Γιατί πολλές χώρες ελπίζουν στο εμβόλιο της AstraZeneca;

Τα καλά νέα από τις κλινικές δοκιμές των Pfizer- BioNTech και της Moderna έχουν δημιουργήσει προσδοκίες ότι ο κόσμος θα έχει σύντομα διαθέσιμο ένα αποτελεσματικό εμβόλιο κατά του νέου κορωνοϊού. Ωστόσο, οι φτωχότερες χώρες και οι χώρες μεσαίου εισοδήματος έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους για να αντιμετωπίσουν την πανδημία στο εμβόλιο μιας άλλης φαρμακευτικής.

Τα έθνη αυτά περιμένουν τα αποτελέσματα από τις κλινικές δοκιμές για το εμβόλιο της AstraZeneca, οι οποίες αναμένονται να ανακοινωθούν σύντομα.

Το 40% των προμηθειών αυτών των χωρών αφορά το πειραματικό εμβόλιο που έχει αναπτύξει η φαρμακευτική σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σύμφωνα με την Airfinity.

Το εμβόλιο της AstraZeneca είναι πιο οικονομικό ενώ παρασκευάζεται σε πολλές χώρες, από την Ινδία έως τη Βραζιλία. Θα είναι επίσης πιο εύκολο να διανεμηθεί σε μακρινές χώρες, συγκριτικά με άλλα εμβόλια που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στα logistics λόγω των ιδιαίτερων, ψυχρών, συνθηκών αποθήκευσης και μεταφοράς που απαιτούν.

Αν όμως το εμβόλιο της AstraZeneca δεν καταφέρει να «πιάσει» παρόμοια και υψηλά επίπεδα αποτελεσματικότητας με τα εμβόλια των Pfizer- BioNTech και της Moderna, ή δεν καταφέρει να διανεμηθεί γρήγορα, τότε στις χώρες που εξαρτώνται από αυτό το εμβόλιο ενδέχεται να συνεχίσει η επέλαση της πανδημίας.

Οι φαρμακοβιομηχανίες Pfizer και BioNTech κατέθεσαν την Παρασκευή στην αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) αίτηση αδειοδότησης, για την κυκλοφορία του εμβολίου τους κατά του Covid-19.

Την ώρα που τα πλούσια κράτη είναι σε θέση να προμηθευτούν τα εμβόλια των Pfizer- BioNTech ή της Moderna, έχουν άλλωστε προπαραγγείλει μεγάλες ποσότητες, οι περισσότερες περιοχές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εταιρείες που ακολουθούν τους πρώτους, ιδίως τις AstraZeneca, Novavax και Johnson & Johnson.

Οι διαθέσιμες ποσότητες των εμβολίων δύσκολα θα καλύψουν την μεγάλη ζήτηση τους μήνες μετά την ανάπτυξη των εμβολίων, πράγμα που δημιουργεί ανησυχίες για την παγκόσμια πρόσβαση στο εμβόλιο.

Η μεγάλη πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού αφορά χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος, παρατηρεί ο Μαρκ Εκλεστον- Τερνερ του Πανεπιστημίου Κιλ, προσθέτοντας ότι δεν πρόκειται ένα πρόβλημα για τους λίγους και μακριά από εμάς. Αφορά το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, τονίζει.

Την ισότιμη πρόσβαση όλων στα εμβόλια έχει θέσει ως στόχο ο μηχανισμός Covax, μια φιλόδοξη προσπάθεια στην οποία συμμετέχουν δεκάδες χώρες έχοντας εξασφαλίσει 700 εκατομμύρια δόσεις μέχρι στιγμής.

Η AstraZeneca έχει καταλήξει σε συμφωνία με τον μηχανισμό, ενώ μια συνεργασία, συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Serum της Ινδίας, συμφώνησε να επιταχύνει την παραγωγή των εμβολίων της AstraZeneca ή της Novavax για χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, με τιμή έως 3 δολάρια ανά δόση. Αυτών των συμφωνιών ακολούθησε τον προηγούμενο μήνα άλλη μία συμφωνία του Covax με τη Sanofi και την GlaxoSmithKline.

Ο Covax, του οποίου ηγείται η Παγκόσμια Συμμαχία για Εμβόλια και Ανοσοποιήσεις (GAVI), ο Συνασπισμός για Καινοτομίες Επιδημιολογικής Ετοιμότητας (CEPI) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), αναμένει και άλλες συμφωνίες μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ενώ βρίσκεται σε συνομιλίες με τις Pfizer- BioNTech και τη Moderna.

Να σημειωθεί ότι η AstraZeneca είναι ιδιαίτερα δραστήρια στο κλείσιμο συμφωνιών για το εμβόλιο. Σχεδόν το 1/3 των συμφωνιών που έχουν γίνει αφορά το εμβόλιο της βρετανικής φαρμακευτικής η οποία έχει συμφωνίες για περίπου 3,2 δισεκατομμύρια δόσεις, σύμφωνα με την Airfinity.

Αυτός ο αριθμός σημαίνει ότι πάνω από 50 χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος θα λάβουν το εμβόλιο που αναπτύσσει η φαρμακευτική με τον Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Στις χώρες αυτές συμπεριλαμβάνονται περιοχές της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, της Ασίας, της Ανατολικής Ευρώπης αλλά και περιοχές πλούσιων χωρών.

Εάν το εμβόλιο αποδειχτεί αποτελεσματικό, η κάλυψη αυτής της ζήτησης δεν θα είναι εύκολη.

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που οδήγησε σε αυτή την επικράτηση της AstraZeneca στις συμφωνίες προμηθειών, είναι το κόστος. Η φαρμακευτική έχει δηλώσει πως δεν επιδιώκει να βγάλει κέρδος από την πανδημία κοστολογώντας την κάθε δόση του εμβολίου μεταξύ 4 και 5 δολαρίων.

Την ίδια ώρα τα εμβόλια που προηγούνται στην κούρσα αυτήν τη στιγμή είναι αισθητά πιο ακριβά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν τον περασμένο Ιούλιο με τις Pfizer και BioNTech να προμηθευτούν το εμβόλιο για 19,50 δολάρια την δόση, ή 39 δολάρια την διπλή δόση- δεδομένου ότι το εμβόλιο των εταιρειών απαιτεί λήψη δύο δόσεων. Από την άλλη η Moderna έχει ανακοινώσει πως θα χρεώνει το εμβόλιό της από 32 έως 37 δολάρια την δόση για τις συμφωνίες μικρών ποσοτήτων και λιγότερα για τις συμφωνίες προμήθειας μεγάλων ποσοτήτων.

Η AstraZeneca κερδίζει τις φτωχότερες χώρες όχι μόνο λόγω του κόστους αλλά και λόγω της ευκολίας αποθήκευσης και μεταφοράς του εμβολίου της. Το εμβόλιο της εταιρείας μπορεί να διατηρηθεί σε θερμοκρασίες ψυγείου, ενώ εκείνα της Pfizer και της Moderna, που βασίζονται στη νέα τεχνολογία RNA messenger, απαιτούν κατάψυξη για μακροπρόθεσμη αποθήκευση και μεταφορά.

Γι ‘αυτό τόσες πολλές χώρες περιμένουν με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της AstraZeneca, εξετάζοντας επίσης τους υπόλοιπους υποψήφιους στην κούρσα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από την Κίνα. Η Ρωσία σχεδιάζει επίσης να παράγει το εμβόλιο Sputnik V σε άλλες χώρες όπως η Ινδία και η Βραζιλία.