Η Σοφία Νικολάου, που επιμελείται και παρουσιάζει την εκπομπή «Βιβλίο και Πολιτισμός», που μεταδίδεται κάθε Σάββατο στις 10:15 από το Ράδιο ΕΝΑ 102,5 θα συνομιλήσει αυτό το Σάββατο τη Βιργινία Γαλανοπούλου μεταφράστρια του βιβλίου του Andrei Bitov «Οίκος Πούσκιν», που κυκλοφορεί από τις εκ Gutenberg.
Το εμβληματικό μυθιστόρημα «Οίκος Πούσκιν» του Andrei Bitov επανασυστήνεται ως ένα από τα σημαντικότερα έργα της ύστερης σοβιετικής λογοτεχνίας και ταυτόχρονα ως ένα καίριο δείγμα μεταμοντέρνας γραφής.
Γραμμένο στις αρχές της δεκαετίας του 1970, το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται στον «Οίκο Πούσκιν», το Ινστιτούτο Ρωσικής Λογοτεχνίας στο Λένινγκραντ, και ξεκινά με τον θάνατο του νεαρού φιλολόγου Λεβ Οντόγιεφτσεφ. Από αυτό το σημείο, η αφήγηση αναπτύσσεται αναδρομικά, ανασυνθέτοντας τη ζωή του ήρωα μέσα από πολλαπλές εκδοχές και αφηγηματικές παραλλαγές, που αμφισβητούν την έννοια της ενιαίας και «αυθεντικής» ιστορίας.
Ο Bitov απομακρύνεται από τις επιταγές του σοσιαλιστικού ρεαλισμού και προτείνει μια τολμηρά πειραματική μορφή γραφής, όπου η λογοτεχνία γίνεται ταυτόχρονα αντικείμενο και μέσο διερεύνησης. Η παρουσία του Alexander Pushkin λειτουργεί ως ισχυρό σύμβολο της ρωσικής πολιτισμικής κληρονομιάς, απέναντι στην οποία ο ήρωας, και κατ’ επέκταση ο σύγχρονος συγγραφέας, οφείλει να τοποθετηθεί.
Με έντονα μεταμυθοπλαστικά στοιχεία, ο αφηγητής παρεμβαίνει διαρκώς, σχολιάζει τη διαδικασία της αφήγησης και αποδομεί τη δική του αυθεντία, προσκαλώντας τον αναγνώστη σε μια ενεργή και απαιτητική αναγνωστική εμπειρία. Παράλληλα, η ειρωνεία και το λεπτό χιούμορ του συγγραφέα φωτίζουν με οξυδέρκεια τον κόσμο των ακαδημαϊκών θεσμών και των λογοτεχνικών δογμάτων.
Ο «Οίκος Πούσκιν», πρωτοεκδόθηκε στις ΗΠΑ το 1978, λόγω της λογοκρισίας και έγινε ευρύτερα γνωστός στην Σοβιετική Ένωση κατά την περίοδο της περεστρόικα, αποτελεί σήμερα ένα έργο σταθμό: μια βαθιά στοχαστική αναμέτρηση με τη σχέση ανάμεσα στην ατομική ταυτότητα, την ιστορία και τη λογοτεχνική παράδοση.
Πρόκειται για μυθιστόρημα που ανοίγει πεδία ερμηνείας και προσκαλεί τον αναγνώστη σε έναν γόνιμο διάλογο με το παρελθόν και το μέλλον της λογοτεχνίας.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής καλεσμένη η Ελένη Προγγίδη, επιστρέφει με το νέο της βιβλίο «Τσαγκαραδιώτικα… αντέτια», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ήβη, προσφέροντας ένα τρυφερό και αυθεντικό ταξίδι στη λαϊκή ψυχή του Πηλίου.
Πρόκειται για έναν ξεχωριστό λαογραφικό και ηθογραφικό οδηγό, που αναδεικνύει τον πλούτο της πηλιορείτικης παράδοσης μέσα από έθιμα, δοξασίες, μνήμες και αφηγήσεις που αντέχουν στον χρόνο. Με φόντο γνώριμες εικόνες, όπως ο μπάτης που φυσά στην Φακίστρα, ή τους ανθισμένους κήπους με τα μαγιάτικα τριαντάφυλλα, το βιβλίο ξυπνά συναισθήματα και ανακαλεί στιγμές μιας ζωής βαθιά ριζωμένης στον τόπο.
Η δομή του βιβλίου απλώνεται σε δώδεκα κεφάλαια, ένα για κάθε μήνα του χρόνου, αποτυπώνοντας τον κύκλο της ζωής όπως τον όριζαν τα ήθη και τα έθιμα της τοπικής κοινωνίας. Γιορτές, παραδόσεις, παροιμίες και καθημερινές πρακτικές συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό πολιτισμικής μνήμης, όπου το παρελθόν συναντά το παρόν με φυσικότητα και σεβασμό.
Το «Τσαγκαραδιώτικα… αντέτια» είναι μια ζωντανή αφήγηση που διασώζει την ταυτότητα ενός τόπου και τη μεταφέρει στις νεότερες γενιές. Ένα βιβλίο-γέφυρα ανάμεσα στις εποχές, που καλεί τον αναγνώστη να ξαναβρεί τη χαμένη απλότητα και τη βαθιά ομορφιά της παράδοσης.
