Τα αποτελέσματα μελέτης για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας παρουσίασε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), σε εκδήλωση που διοργάνωσε στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» χθες (5.11.2026).
Τα ευρήματα της μελέτης αποτυπώνουν μια βιομηχανία με παραγωγική δυναμική και θετικές επιμέρους επιδόσεις, που όμως υστερεί σημαντικά στις επενδύσεις, στην παραγωγικότητα και στο ενεργειακό περιβάλλον.
Από τη μελέτη που εκπονείται σε συνεργασία με την Deloitte για το Ινστιτούτο του ΣΒΕ (ΙΝΣΒΕ), προέκυψε ότι η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας απαιτεί παρεμβάσεις στην ενέργεια, στη χρηματοδότηση, στις επενδύσεις, στην τεχνολογία, στις δεξιότητες, στις υποδομές και στους θεσμούς, ώστε νυπηρετούν κοινούς παραγωγικούς στόχους.
Στην τεχνολογία η απόσταση από τον μέσο όρο είναι σχετικά μικρή. Στις δεξιότητες και στην εξωστρέφεια, ωστόσο, η σχετικά καλή συνολική θέση οφείλεται κυρίως στο χαμηλό κόστος εργασίας και στην ανταγωνιστικότητα τιμών, ενώ οι υπόλοιπες υποδιαστάσεις τους υστερούν σημαντικά.
Υστερούμε σε ενέργεια και παραγωγικότητα
Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια βιομηχανία με παραγωγική δυναμική και θετικές επιμέρους επιδόσεις, που συνυπάρχουν με σημαντικές υστερήσεις στις επενδύσεις, στην παραγωγικότητα, στο ενεργειακό περιβάλλον και στις συνθήκες επιχειρηματικής λειτουργίας, παρά την αξιοσημείωτη πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια. Για τον ΣΒΕ, η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη οι παρεμβάσεις να εντάσσονται σε ενιαίο κυβερνητικό σχεδιασμό, με συντονισμό των συναρμόδιων υπουργείων, σαφείς αρμοδιότητες και μετρήσιμους στόχους.
Η ενέργεια είναι το πεδίο όπου η Ελλάδα υστερεί περισσότερο. Βρίσκεται 24η μεταξύ των 24 χωρών, με βαθμολογία 4,31 έναντι 6,26 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Δανία, που καταγράφει την καλύτερη επίδοση, συγκεντρώνει 8.
Το 72% των μεταποιητικών επιχειρήσεων θεωρεί το ενεργειακό κόστος εμπόδιο για τις επενδύσεις, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα τελευταία μεταξύ των χωρών του δείγματος. Το κόστος ηλεκτρισμού για τους βιομηχανικούς χρήστες κατατάσσει τη χώρα 23η. Στην ίδια θέση βρίσκεται και στην ενεργειακή εξάρτηση από εισαγωγές και στη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού.
Οι επιδόσεις της Ελλάδας
Ο Σύνθετος Δείκτης Διαρθρωτικής Ανταγωνιστικότητας της Βιομηχανίας αποτελεί το ποσοτικό σκέλος μιας ευρύτερης μελέτης που αφορά 24 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συνδυάζει τη συγκριτική αξιολόγηση ευρωπαϊκών δεδομένων με πρωτογενή έρευνα και διαβούλευση με τις επιχειρήσεις. Ο Δείκτης οργανώνεται σε 8 διαστάσεις, 23 υποδιαστάσεις και 108 επιμέρους δείκτες, αξιοποιώντας στοιχεία από διεθνείς και εθνικούς φορείς, όπως η Eurostat και ο ΟΟΣΑ.
Η μελέτη αναδεικνύει πέντε υποδιαστάσεις στις οποίες η Ελλάδα καταγράφει τις ισχυρότερες συγκριτικές επιδόσεις της. Στο κόστος εργασίας βρίσκεται στην 1η θέση, στην ανταγωνιστικότητα τιμών και ποιότητας στην 5η, στη δημιουργία τεχνολογίας και γνώσης στην 9η, στη φορολογική ανταγωνιστικότητα στην 11η και στην αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών μεταφοράς στη 12η θέση.
