Ορθά η χώρα μας σκέφτηκε και προάσπισε τη δημόσια υγεία στην κρίση της πανδημίας και σε δεύτερο χρόνο κοίταξε την οικονομία, είπε χαρακτηριστικά ο Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Μιχάλης Ζουμπουλάκης μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη, στο πλαίσιο συζήτησης για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Ο Καθηγητής μίλησε για την ύφεση που αναμφίβολα υπάρχει και θα συνεχίσει έως το τέλος του 2020, αλλά και για τα χρήματα που θα λάβει η Ελλάδα μετά τη συμφωνία των Ευρωπαίων ηγετών.
Αναμενόμενη η ύφεση
Πρωτογενές έλλειμμα της τάξης του 6,1 δις ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2020 αντιμετωπίζει η χώρα, όπως έγινε γνωστό, έλλειμμα το οποίο σύμφωνα με τον κ. Ζουμπουλάκη προβληματίζει μεν, ήταν αναμενόμενο δε.
“Προφανώς και μας προβληματίζει το εν λόγω έλλειμμα, γιατί όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαμε συνηθίσει σε πλεονάσματα και πολλές φορές και πάνω από αυτό που απαιτούσε η Κομισιόν και η τρόικα. Την εξέλιξη αυτή την ξέραμε, καθώς με την οικονομία σε στάση δύο μήνες, δεν θα περίμενε κανείς έσοδα , τα έσοδα από το ΦΠΑ μηδενίστηκαν, πολλοί φορολογούμενοι μην έχοντας έσοδα δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν να εκπληρώνουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις και ήταν αναμενόμενο ένα έλλειμμα, δεν γνωρίζω όμως εάν ήταν αναμενόμενο το συγκεκριμένο ποσό”, σημείωσε ο Καθηγητής.
Βέβαια, επεσήμανε πως μέχρι στιγμής στην ελληνική οικονομία έχουν “πέσει” από την κυβέρνηση 24 δις ευρώ με διάφορους τρόπους, όπως ενισχύσεις εργαζομένων, ανέργων, επιχειρήσεων. Η εικόνα το δεύτερο εξάμηνο του 2020 μπορεί να είναι καλύτερη από το πρώτο, τηρουμένων όμως των αναλογιών, δηλαδή όπως εξήγησε ο κ. Ζουμπουλάκης με την παρουσία τουριστών, με τις καταναλώσεις και τη λειτουργία της αγοράς.
«Η χρονιά θα κλείσει με σίγουρη ύφεση»
Ωστόσο ξεκαθάρισε πως η χρονιά θα κλείσει με σίγουρη ύφεση, με τις εκτιμήσεις να λένε πως αυτή θα κυμανθεί από 5 έως 10% κι αυτό θα έχει επίπτωση στα δημόσια έσοδα. ” Κανείς δεν περιμένει να κλείσει η χρονιά με θετικό πρόσημο σε όλα τα μεγέθη, είτε είναι ανεργία, έσοδα του κράτους, είτε ανάπτυξη. Δεν πρόκειται να αντισταθμιστεί φέτος. Θα είμαστε πολύ ευτυχείς αν γυρίσουμε το 2021 εκεί που ήμασταν τον Φλεβάρη του 2020. Αυτό είναι το καλό σενάριο. Αυτό το έλαβαν υπόψη τους και οι ευρωπαίοι ηγέτες γι’ αυτό και στο Ταμείο Ανάκαμψης αναθεώρησαν προς τα κάτω, γιατί είναι αρνητικό το μέγεθος, τις εκτιμήσεις τους για τη μείωση ΑΕΠ στην Ελλάδα. Οι προοπτικές είναι λίγο καλύτερες. Η Ελλάδα, όπως και η Ισπανία και η Ιταλία εν μέρει, μεγάλο μέρος της ανάπτυξής τους στηρίζεται στον τουρισμό, ο οποίος αλλάζει μέρα με την ημέρα, καθώς είναι καθημερινές οι ανακοινώσεις για μέτρα σε άλλες χώρες και κανείς δεν ξέρει πως θα πάει αυτό και δεν ξέρουμε εάν θα έχουμε τον Σεπτέμβριο τουρισμό ή όχι”, ανέφερε ο ίδιος
Η κυβέρνηση ορθά σκέφτηκε πρώτα τη δημόσια υγεία
Ο κ. Ζουμπουλάκης όμως σχολίασε και την στρατηγική της Ελλάδας να θέσει σε πρώτη προτεραιότητα τη δημόσια υγεία.
