Αυτό το Σάββατο στην εκπομπή του Ράδιο ΕΝΑ 102,5 στις 10 το πρωί, που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου παρουσιάζεται το «Το Αρχέγονο Βιβλίο» της Αλίκης Τσιφτσοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γραφή σε εικονογράφηση της Κατερίνας Καψάλα.
Η γραφή δεν λειτουργεί εδώ ως μια απλή αφήγηση, αλλά ως διαδικασία ανάκλησης μιας πρωταρχικής μνήμης. Στον πυρήνα του έργου αναδύεται η ιδέα ότι η γνώση δεν παράγεται, αλλά ανασύρεται από ένα βαθύτερο, αρχέγονο υπόστρωμα, το οποίο διατηρείται ζωντανό μέσα από σύμβολα, θραύσματα λόγου και ποιητικές εικόνες. Οι πρωταγωνιστές της ιστορίας η γιαγιά Νικολίτσα και τα 5 παιδιά καθένα με τις ιδιαιτερότητες του θα μας μυήσουν στους μύθους των νερών και της φύσης.
Η παρουσία της λίμνης Βοιβηίδος δεν αποτελεί απλώς μια γεωγραφική αναφορά, αλλά είναι ένα σύμβολο ένας τόπος μνήμης και σιωπηλής αποκάλυψης. Η λίμνη, και το νερό λειτουργεί ως αρχέτυπο στοιχείο, ένας καθρέφτης του ασυνειδήτου. Δεν είναι τυχαίο ότι «εκεί τα νερά σιωπούν», μια φράση που συμπυκνώνει την αποφατική λογική του έργου: η αλήθεια εγγράφεται στη σιωπή, στο ανείπωτο.
Παράλληλα, η φράση «Αλίμονο σ’ αυτούς που θα πειράξουν Βοίβη» εισάγει μια διάσταση ιερότητας και απαγόρευσης και ίσως είναι και μια προφητεία μια και στις μέρες μας ξέρουμε τα αποτελέσματα που είχε η αποξήρανση της Η φύση στο βιβλίο είναι φορέας μιας αρχαίας τάξης, η οποία απαιτεί σεβασμό. Η ύβρις απέναντι σε αυτή την τάξη συνεπάγεται ρήξη, όχι μόνο με το περιβάλλον, αλλά και με την ίδια την πρωταρχική γνώση που το βιβλίο επιχειρεί να ανακαλέσει.
Μέσα σε αυτό το συμβολικό σύμπαν, η φράση «Ήταυρε είσαι ακόμη εδώ» λειτουργεί ως επίκληση ενός αρχέγονου όντος ή δύναμης, που επιβιώνει πέρα από τον χρόνο και την ιστορική φθορά. Το μυθικό τέρας της λίμνης ήταν ένας ερωδιός που μουγκάνιζε ή ένας ταύρος; Η λατινική ονομασία του ήταυρου είναι Butaurus stellaris, που παραπέμπει στον βούταυρο των Γάλλων (bos + Taurus). Ο ταύρος, ως σύμβολο, παραπέμπει σε αρχαϊκές λατρείες και μυητικές πρακτικές, ενισχύοντας τη σύνδεση του έργου με τελετουργικά σχήματα και συλλογικά αρχέτυπα, όπως αυτά έχουν αναλυθεί από τον Carl Gustav Jung.
Συνολικά, το Αρχέγονο Βιβλίο αναπτύσσει μια ποιητική της επιστροφής: επιστροφής σε έναν κόσμο όπου ο λόγος δεν έχει διαχωριστεί από τη φύση, όπου η μνήμη είναι συλλογική και όπου η γνώση προσεγγίζεται ως εμπειρία μύησης. Η γραφή της Τσιφτσοπούλου προσπαθεί να ενεργοποιήσει, να προκαλέσει τον αναγνώστη σε μια διαδικασία εσωτερικής ανάγνωσης, εκεί όπου το αρχέγονο εξακολουθεί να πάλλεται κάτω από την επιφάνεια του ασφυκτικά σύγχρονου κόσμου.
