όπως εκατομμύρια Γάλλοι, θα προτιμούσα να ακούσω αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε ο Φιλίπ στην πλατφόρμα X.«Η χώρα μας χρειάζεται κάποιον να την κυβερνήσει», πρόσθεσε.
Παρά την κριτική του, ο Φιλίπ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθειά του να αποστασιοποιηθεί πολιτικά από τον Μακρόν. Οι δημοσκοπήσεις που επικαλείται το Reuters καταγράφουν επίσης ανταγωνισμό για την πρόκριση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, με τον ηγέτη της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, να εμφανίζεται σε ορισμένες μετρήσεις οριακά μπροστά από τον πρώην πρωθυπουργό.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά τις ισορροπίες στον δεύτερο γύρο, εφόσον επιβεβαιωθεί στην κάλπη.
Έρευνα για τις αστοχίες της αστυνομίας
Η διαχείριση των ταραχών έχει προκαλέσει πρόσθετες πιέσεις στην κυβέρνηση. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ελιζέ τη Δευτέρα, ο Μακρόν αρνήθηκε να αποδεχθεί την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών και ζήτησε να διερευνηθούν οι αστοχίες στην αξιοποίηση των πληροφοριών και στην προετοιμασία της αστυνομίας ενόψει των επεισοδίων.
Η απόφαση αυτή δεν έχει αποτρέψει την ενίσχυση της εικόνας μιας κυβέρνησης που δυσκολεύεται να αποκαταστήσει τον έλεγχο και να πείσει ότι διαθέτει αποτελεσματικό σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης.
Παράλληλα, οι ταραχές προκαλούν ανησυχία στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η Γαλλία βρίσκεται ήδη υπό πίεση εξαιτίας του αυξημένου δημόσιου χρέους και του υψηλού δημοσιονομικού ελλείμματος, ενώ η πολιτική αστάθεια δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για την οικονομική πολιτική της επόμενης περιόδου.
Όπως επισημαίνει το Reuters, ο Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο αντικρουόμενες απαιτήσεις: από τη μία πλευρά, οι αγορές και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί επιβάλλουν συγκράτηση των κρατικών δαπανών· από την άλλη, οι πολίτες ζητούν μεγαλύτερη στήριξη και ουσιαστικές απαντήσεις στα προβλήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
Το ταξίδι στον Κόλπο και οι επικρίσεις για αποστασιοποίηση
Παρά τις εκκλήσεις της αντιπολίτευσης να παραμείνει στη χώρα, ο Μακρόν αναχώρησε τη Δευτέρα για το Κουβέιτ, στο πλαίσιο περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου.
Σύμφωνα με την αιτιολόγηση της γαλλικής πλευράς, η επίσκεψη αποσκοπεί στην εξασφάλιση ενεργειακών προμηθειών και στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις οικονομικές πιέσεις που επιβαρύνουν τη γαλλική κοινωνία.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία του ταξιδιού ενδέχεται να ενισχύσει την κριτική ότι ο πρόεδρος εμφανίζεται απομακρυσμένος από τις εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας.
Αρνητικά σχόλια προκάλεσαν και οι εικόνες του Μακρόν να παρακολουθεί συναυλία της Σελίν Ντιόν μαζί με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, το βράδυ της Παρασκευής, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των ταραχών.
Οι εικόνες διαδόθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αξιοποιήθηκαν από επικριτές του ως ένδειξη πολιτικής αποστασιοποίησης.
Στο τραπέζι ακόμη και η πρόωρη αποχώρηση
Η κρίση έχει οδηγήσει ορισμένους πρώην συμμάχους του Μακρόν να συζητούν πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από την προεδρία πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του.
Ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, ο οποίος δήλωσε ότι συνομίλησε με τον πρόεδρο την Κυριακή, ανέφερε ότι τον προέτρεψε να εξετάσει μια οργανωμένη πρόωρη αποχώρηση, προκειμένου να αρθεί το πολιτικό αδιέξοδο και να αποφευχθεί μια παρατεταμένη περίοδος αδράνειας.
«Δεν θέλει να εγκαταλείψει την προσπάθεια, δεν είναι στον χαρακτήρα του. Αλλά αυτό θα έπρεπε να κάνει για το καλό της χώρας», δήλωσε.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο Μακρόν προτίθεται να εγκαταλείψει την προεδρία. Ωστόσο, η εντεινόμενη κοινωνική αναταραχή, η αδυναμία εξασφάλισης σταθερής πολιτικής στήριξης και οι πιέσεις στην οικονομία περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεών του.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία για τη γαλλική κυβέρνηση, καθώς θα πρέπει να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αυξανόμενη αμφισβήτηση της πολιτικής της νομιμοποίησης.
