Η πανδημία του κορωνοϊού δεν επηρέασε μόνο την υγεία και την οικονομία, αλλά έφερε δραστικές μεταβολές στην καθημερινότητα όλων. Το σημαντικό στοιχείο συγκράτησης μίας σχέσης, που είναι το σεξ, επηρεάστηκε σημαντικά από την πανδημία και τον εγκλεισμό, και σύμφωνα με τον Δρ. Ψυχιατρικής κ. Θάνο Ασκητή, ο οποίος μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Γιώργο Καρεκλίδη, ο κορωνοϊός μείωσε κατά 40-45% τις σεξουαλικές επαφές αλλά και την ποιότητα αυτών στους Έλληνες μέσα στην καραντίνα. Μάλιστα, η τρίτη καραντίνα ήταν και η σφοδρότερη, με τα αποτελέσματα των προηγούμενων δύο να αυξάνονται δραματικά.
Οι αλλαγές που έφεραν
οι τρεις καραντίνες στη ζωή
Μια ενδιαφέρουσα έρευνα πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας για τις επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχική και σεξουαλική ζωή των Ελλήνων.
Σύμφωνα με τον Καθηγητή Ψυχιατρικής κ. Θάνο Ασκητή η καθημερινότητα στην πανδημία άλλαξε δραματικά μέσα σε έναν χρόνο κι έφερε πολλές αλλαγές, οι οποίες κινήθηκαν σε τρεις περιόδους, στην πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη καραντίνα.
Η πρώτη καραντίνα, όπως επεσήμανε ο κ. Ασκητής είναι γεγονός ότι προκάλεσε μία αιφνιδιαστική, ξαφνική και απόλυτη δόμηση εγκλεισμού. Αυτό πολλοί το ερμήνευσαν ως διακοπές, πολλοί το χάρηκαν, έζησαν πρωτόγνωρα μία στιγμή της ζωής τους, που δεν την είχαν ζήσει πριν. Έφερε μια θετικότητα από τη μία, αλλά και μια διαφορετικότητα στη διαχείριση της ζωής με γκρίνια , με ένταση, με μικροσυγκρούσεις, με μείωση της σεξουαλικής ζωής. Αυτά τα χαρακτηριστικά διαφάνηκαν την περίοδο Μαρτίου- Ιουνίου 2020, που υπήρξε μια ουσιαστική στροφή της ζωής, χωρίς όμως μεγάλες παρενέργειες και επιπτώσεις.
Η δεύτερη περίοδος της καραντίνας άρχισε να δείχνει τις επιπτώσεις και τα προβλήματα στη συμβίωση κι αυτή η καθημερινή συμβίωση , έφερε περισσότερες τριβές , δημιούργησε πολύ μεγάλες ψυχικές μεταβολές στα συναισθήματα των ανθρώπων, με αύξηση του άγχους , της έντασης, της αγωνίας και του φόβου, που η μόλυνση άρχισε να γίνεται περισσότερη και η διασπορά μεγαλύτερη.
«Την τρίτη περίοδο παρατηρήσαμε πλέον ότι οι σχέσεις των ανθρώπων επιδεινώθηκαν σημαντικά, σε ποσοστό που ξεπέρασε το 60-65% των συγκρούσεων, των φορτίσεων και της βίας μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον. Αυξήθηκε η βία, διότι η ένταση, η φόρτιση, η γκρίνια σε ένα σπίτι μικρό, που η παραμονή είναι μεγάλη με τον σύντροφο και τα παιδιά, με την αλλαγή τον δομών εργασίας, μιας και η τηλεργασία μπήκε στις ζωές , επιδείνωσε την κατάσταση και έφερε αλλαγές και στον καθένα, προσωπικές αλλαγές όπως να σταματήσει κάποιος να περιποιείται τον εαυτό του και τον «φόρτωσε» άγχος, υπερένταση, εκνευρισμό σύγκρουση, φόβο και διαταραχές ύπνου», σημείωσε ο Καθηγητής.
Μάλιστα ο κ. Ασκητής ανέφερε πως εννέα στους δέκα ασθενείς, που μετέβησαν στο Ινστιτούτο για ψυχολογική εκτίμηση, ανέφεραν πως είχαν χάσει τον ύπνο τους, δεν μπορούσαν να κοιμηθούν εύκολα το βράδυ, ξυπνούσαν πολύ νωρίς το πρωί και το βιολογικό τους ρολόι είναι απορρυθμιστεί.
Δραματική πτώση της σεξουαλικής ζωής
Εκτός όμως από τα συναισθήματα, το άγχος, τον εκνευρισμό και όλα τα υπόλοιπα, η καραντίνα έφερε αλλαγές και στη σεξουαλική ζωή των Ελλήνων.