Τα πλεονεκτήματα κόστους και τιμών στηρίζουν και τη συνολική εικόνα της εξωστρέφειας. Η 14η θέση στη διάσταση, σχεδόν στον μέσο όρο, οφείλεται κυρίως στην 5η θέση στην ανταγωνιστικότητα τιμών. Αντίθετα, στην εξαγωγική απόδοση η χώρα είναι 21η και στην προσέλκυση διεθνούς κεφαλαίου 18η.
Στα νέα ή σημαντικά βελτιωμένα προϊόντα η χώρα είναι 2η μεταξύ 22 χωρών. Η σχετικά καλή επίδοση στην εισαγωγή νέων προϊόντων δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη τεχνολογική αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης: στην ψηφιακή μετάβαση η Ελλάδα είναι 20ή, στη χρήση βιομηχανικών ρομπότ 21η και στο μερίδιο μεσαίας-υψηλής τεχνολογίας στην ΑΠΑ 20ή. Στις εξαγωγές προϊόντων υψηλής και μέσης-υψηλής τεχνολογίας είναι τελευταία.
Παρόμοιο κενό εμφανίζεται στις δεξιότητες. Η 13η θέση στη διάσταση του ανθρώπινου κεφαλαίου οφείλεται κυρίως στην 1η θέση στο κόστος εργασίας, που ανήκει στην ίδια διάσταση. Στις υπόλοιπες τρεις υποδιαστάσεις η εικόνα είναι αισθητά χειρότερη: στη διαθεσιμότητα ταλέντου η χώρα είναι 21η, στις ψηφιακές δεξιότητες 22η και στη δυναμική της αγοράς εργασίας 22η. Σε επίπεδο δεικτών, είναι 24η στους υπερ-ειδικευμένους εργαζομένους και 23η στη διά βίου μάθηση.
Οι προτάσεις του ΣΒΕ
Οι προτάσεις του ΣΒΕ οργανώνονται γύρω από το τρίπτυχο φιλοεπιχειρηματικό περιβάλλον, εκσυγχρονισμός και χρηματοδότηση και εξειδικεύονται σε πέντε αλληλένδετους πυλώνες:
- Ανταγωνιστική ενέργεια: πρόσβαση σε μακροχρόνια προμήθεια, αυτοπαραγωγή, εξοικονόμηση και δίκτυα.
- Αποτελεσματικοί θεσμοί: προβλέψιμη αδειοδότηση, συντονισμός υπηρεσιών και ταχύτερη επίλυση διαφορών.
- Επενδύσεις και χρηματοδότηση: σταθερά κίνητρα και χρηματοδοτικά εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό και τη μεγέθυνση των μικρομεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων.
- Τεχνολογία και δεξιότητες: εφαρμοσμένη έρευνα, αυτοματοποίηση και κατάρτιση ως μέρη ενός ενιαίου παραγωγικού σχεδίου.
- Εξωστρέφεια και περιφέρεια: καλύτερες συνδέσεις με λιμάνια, οργανωμένοι υποδοχείς και ισχυρότερες τοπικές αλυσίδες προμηθευτών.
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η ελληνική βιομηχανία έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια ότι διαθέτει δυνατότητες. Το μερίδιο της βιομηχανίας στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία αυξήθηκε από 13,8% το 2019 σε 15,8% το 2025. Oι εξαγωγές αγαθών έχουν αυξηθεί σημαντικά και το 2025 έφτασαν τα 48 δισ. ευρώ. Και δημιουργήθηκαν περισσότερες από 60.000 νέες θέσεις εργασίας στον κλάδο».
«Μέσω του Σύνθετου Δείκτη Διαρθρωτικής Ανταγωνιστικότητας της Βιομηχανίας, που δημιουργούμε μαζί με την Deloitte, θα μπορούμε πλέον να μετράμε τις επιδόσεις της χώρας μας και να τις συγκρίνουμε κάθε χρόνο με τις επιδόσεις άλλων 23 -δηλαδή 24 συνολικά- ευρωπαϊκών χωρών» ανέφερε μεταξύ άλλων η πρόεδρος του ΣΒΕ, Λουκία Σαράντη.
