Αργή αλλά σταθερή φαίνεται ότι είναι η οικονομική ανάκαμψη, στην μετά κρίση εποχή της Ελλάδας, κάτι που διαφαίνεται από το γεγονός ότι οι τράπεζες, αν και με αυστηρότερους όρους, ξεκίνησαν τον δανεισμό για αγορά και επισκευή ακινήτων, το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση» και όχι μόνο.
Μικρή αύξηση σημείωσαν οι προσημειώσεις ακινήτων για δάνεια τραπεζών το 2019, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Βόλου, μετά το «πάγωμα» για αρκετά χρόνια στην περίοδο της κρίσης και που είναι δείγμα μικρής οικονομικής ανάκαμψης και της χορήγησης δανείων. Σύμφωνα με στοιχεία του Ειρηνοδικείου Βόλου το 2019 κατατέθηκαν 181 αιτήσεις προσημειώσεων, συναινετικές και μη, έναντι 121 το 2018, ποσοστό που παρουσιάζει αύξηση, καθώς δείχνει ανάκαμψη της αγοράς δανείων, που είχε φθίνουσα πορεία μετά το 2012 ή το γεγονός ότι ο κόσμος δεν έχει να δώσει κάτι άλλο εκτός από ακίνητα, για να βάλει προσημείωση και να πάρει δάνειο από τράπεζα.
Στον αντίποδα, το 2012 είχαν κατατεθεί στο Ειρηνοδικείο Βόλου 1020 αιτήσεις προσημειώσεων, το 2013 865, ενώ ο αριθμός τους τα επόμενα χρόνια έπεφτε συνεχώς και το 2014 είχαν κατατεθεί μόλις 385 αιτήσεις. Οι τράπεζες είχαν κάνει εκτίμηση για αύξηση νέων χρηματοδοτήσεων (δάνεια) στο 30% το 2019, που ήταν συνέχεια ανόδου της ζήτησης που ήρθε το 2018 (320 εκ. €) για αγορά κατοικίας, ενώ το 2017 δόθηκαν δάνεια ύψους 260 εκ. €.
Από την άλλη υπάρχουν και οι συνεπείς δανειολήπτες που τα τελευταία χρόνια κατάφεραν να εξοφλήσουν παλιά δάνεια, καταθέτοντας αιτήσεις εξάλειψης προσημείωσης υποθηκών σε όσες προσημειώσεις είχαν διαταχτεί από το Ειρηνοδικείο.
Η αιτήσεις εξάλειψης προσημείωσης ακινήτων προς το Ειρηνοδικείο το 2019 ήταν 51, ποσοστό, άνω του 40% σε σχέση με τις αντίστοιχες αιτήσεις που είχαν κατατεθεί το 2018 και ήταν 22.
Η προσημείωση υποθήκης
Η προσημείωση υποθήκης αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα προσωρινά μέτρα προστασίας ενός δανειστή και είναι ένας πολύ διαδεδομένος τρόπος εξασφάλισης χρηματικών απαιτήσεων. Γι’ αυτό άλλωστε συναντάται πολύ συχνά ως προϋπόθεση σε συναλλαγές με τράπεζες, προκειμένου π.χ. να εγκριθεί η σύναψη σύμβασης δανείου με φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
Είναι δυνατό να γίνει είτε με τη συναίνεση του οφειλέτη είτε κατόπιν δικαστηριακής (και/ ή διαιτητικής) απόφασης. Αρμόδιο δικαστήριο για την εγγραφή και την άρση της προσημείωσης είναι, μετά από πρόσφατη τροποποίηση, το Ειρηνοδικείο της έδρας όπου βρίσκεται το προς προσημείωση ακίνητο.
Η προσημείωση αποτελεί ένα είδος υποθήκης υπό αίρεση που μπορεί να τραπεί σε οριστική υποθήκη με την πλήρωση των δύο αναγκαίων προϋποθέσεων: την τελεσίδικη επιδίκαση της ασφαλιζόμενης απαίτησης στον προσημειούχο δανειστή και την έγκαιρη τροπή της εντός 90 ημερών σε υποθήκη. Μέχρι να πληρωθούν οι ως άνω προϋποθέσεις ο δανειστής έχει απλώς δικαίωμα προσδοκίας υποθήκης, το οποίο ωστόσο του παρέχει το πλεονέκτημα της αρχής της χρονικής προτεραιότητας.
Η προσημείωση υποθήκης έχει κατεξοχήν εξασφαλιστικό χαρακτήρα, διασφαλίζει δηλαδή ότι ο δανειστής θα αποκτήσει δικαίωμα υποθήκης στη σειρά κατά την οποία έγινε η εγγραφή της προσημείωσης. Όταν η προσημείωση τραπεί σε υποθήκη, νοείται ότι η υποθήκη τελέσθηκε κατά την ημέρα εγγραφής της προσημείωσης και δίνει το δικαίωμα επίσπευσης ή συνέχισης της αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς ο δανειστής αποκτά προνομιακή κατάταξη.
Την προσημείωση νομιμοποιούνται να ζητήσουν ο δανειστής της ασφαλιζόμενης απαίτησης, ο οφειλέτης, ο τρίτος που έχει συναινέσει υπέρ του οφειλέτη να εγγραφεί η προσημείωση σε δικό του ακίνητο, ο σύνδικος της πτώχευσης και οι δανειστές του οφειλέτη, ο εγγυητής, ο επίτροπος και ο δικαστικός συμπαραστάτης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για υποθήκη υπό αίρεση, είναι πιθανό η αίρεση να μην πληρωθεί ποτέ, με αποτέλεσμα η προσημείωση να εξαλειφθεί (λόγω αποδυνάμωσης του δικαιώματος) ή να αποσβεσθεί (λόγω μη έγκαιρης τροπής της σε υποθήκη).