«Είδαμε ότι έπεσε δραματικά η σεξουαλική ζωή. Καταγράφηκε μία μείωση 40-45% των σεξουαλικών επαφών σε συχνότητα και σε ποιότητα. Ανέβηκε το διαδικτυακό πορνό κυρίως στους άνδρες στο 65%. Όσοι προσπάθησαν να έχουν σεξουαλική ζωή, δημιουργήθηκε πρόβλημα σ’ αυτούς στο 15-20% γιατί το σεξ έγινε ένα πρέπει, ένα συζυγικό καθήκον, οι άνθρωποι ήταν αγχωμένοι, χωρίς επιθυμία και το σεξ δεν αποτελούσε μια επιθυμία ως αποτέλεσμα της ποιότητας της σχέσης. Χάθηκε ένα ποσοστό 30% των σχέσεων που είχαν αρχίσει να «ζεσταίνονται». Απομακρύνθηκαν και χάθηκαν και σε ένα ποσοστό 30-35% χάθηκαν και οι κοινωνικές επαφές κι αυτό φάνηκε στην τρίτη καραντίνα, που ήταν και η χειρότερη περίοδος», ανέλυσε ο κ. Ασκητής μεταφέροντας τα αποτελέσματα της έρευνας.
Έπρεπε να δοθεί βάρος στην ψυχική υγεία-
Χάσαμε το έξω και κλειστήκαμε στα σπίτια
Ο Καθηγητής Ψυχιατρικής επεσήμανε πως εκτός από την πρόληψη για την μετάδοση του κορωνοϊού, όπου η πολιτεία έδρασε λαμβάνοντας μέτρα, θα έπρεπε να δοθεί βαρύτητα και στον τομέα της ψυχικής υγείας.
«Δυστυχώς όλες οι πανδημίες έχουν κοινά χαρακτηριστικά. Δεν θα αποφύγεις τη διασπορά ό,τι και να κάνεις. Χάσαμε το έξω και κλειστήκαμε τα σπίτια. Εκεί φωνάξαμε φίλους, γιατί ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικός. Αυτοί οι φίλοι δεν ξέρουμε με ποιους είχαν μιλήσει, άρα ενδεχομένως να είναι ασυμπτωματικοί φορείς του κορωνοϊού κι έρχονται και μολύνουν κατά 70% περισσότερο στο κλειστό περιβάλλον αντί στο εξωτερικό.
Κανείς δεν έχει μαγική λύση. Έπρεπε να υπάρξουν μέτρα, αλλά η πρόληψη είναι μέχρι ενός ορίου. Δεν μπορείς να κρατάς μιας κοινωνία κλειδωμένη. Ας ελπίσουμε ότι ζούμε το τρίτο κύμα, ότι όσο γίνεται η διασπορά και ο εμβολιασμός, τόσο μειώνονται οι θάνατοι και οι διασωληνώσεις, εκεί θα δούμε το αποτέλεσμα», επεσήμανε ο κ. Ασκητής.
Ο ίδιος μίλησε και για την επιβαρυμένη ψυχική κατάσταση των συγγενών ανθρώπων που χάθηκαν από κορωνοϊό, λέγοντας πως υπάρχει το σύνδρομο του μετατραυματικού στρες ή του ατελείωτου πένθους. Συγγενείς θανόντων δεν μπόρεσαν να κλάψουν τους δικούς τους ανθρώπους, να τους σταθούν και να θρηνήσουν, δεν είδαν ποτέ τον άνθρωπό τους. «Η πληγή έμεινε ανοιχτή. Είναι μια σκληρή πραγματικότητα ότι ο κορωνοϊός έφερε τον θάνατο στην απομόνωση», επεσήμανε χαρακτηριστικά ο Καθηγητής.
Οι ψυχικές διαταραχές είναι εδώ και
αφορούν στο 10% του γενικού πληθυσμού
Ο κ. Ασκητής όμως μίλησε και για τα ψυχικά νοσήματα και διαταραχές με αφορμή τις πρόσφατες δολοφονίες που συνέβησαν τόσο στη Μακρινίτσα όσο και στην Κυπαρισσία και ανέφερε πως ένα 10% του γενικού πληθυσμού πάσχει από κάποια τέτοιου είδους διαταραχή.
