Στο πρώτο μέρος της εκπομπής «Βιβλίο και Πολιτισμός» αυτό το Σάββατο που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου μιλάμε με την Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, μεταφράστρια του βιβλίο για ένα από τα πιο πρωτότυπα ιρλανδικά μυθιστορήματα των τελευταίων ετών σύμφωνα με το «Dublin Review of Books» το μυθιστόρημα του Όσιν Φέιγκαν «Νόμπερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δώμα.
Στο Νόμπερ έχει πέσει πανούκλα. Τους κατοίκους τούς έχουν κλείσει στα σπίτια τους, να πεθάνουν, μόνοι, για το καλό τους. Το τέλος των ημερών είναι εδώ. Όμως ο Όσπρεϋ ντε Φλουνκλ ονειρεύεται τους ερχόμενους αιώνες να ψάλλουν το όνομά του καθώς πρεσβεύει τη σωτηρία από τον βέβαιο αφανισμό. Το Νόμπερ δεν είναι η κόλαση: είναι ο θάνατος σαν θέατρο και σαν κωμωδία.
«Έχετε εμένα, κι έχετε και την απαγόρευση κυκλοφορίας που εγώ σας έδωσα» φωνάζει. «Εγώ θα σταματήσω τους Κέλτες και η απαγόρευση κυκλοφορίας θα σταματήσει την αρρώστια, αλλά θέλει λίγο χρόνο. Ξέρω πως λαχταράτε δικαιοσύνη, άμεση δικαιοσύνη, γιατί είστε άνθρωποι δίκαιοι, μα τούτη είναι η εβδόμη ημέρα, και την ημέρα την εβδόμη ο Θεός ξεκουράστηκε, οπότε ποιος επέβλεπε την επικράτειά του την ημέρα εκείνη; Μήπως βασίλευε ο διάβολος εκείνη την ημέρα; Όχι, δεν βασίλευε ο διάβολος αλλά ο επιστάτης. Κι αυτός ο επιστάτης είμαι εγώ. Είμαι ο επιστάτης σας• τίποτε παραπάνω. Δεν έχετε παπά, δεν έχετε κοινοτάρχη. Ο χωροφύλακας τό ’σκασε• ο βασιλιάς ο ίδιος έχει λυγίσει κάτω απ’ το βάρος της αβουλίας, της πλεονεξίας, της λαγνείας του, αλλά εσείς έχετε εμένα. Είμαι εδώ για σας. Είμαι δικός σας». Νομίζω το απόσπασμα είναι εύγλωττο για το τι συμβαίνει στο μυθιστόρημα.
O ΌσινΦέιγκαν (OisínFagan) γεννήθηκε στο Οχάιο των ΗΠΑ αλλά μεγάλωσε σ’ ένα μικρό χωριό της Ιρλανδίας. Σπούδασε στο TrinityCollege του Δουβλίνου. Μέχρι τώρα, έχει εκδώσει μία νουβέλα (The Hierophants, βραβεύτηκε με το PennyDreadfulNovellaPrize) και μία συλλογή διηγημάτων (Hostages), αμφότερα το 2016. Το Nobber (2019), το πρώτο του μυθιστόρημα, ήταν υποψήφιο για το DesmondElliottPrize και το BollingerEverymanWodehousePrize.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής θα μιλήσουμε για το βιβλίο της ΆιριςΜέρντοχ“Θάλασσα Θάλασσα” που κυκλοφορεί από τις εκ. Gutenbergστη σειρά Aldina. Στην Ελλάδα μας τη σύστησαν οι εκ. Χατζηνικολή. Πρόκειται για τοmagnumopus της συγγραφέως που βραβεύτηκε με booker το 1978 και φυσικά το κεντρικό πρόσωπο του έργου ο αμφιλεγόμενος ηλικιωμένος θεατράνθρωπος,ο Τσαρλς Άροουμπαϊείναι αποτραβηγμένος σ’ ένα απομονωμένο σπίτι μπροστά στη θάλασσα έτσι ώστε να ανακαλούμε σκηνές από την Τρικυμία του Σαίξπηρ, έχει το Σύνδρομο του Πρόσπερο, όπως εύστοχα γράφει ο Τζον Μπέρνσαϊντ στην εισαγωγή και αγωνίζεται να βρει τον εαυτό του, με τη σωκρατική έννοια του όρου,γράφοντας τα απομνημονεύματα του, ενώ προσπαθεί επί ματαίω να κατακτήσει έναν εφηβικό έρωτα. Το βιβλίο είναι ένα ιδιότυπο κράμα φιλοσοφίας και μυστικισμού. Η Πλατωνική φιλοσοφία της οποίας η Μέρντοχ υπήρξε λάτρης, ξεδιπλώνεται με εξαιρετικό τρόπο ως δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης στο βιβλίο που φλερτάρει με τον Φαίδρο αλλά και με την ιστορία του Σπηλαίου, ρομαντικές και Σαιξπηρικές αναφορές απογειώνουν το βιβλίοΧαρακτηριστικό το ξεχωριστό γλωσσικό ύφος της, με έντονουςιρλανδέζικους ιδιοσυγκρασιακούς διαλόγους και έναν κατακλυσμό επιθετικών προσδιορισμών. Πάντως το μυθιστόρημα της,για την εποχή, μας αποτελεί άνοιγμα σε ένα διαφορετικό κόσμο – όπου υποβόσκουν εκρηκτικά πάθη, εμμονές, χαώδης ψυχική κατάσταση που αντανακλάται στη φύση και στο σπίτι δίπλα στη θάλασσα, ευφραδής ενδοσκόπηση του Τσάρλς.
