Κατά 39,3% ενδέχεται να αυξηθούν έως το 2050 οι θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε όλο τον κόσμο. Τα νέα περιστατικά προβλέπεται να κινηθούν ανοδικά κατά 20,2%, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Medicine».
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί. Ωστόσο, οι θάνατοι είναι πολύ περισσότεροι στις φτωχότερες χώρες: το 2023, ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης θνησιμότητας ήταν εκεί πάνω από επτά φορές υψηλότερος απ’ ό,τι στις χώρες υψηλού εισοδήματος.
Οι βασικοί πυλώνες για την εξάλειψη της νόσου είναι ο εμβολιασμός κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο προσυμπτωματικός έλεγχος και η θεραπεία των παθήσεων του τραχήλου. Η πρόσβαση σε αυτά τα μέτρα, όμως, διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Ενδεικτικά, το 2023 ο δείκτης νέων κρουσμάτων στις χώρες χαμηλού εισοδήματος ήταν πάνω από τετραπλάσιος σε σύγκριση με τις πλουσιότερες.
Την έρευνα συντόνισε το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ. Η ομάδα εξέτασε τη συχνότητα της νόσου, τη θνησιμότητα και την απώλεια υγείας σε 204 χώρες και περιοχές από το 1990 έως το 2023. Με βάση εκτιμήσεις της διεθνούς μελέτης «Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study», οι ερευνητές κατέληξαν σε προβλέψεις για την πορεία της νόσου μέχρι το 2050.
Παγκοσμίως, το 2023 καταγράφηκαν 887.000 νέα κρούσματα και 369.000 θάνατοι. Στην Ελλάδα, την ίδια χρονιά, διαγνώστηκαν περίπου 669 νέα περιστατικά. Ο αριθμός αυτός είναι κατά 19,4% περίπου μικρότερος από το 1990, αν και το εύρος αβεβαιότητας είναι μεγάλο: από μείωση 39,2% έως αύξηση 4,8%. Οι θάνατοι στη χώρα μας ήταν 310, δηλαδή 16% λιγότεροι, με εύρος αβεβαιότητας από -33% έως +2,8%.
Μέχρι το 2050, τα νέα κρούσματα παγκοσμίως εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 1,08 εκατομμύριο τον χρόνο, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024. Οι θάνατοι αναμένεται να αγγίξουν τις 522.000 ετησίως.
Η επιβάρυνση θα παραμείνει άνισα κατανεμημένη. Τα υψηλότερα ποσοστά νόσησης και θνησιμότητας θα καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική. Εκεί τα νέα κρούσματα μπορεί να αυξηθούν κατά 88,7% και οι θάνατοι κατά 95,4%, φτάνοντας τους 206.000 το 2050.
Αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, καμία από τις επτά μεγάλες γεωγραφικές περιφέρειες της «Global Burden of Disease» δεν θα πετύχει έως το 2050 τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη της νόσου. Ο στόχος αυτός είναι λιγότερα από τέσσερα κρούσματα ανά 100.000 άτομα. Γι’ αυτό οι ερευνητές ζητούν ευρύτερη πρόσβαση στον εμβολιασμό, στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπεία.
Οι ανισότητες φαίνονται και σε άλλες έρευνες. Σύμφωνα με μελέτη στο Journal of the National Cancer Center, το 2022 καταγράφηκαν σε όλο τον κόσμο περίπου 662.000 περιστατικά και 349.000 θάνατοι. Αυτό κατέτασσε τη νόσο τέταρτη σε συχνότητα και θνησιμότητα μεταξύ των καρκίνων στις γυναίκες. Πάνω από το 85% των νέων περιστατικών και το 90% των θανάτων αφορούσαν γυναίκες 40 ετών και άνω. Παράλληλα, κατά την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, μόλις το 36% των γυναικών παγκοσμίως έχει κάνει προσυμπτωματικό έλεγχο. Στην Αιθιοπία το ποσοστό πέφτει στο 4%, ενώ στη Σουηδία και την Ολλανδία αγγίζει σχεδόν το 100%.
Οι συντάκτες της νέας μελέτης αναγνωρίζουν ότι οι εκτιμήσεις τους έχουν περιορισμούς. Επηρεάζονται από ελλείψεις στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των δεδομένων, κυρίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Επιπλέον, οι προβλέψεις στηρίζονται στη συνέχιση των σημερινών τάσεων. Δεν λαμβάνουν υπόψη την πιθανή επίδραση των μελλοντικών προγραμμάτων εμβολιασμού κατά του HPV.