«Πάντα υπάρχουν άνθρωποι που έχουν ψυχικά νοσήματα. Αυτός που περνά το κατώφλι ενός ψυχιάτρου είναι πιο υγιής από αυτόν που κάθεται έξω και μπορεί να αντιδράσει βίαια και προς τον εαυτό του και προς άλλους. Η αλήθεια είναι ότι η ψυχική διαταραχή υπάρχει. Με το γενικό φάσμα των ψυχικών διαταραχών συνδέεται με το αυτό το 10% του γενικού πληθυσμού. Αυτό το ποσοστό κάποια στιγμή θα αντιδράσει με έναν διαφορετικό τρόπο. Ειδικά αν έχει μία ψύχωση, μια διαταραχή του συναισθήματος. Όλα αυτά τα ζούμε στην καθημερινότητα, συν ότι η εποχή της αστικής κοινωνίας αύξησε πάρα πολύ την εγωπάθεια. Η αστική επικοινωνία, που στην Ελλάδα περάσαμε τρία σημαντικά στάδια, την εποχή της ευμάρειας και της ψευδοευδαιμονίας, την οικονομική συμπίεση και τρία μνημόνια και την πανδημία, έγινε νευρωτική, αγχωτική, βίαιη. Ο άνθρωπος τσακώνεται εύκολα, βιάζεται μέσα στο περιβάλλον του και εκβιάζει το περιβάλλον του με συμπεριφορές και τρόπους που πολλές φορές η βία είναι το αποτέλεσμα, δηλαδή το έγκλημα, η τιμωρία, ο εχθρικός μηχανισμός», εξήγησε αναλυτικά ο κ. Ασκητής.
Ο ίδιος συμπλήρωσε πως οι Έλληνες, ως λαός δεν έχουμε πειθαρχήσει στην κοινωνική νομική διάσταση της δικαιοσύνης, σημειώνοντας πως η δημοκρατία σημαίνει ότι απευθύνεται σε ώριμους ανθρώπους. «Είδαμε περισσότερη ψυχοπαθητικότητα και συμπεριφορές υπερβολικής αντίδρασης σε απλά ερεθίσματα που ο άλλος σηκώνει ένα πιστόλι και σκοτώνει ή παίρνει ένα μαχαίρι και σφάζει», είπε.
Απαραίτητο στοιχείο η κοινωνική μόρφωση
Ως βασικό στοιχείο που θα πρέπει να διδαχθεί στην Ελλάδα είναι η κοινωνική μόρφωση, η οποία θα φέρει την ομαλότητα τόσο στον εαυτό μας, όσο και στην κοινωνία. «Ενώ η Ελλάδα αναπτύχθηκε σε πολλούς τομείς, στην παιδεία της δεν δημιούργησε συνθήκες που ο άνθρωπος να μάθει να αγαπάει τον εαυτό του , να σέβεται τον εαυτό του προκειμένου να σεβαστεί και τον άλλο. Αυτό το έχουμε πληρώσει και ίσως είναι ευκαιρία να αναθεωρήσουμε και στην κοινωνία και στα σχολεία και να δούμε ότι η κοινωνική παιδεία είναι το μεγαλύτερο αγαθό της ύπαρξης της προσωπικότητας της κοινωνικής αγωγής και πειθαρχίας. Η έννοια του νόμου και της τάξης δεν είναι ο αστυνόμος που βαράει με γκλομπ, αλλά είναι η ενσυνείδηση συμπεριφορά του πολίτη ότι ο νόμος και η τάξη προϋποθέτει την ομαλότητας μιας κοινωνίας», σχολίασε χαρακτηριστικά ο κ. Ασκητής.
Το αύριο, η επόμενη ημέρα μετά
τον κορωνοϊό θα είναι καλύτερη
Εκτός όμως από το παρόν και όλα τα συνεπακόλουθα της πανδημίας στη σεξουαλική αλλά και την ψυχική υγεία, ο κ. Ασκητής φάνηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για να το μέλλον, για την επόμενη ημέρα μετά την πανδημία.
«Το αύριο θα είναι καλύτερο. Κάθε δοκιμασία της κοινωνίας αναβαθμίζει την ανθρώπινη ζωή, την ανθρώπινη αξία. Ο πόλεμος του ‘ 40 και ο Παγκόσμιος Πόλεμος δημιούργησε μία πνευματική αίσθηση συμπεριφοράς και γεύση ζωής από την εποχή του ‘50 μέχρι το ‘70 , δηλαδή 20 χρόνια η πνευματική παιδεία της κοινωνίας παγκοσμίως ήταν ανθηρή, στη μουσική, στο βιβλίο, στη λογοτεχνία στην επιστήμη. . Η ανθρώπινη αξία θα επανέλθει, εάν θα διατηρηθεί είναι άλλο ερώτημα. Ο άνθρωπος όσο δοκιμάζεται, τόσο συνειδητοποιεί την αξία του, τη ζωή του, την υγεία του. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η ζωή μας είναι μοναδική, σημαντική και απόλυτη. Μετά τον κορωνοϊό, λοιπόν, την επόμενη ημέρα θα γίνουμε καλύτεροι, σκεπτόμενοι, θα μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας. Όταν μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου είσαι ανθρώπινος, ποιοτικότερος, ζεις περισσότερο και κερδίζεις το μήνυμα ψυχικής εικόνας, να χαίρεσαι, να απολαμβάνεις και να μάχεσαι», κατέληξε ο κ. Ασκητής με αισιόδοξα μηνύματα, παρά την παρούσα δίνη του κορωνοϊού.
