Η Σοφία Νικολάου, που επιμελείται και παρουσιάζει την εκπομπή «Βιβλίο και Πολιτισμός», που μεταδίδεται από το Ράδιο ΕΝΑ 102,5 φιλοξενεί αυτό το Σάββατο τον Γιώργο Κυριαζή και μιλάει μαζί του για το μυθιστόρημα «Τροχιές» της Samantha Harvey, που κυκλοφορεί από τις εκ. Gutenberg στη σειρά Aldina.
Πρόκειται μια λογοτεχνική, φιλοσοφική και βαθιά αναστοχαστική αφήγηση που ξεφεύγει από τα κλασικά στερεότυπα της επιστημονικής φαντασίας. Το έργο περιστρέφεται κυριολεκτικά και συμβολικά γύρω από τη Γη, καθώς έξι αστροναύτες από διαφορετικές χώρες – Αμερική, Βρετανία, Ιαπωνία, Ιταλία και Ρωσία – βρίσκονται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου μέσα σε 24 ώρες διανύουν 16 τροχιές γύρω από τον πλανήτη μας, ατενίζοντας δεκαέξι φορές την ανατολή και τη δύση του ήλιου.
Ένα ποιητικό και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα που λειτουργεί περισσότερο ως φιλοσοφικό ταξίδι παρά ως απλή ιστορία επιστημονικής φαντασίας. Τα ερωτήματα που τίθενται μέσω των ηρώων πολλαπλά: Πώς διαμορφώνεται η απόφαση να εγκαταλείψει κανείς τη Γη και να γίνει αστροναύτης; Είναι αποτέλεσμα παιδικού ονείρου, επιστημονικής φιλοδοξίας ή μιας αδιόρατης αναγκαιότητας που μοιάζει με μοίρα; Ποια πρόσωπα, ποιες αφηγήσεις, ποια είδωλα χάραξαν τον δρόμο τους προς το Διάστημα; Πώς σκέφτεται, πώς θυμάται και πώς ονειρεύεται κανείς σε κατάσταση διαρκώς ανακυκλωμένου αέρα και ο χρόνος μετριέται σε τροχιές. Ποιες μνήμες επιστρέφουν επίμονα και ποιες εμμονές αναδύονται όταν η απόσταση από τη Γη γίνεται απόλυτη; Πώς νοείται ο θάνατος στο Διάστημα: ως στατιστικό ενδεχόμενο, ως τεχνική αστοχία ή ως υπαρξιακό όριο; Είναι η εξερεύνηση του Διαστήματος πράξη γνώσης, ανάγκη υπέρβασης ή έκφραση ύβρεως; Τι θέση μπορεί να κατέχει η διπλωματία στο Διάστημα και πόσο εύθραυστη αποδεικνύεται η ιδέα της παγκόσμιας συνεργασίας;
Οι «Τροχιές» δεν είναι απλώς φυσικές τροχιές γύρω από τη Γη· είναι και μεταφορικές τροχιές γύρω από τον εαυτό, τη μνήμη, το παρελθόν και το μέλλον. Η συγγραφέας καταφέρνει να συνδέσει την εμπειρία του διαστήματος με θέματα οικολογίας, ανθρωπιάς, και της εύθραυστης ομορφιάς του πλανήτη μας, τονίζοντας την αξία κάθε ανθρώπινης ζωής.
Η Harvey έχει χαρακτηριστεί ως «Μέλβιλ των ουρανών» από το περιοδικό «New Yorker», ενώ συχνά την συγκρίνουν με τη Βιρτζίνια Γουλφ. Το βιβλίο συνομιλεί με τον Μόμπι Ντικ και την Οδύσσεια του Διαστήματος του Άρθουρ Κλαρκ, με τον πλοίαρχο Νέμο του Ιουλίου Βερν και την κυρία Νταλαγουέι της Γουλφ.
Το μυθιστόρημα τιμήθηκε με το βραβείο Booker για το 2024, με την αιτιολόγηση από την επιτροπή ότι πρόκειται για «ένα γράμμα αγάπης προς την ανθρωπότητα και τον πλανήτη μας».