“Διάβασα μια δήλωση ενός ξενοδόχου στη Ρόδο που έλεγε είχαν να διαλέξουν ανάμεσα αρρώστιας και πείνας. Ή δεν θα άνοιγαν καθόλου ή θα άνοιγαν για να παλέψουν τη χασούρα. Πολλές οικονομίες , όπως η Σουηδία και στην αρχή της πανδημίας η Μ. Βρετανία, διάλεξαν να δώσουν έμφαση στην οικονομία, έχοντας άλλου είδους πολιτικές. Η χώρα μας, κατά τη γνώμη μου, ορθώς σκέφτηκε πρώτα τη δημόσια υγεία κι έπειτα την οικονομία.
Η επαγγελματική διαστροφή δεν μου επιτρέπει να χάσω τη λογική μου. Η λογική λέει ότι ένα ελληνικό ΕΣΥ που δεν είναι στα καλύτερά του, μετά από δέκα χρόνια ύφεσης, δεν θα μπορούσε να αντέξει μία μαζική εισροή κρουσμάτων. Ποιος θα μπορούσε ότι από τους 203 νεκρούς δεν θα είχαμε 2003; Αυτοί οι 1800 παραπάνω που θα πέθαναν άξιζε για να έχουμε αντί 6-7% ύφεση 1-2%; Ποιος θα το έβαζε στη ζυγαριά τις ανθρώπινες ζωές; Άλλες χώρες το έκαναν και δεν το μετάνιωσαν, εννοώ η Σουηδία σε σχέση με τους γείτονές της”, υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Καθηγητής.
Τα χρήματα της Ελλάδας από τη Σύνοδο Κορυφής
Σημαντικό θέμα στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας είναι και τα 72δις ευρώ που εξασφαλίστηκαν στη Σύνοδο Κορυφής. Ο κ. Ζουμπουλάκης εξήγησε πως διαιρούνται αυτά τα ποσά επισημαίνοντας πως πρόκειται για χρήματα τριών κατηγοριών.
“Το πρώτο ποσό είναι από το πρόγραμμα της κοινοτικής στήριξης, ένα είδος ΕΣΠΑ των επόμενων 7 χρόνων, σχεδόν 40δις ευρώ. Ποσά που η χώρα δικαιούται βάση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, που θα λαμβάναμε έτσι κι αλλιώς εφόσον είμαστε μέλη. Όμως δεν ξέρουμε εάν το πόσο θα ήταν αυτό, ή μικρότερο ή μεγαλύτερο. Τα 19,5 δις αφορούν πραγματικά ποσά για τη αντιμετώπιση του κορωνοϊού από το Ταμείο που δημιουργήθηκε για το σκοπό αυτό και υπάρχει ένα ποσό διαθέσιμο που εάν θέλει η χώρα μπορεί να το δανειστεί. Η διαφορά είναι ότι μπορεί να δανειστεί με επιτόκια σχεδόν μηδενικά, διότι αυτός που δανείζεται δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η Ευρώπη. Είναι ένα είδος ευρω-ομολόγου”, εξήγησε ο κ. Ζουμπουλάκης. Επιπροσθέτως, εξήγησε πως οι πέντε φειδωλές χώρες έθεσαν κριτήρια για τα χρήματα που μπορούν να δοθούν με δάνεια και στα οικονομικά αυτό ονομάζεται ηθικός κίνδυνος, δηλαδή “αν ξέρεις ότι τα επιτόκια δανεισμού είναι πολύ χαμηλά, μπορείς να δανειστείς πολύ περισσότερα απ’ όσα χρειάζεσαι. Όλοι την πατήσαμε πριν το 2010 μικρά δάνεια ύψους 3000 και 5000 ευρώ για αυτοκίνητα, διακοπές κτλ. Έθεσαν και αυστηρούς όρους εκταμίευσης των δανείων, θα πρέπει οι χώρες να δίνουν λόγο για το τι θα κάνουν αυτά τα χρήματα. Δεν μπορείς να κάνεις προσλήψεις δασκάλων, να αγοράσεις όπλα, αλλά μπορείς να προσλάβεις ιατρικό προσωπικό ή να αγοράσεις υγειονομικό υλικό”, σημείωσε ο κ. Ζουμπουλάκης.
Τέλος, αναφορικά με το λεγόμενο “μαξιλάρι” των 37 δις ευρώ ο Καθηγητής τόνισε πως αυτά τα χρήματα δεν έχουν “φαγωθεί”, καθώς είναι ονοματισμένα. Τα 7 δις αφορούν στην αναδιάρθρωση των τραπεζών και τα 15,7δις σε πληρωμές προς τον ESM. Τα υπόλοιπα 15 δις μπορεί μετά από συμφωνία με τους δανειστές να τα χρησιμοποιήσει η χώρα για άλλους σκοπούς όχι όμως για να αγοράσει για παράδειγμα φρεγάτες.
