Έρευνα για συστηματικές υπερδηλώσεις φορτίων που δημιουργούν πλασματική ζήτηση και «φουσκώνουν» το κόστος του ρεύματος για τις βιομηχανίες, ζητά η ΕΒΙΚΕΝ, που επικαλείται έρευνα της Grant Thorton, η οποία κάνει λόγο για συμπεριφορές που επί σειρά μηνών δεν συνάδουν με την πορεία της ζήτησης για ενέργεια.
Στη μελέτη που διεξήγαγε η εταιρεία συμβούλων για λογαριασμό της Ενωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας, αναφέρεται ότι καθετοποιημένοι παίκτες δηλώνουν συστηματικά στο χρηματιστήριο ενέργειας μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που χρειάζονται οι πελάτες τους, αυξάνοντας τεχνητά τη ζήτηση, άρα και τις τιμές στο Χρηματιστήριο Ενέργειας σε σχέση με αυτές που θα ίσχυαν αν εξέλειπαν οι παραπάνω πρακτικές.
«Γεγονός είναι ότι σήμερα βιώνουμε τιμές στην DAM που δεν αντανακλούν το κόστος παραγωγής και ταυτόχρονα καταγράφεται σημαντική συστηματική υπερδήλωση του φορτίου, για την οποία προφανώς ευθύνεται ένας ή περισσότεροι μεγάλοι καθετοποιημένοι παίκτες για να επικρατεί ως κατεύθυνση», αναφέρει στην επιστολή που απέστειλε προς τη ΡΑΑΕΥ και τον ΑΔΜΗΕ, ο Πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων.
Σε επίπεδα ποσοστών, τα στοιχεία της Grant Thorton, δείχνουν μια υπερδήλωση φορτίων σε επίπεδα 5%-7,5%, αποκλίσεις που με βάση το μοντέλο λειτουργίας της αγοράς, τιμωρούνται από τον ΑΔΜΗΕ με τη λεγόμενη χρέωση μη συμμόρφωσης.
«Προφανώς, η χρέωση μη συμμόρφωσης δεν αποτελεί επαρκές αντικίνητρο ώστε να μην συνεχίζουν συγκεκριμένοι παίκτες να υπερδηλώνουν συστηματικά το φορτίο, καθώς πιθανότατα τα οφέλη τους ως παραγωγοί να είναι μεγαλύτερα», προσθέτει ο ίδιος στην επιστολή του.
Στη πράξη, η μελέτη επιχειρεί να ακτινογραφήσει και να διαπιστώσει γιατί έχει αυξηθεί ο «Λογαριασμός Προσαυξήσεων 3», (ΛΠ3), μια από τις βασικές παραμέτρους για τη τελική διαμόρφωση του χονδρεμπορικού κόστους. Είναι ο λογαριασμός που περιλαμβάνει χρεώσεις γύρω από τη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης, τις απώλειες του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλες ρυθμιζόμενες χρεώσεις που επιβάλλονται στο πλαίσιο της αγοράς χονδρικής.
Κλιμάκωση της επιβάρυνσης, αλλά με φορτία στα ίδια επίπεδα, καταγράφεται ειδικά τον Νοέμβριο του 2024, με τα ποσά να διαμορφώνονται στα 53 εκατ. ευρώ έναντι μόλις 21 εκατ τον ίδιο μήνα του 2023, συμπαρασύροντας προς τα πάνω και τις χονδρεμπορικές τιμές.
Τι προκύπτει για την Υψηλή τάση
Ειδικά για τους καταναλωτές ΥΤ, τα αντίστοιχα ποσά για την περίοδο Ιανουαρίου- Νοεμβρίου 2024 ανήλθαν σε 64,6 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας μια αύξηση 37% έναντι των 47,2 εκατ ευρώ της αντίστοιχης περιόδου του 2023, χωρίς και πάλι αυτό να δικαιολογείται από διόγκωση της ζήτησης. Η κατανάλωση ενέργειας των παραπάνω επιχειρήσεων αυξήθηκε μόλις κατά 4%, από τις 5,82 TWh στις 6,06 TWh.
Κλιμάκωση παρατηρείται και στη συγκεκριμένη περίπτωση το Νοέμβριο του 2024. Η μεν επιβάρυνση κατέγραψε αύξηση 134% έναντι του ίδιου μήνα το 2023 (8,83 εκατ ευρώ έναντι 3,76 εκατ), αλλά τα φορτία ήταν χαμηλότερα. Το συγκεκριμένο μήνα διαμορφώθηκαν στις 551,8 GWh έναντι 560,6 GWh ένα χρόνο πριν.
Η πορεία των τιμών στην Αγορά Εξισορρόπησης
Στόχος της μελέτης ήταν ο εντοπισμός των κύριων αιτιών αύξησης της χρέωση ΛΠ3 ειδικά κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Σύμφωνα με την έρευνα, ο λογαριασμός ΛΠ3 από τα 8,04 €/ MWh τον Ιούνιο 2024 εκτινάχθηκε σταδιακά στα 16 €/ MWh τον Νοέμβριο 2024. Συνολικά, μεταξύ του τέταρτου τριμήνου του 2023 και του αντίστοιχου του 2024, καταγράφεται μια αύξηση της τάξης του 65,02% (9,12 €/MWh το Q4 2023, 15,05 €/MWh το Q4 2024).
Οι υπερδηλώσεις φορτίων
Στη πράξη, η μελέτη της Grant Thorton κάνει λόγο για μια συστηματική στρέβλωση της αγοράς, και συγκεκριμένα για τις ποσότητες που δηλώνουν από τη προηγούμενη ημέρα οι προμηθευτές ότι θα χρειαστούν για λογαριασμό των πελατών τους την επόμενη ημέρα, και αντίστοιχα για τις προσφορές που υποβάλουν οι παραγωγοί ώστε να καλυφθεί η παραπάνω ζήτηση. Σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς, όταν την ημέρα που πρέπει να εκτελεστούν οι παραπάνω εντολές, ο ΑΔΜΗΕ διαπιστώνει ότι η ζήτηση είναι στη πραγματικότητα χαμηλότερη από αυτήν που έχει δηλωθεί, καλεί και τους παραγωγούς να περικόψουν τμήμα της προσφερόμενης ενέργειας. Η προσφορά πρέπει πάντα να ισορροπεί με τη ζήτηση.
Τα παραπάνω υποδηλώνουν μια «στρατηγική», κατά τον Πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, καθώς οι υπερδηλώσεις φορτίων από τον Ιούνιο του 2023 συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.
Καταλήγοντας η επιστολή της ΕΒΙΚΕΝ, σημειώνει ότι «υπάρχει ανάγκη να διενεργηθεί παρόμοια μελέτη, η οποία θα αναδείξει ποιοι μεγάλοι παίκτες ακολουθούν συστηματικά αυτή την πολιτική, καθώς επίσης εάν η υπερδήλωση του φορτίου εντοπίζεται σε συγκεκριμένες περιόδους ή και ώρες μέσα στην ημέρα», προσθέτοντας ότι «θα πρέπει να υπολογιστεί το όποιο όφελος των προμηθευτών λόγω των συμπεριφορών αυτών λαμβάνοντας υπόψη και την ιδιότητα τους ως παραγωγοί».
