Μια νέα επιλογή για τη διάσωση της κύριας κατοικίας βρίσκεται πλέον σε ισχύ στον εξωδικαστικό μηχανισμό, επιτρέποντας στους οφειλέτες να διαχωρίσουν το σπίτι στο οποίο μένουν από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους και να ζητήσουν ευνοϊκότερη ρύθμιση των χρεών τους.
Η βασική αλλαγή είναι ότι ο εξωδικαστικός μπορεί πλέον να υπολογίζει τη ρύθμιση με βάση την αξία που έχει η κύρια κατοικία και την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη, χωρίς τα υπόλοιπα ακίνητα να «φουσκώνουν» τη μηνιαία δόση, καθώς αυτά οδηγούνται σε ρευστοποίηση.
Το νέο πλαίσιο, ωστόσο, δεν επαναφέρει μια γενική και χωρίς όρους προστασία της κατοικίας. Για να εξασφαλίσει χαμηλότερη δόση και μεγαλύτερη διαγραφή οφειλής, ο οφειλέτης θα πρέπει να συναινέσει στην πώληση των άλλων ακινήτων που περιλαμβάνονται στην πρόταση των πιστωτών.
Το αντάλλαγμα για τη χαμηλότερη δόση
Πριν από την ενεργοποίηση της νέας διαδικασίας, κατά τον υπολογισμό της πρότασης ρύθμισης λαμβανόταν υπόψη το σύνολο της ακίνητης περιουσίας. Αυτό μπορούσε να περιορίσει το ύψος του «κουρέματος» και να οδηγήσει σε υψηλότερη μηνιαία δόση, ακόμη και όταν τα δευτερεύοντα ακίνητα δεν απέφεραν εισόδημα ή δεν μπορούσαν να πουληθούν εύκολα.
Με τη νέα διαδικασία, ο οφειλέτης δηλώνει μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα ότι επιθυμεί να προστατεύσει την κύρια κατοικία του. Η αξία της διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα ακίνητα και η οφειλή που θα συνεχίσει να εξυπηρετεί διαμορφώνεται με βάση το σπίτι που θέλει να διατηρήσει.
Ως αντάλλαγμα, η ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Η εκποίηση πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, μέσω απλοποιημένης διαδικασίας πλειστηριασμού, και τα ποσά που συγκεντρώνονται κατευθύνονται στην ικανοποίηση των πιστωτών.
Ο οφειλέτης δεν αποφασίζει μονομερώς ποια ακίνητα θα πουλήσει και ποια θα κρατήσει. Οι συμμετέχοντες πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση που προβλέπει την εκποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων, εκτός της κύριας κατοικίας, στον βαθμό που απαιτείται για την κάλυψη των απαιτήσεών τους.
Για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν τη συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση. Ο οφειλέτης, όμως, διατηρεί το δικαίωμα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει. Εάν δεν συναινέσει στη ρευστοποίηση, θα λάβει την κανονική πρόταση του εξωδικαστικού, χωρίς την ειδική προστασία και τους ευνοϊκότερους όρους της νέας επιλογής.
Το παράδειγμα με χρέος 300.000 ευρώ
Το υπουργείο Οικονομικών παρουσιάζει το παράδειγμα ενός οφειλέτη με συνολικό χρέος 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και άλλα ακίνητα συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Ο οφειλέτης επιλέγει να προστατεύσει την κατοικία του και συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Η νέα βάση υπολογισμού της ρύθμισης διαμορφώνεται στα 150.000 ευρώ, ενώ τα επιπλέον 50.000 ευρώ κατευθύνονται στους πιστωτές μέσω της εκποίησης της άλλης ακίνητης περιουσίας.
Το ποσό των 150.000 ευρώ μπορεί να ρυθμιστεί για χρονικό διάστημα έως 35 ετών, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη. Έτσι, η μηνιαία δόση μειώνεται και το υπόλοιπο χρέος προσαρμόζεται στην αξία της κατοικίας που διατηρεί.
Με την υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης απαγορεύεται κάθε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης ή πλειστηριασμού της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που συμμετέχουν στη ρύθμιση. Η προστασία παραμένει ενεργή όσο ο οφειλέτης καταβάλλει κανονικά τις συμφωνημένες δόσεις.
