«Βιβλίο και Πολιτισμός» κάθε Σάββατο στο Ράδιο Ένα

Η Σοφία Νικολάου

Στο πρώτο μέρος της εκπομπής «Βιβλίο και Πολιτισμός» που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου κάθε Σάββατο στις 10:15 από το «Ράδιο Ένα» του Βόλου 102,5 θα μιλήσουμε για το μυθιστόρημα του Λερντ Χαντ με τίτλο «Neverhome», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Χρήστου Οικονόμου. Ένα μυθιστόρημα για τον Αμερικανικό Εμφύλιο με αντιστροφή ρόλων. Δηλαδή αντίθετα απ’ ό,τι συμβαίνει με τα ομηρικά έπη η Πηνελόπη πηγαίνει στον πόλεμο και ο Οδυσσέας μένει πίσω. Η Κόνστανς Τόμπσονμε αντρική ταυτότητα εγκαταλείπει τον αγαπημένο της Βαρθολομαίο και κατατάσσεται στον στρατό των Βορείων. Πηγαίνει στον πόλεμο αντί για εκείνον γιατί είναι η πιο δυνατή από τους δυο τους. Ένα βιβλίοπου φέρνει τον αναγνώστη σε επαφή με πολλαπλές ερμηνείες. Αφενός, ο παραλληλισμός με τα Ομηρικά έπη, αφετέρου, θα μπορούσαμε να το συσχετίσουμε με τη «Ζωή εν Τάφω» του Μυριβήλη, και φυσικά με το Κοράκι του Έντγκαρ Άλαν Πόε, ή ακόμη και το Όσα παίρνει ο άνεμος.
Η ηθική και η συνθήκη του πολέμου καταργεί εξ ολοκλήρου τη βούληση για ζωή. Η Κόνστανς ζει όλη τη φρίκη του εμφυλίου πολέμου και ανακαλύπτει ότι εκείνο που την κρατά ζωντανή είναι η νοσταλγία της για την επιστροφή στην πρότερη ζωή της. Έτσι όπως ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του αγωνίζονταν για την επιβίωση, αλλά και την ίδια την υπόστασης τους, με τον ίδιο τρόπο η ηρωίδα εισέρχεται σε έναν κόσμο λελογισμένης βίας. Οι ανθρώπινες απώλειες δεν είναι παρά σκέτοι αριθμοί στην πολεμική σκακιέρα, των δύο αντίπαλων, δυνάμεων και οι φρικαλεότητες καθημερινές.Όμως τι γίνεται όταν αποκαλύπτεται η πραγματική ταυτότητα της; Επειδή δεν καλύπτει τις απαιτήσεις μίας εξορθολογισμένης πολεμικής μηχανής, τότε ένας ολάκερος ανθρωπομορφικός οργανισμός επιχειρεί να την συντρίψει. Οπότε η ηρωίδα εγκαταλελειμμένη σε έναν κόσμο δίχως προοπτική, επιστρέφει στο σπίτι, όπου θα βρεθεί μπρος σε μια νέα τάξη πραγμάτων και θα διαπράξει τη δική της μνηστηροφονία, με σκοπό κυρίως να αποκαταστήσει τη συνειδησιακή τάξη της.OPaulAusterγράφει για το μυθιστόρημα αυτό. «Ο Λερντ Χαντ με έδεσε με το ξόρκι του, από την πρώτη λέξη του Neverhome έως την τελευταία.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής επειδή η κοινωνία μας ολοένα και διολισθαίνει προς τη φτωχοποίηση των μεσαίων και λαϊκών τάξεων θα έχουμε κοντά μας τον καθηγητή κοινωνιολογίας του πανεπιστημίου Αθηνών κ. Νίκο Παναγιωτόπουλου που θα μας μιλήσει για τα συμπεράσματα έρευνας, που παρουσίασε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του Ινστιτούτου Εργασίας (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ)με αφορμή την συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση. Συνοπτικά τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν κατακρήμνιση των πολιτών, ταχύτατη και εξαιρετικά βίαιη υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου, σοβαρή αποδόμηση της εκπαιδευτικής αξίας, αλλά καιτης εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς (κυρίως πολιτικούς και δημόσιες υπηρεσίες),με την οικονομική βία να οδηγεί σε κοινωνική βία. Είναι μια έρευνα αναλυτική που έχει παρουσιαστεί σε δυο βιβλία για τα οποία είχαμε κάνει μια νύξη σε προηγούμενη εκπομπή μας : «Οι αφανείς, Κοινωνιολογία των λαϊκών τάξεων στην Ελλάδα» και «Οι πολίτες μιλούν για την Ελλάδα» που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πεδίο.