Η Σοφία Νικολάου, που επιμελείται και παρουσιάζει την εκπομπή «Βιβλίο και Πολιτισμός», που μεταδίδεται κάθε Σάββατο στις 10:15 από το Ράδιο ΕΝΑ 102,5 φιλοξενεί παρουσιάζει αύριο το βιβλίο της Κατερίνας Σερίφη «Κιτ Επιβίωσης» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Το Κιτ Επιβίωσης είναι μια συλλογή διηγημάτων με έντονη εικονοπλαστική δύναμη όπου ο αναγνώστης καλείται να συνδιαμορφώσει τις εικόνες και τα νοήματα. Η Κατερίνα Σερίφη ζει και εργάζεται στις Βρυξέλες και περιγράφει τη γραφή ως μια βαθιά υπαρξιακή διαδικασία που εξισορροπεί την ένταση της καθημερινότητάς της, και κάπως έτσι δικαιολογείται κι ο τίτλος του βιβλίου της, που αποτελεί καταφύγιο σκέψεων, συναισθημάτων, παρηγοριά στις σιωπές. Οι ιστορίες της έχουν μια διαχρονικότητα και μέσα από αυτές αναδεικνύεται η σχέση της με τον τόπο καταγωγής της, το Μορφάτι, Θεσπρωτίας απ’ όπου αντλεί έμπνευση από την παιδική της ηλικία.
Κεντρικό στημόνι του έργου η γυναικεία εμπειρία, άλλωστε γυναίκες είναι οι περισσότερες πρωταγωνίστριές της, χωρίς όμως να υποπίπτει στις στερεοτυπικές προσεγγίσεις για το φαίνεσθαι, αντιθέτως προχωράει σε βάθος βλέπει την εσωτερική ισορροπία, την αληθινή ευτυχία, τη σχέση με τον εαυτό καθώς και τον άλλον, την αίσθηση νοήματος. Επικεντρώνεται στη σημασία της αυτογνωσίας και της ανθρώπινης σύνδεσης.
Το βιβλίο αφιερώνεται στις δυο τις κόρες που η συγγραφέας βλέπει ως δυνητικές μελλοντικές αναγνώστριες που επιθυμεί να την καταλάβουν και να καταλάβουν και παλιότερες αξίες σε ένα κόσμο που λόγω της τεχνολογίας αλλάζει ραγδαία. Η γραφή της διακρίνεται από έναν ιδιαίτερο λυρισμό. Ο λόγος της είναι πυκνός, συναισθηματικά φορτισμένος, με εικόνες που μοιάζουν να αναδύονται σχεδόν οργανικά από το βίωμα. Υπάρχει μια ποιητικότητα που διαπερνά το κείμενο.
Η αφήγηση των γεγονότων, κινούμενη ανάμεσα στην ποίηση και την πρόζα λειτουργεί ως μνήμη και αναδεικνύει το τραύμα και την αντοχή.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής η Σοφία Νικολάου μιλά με τον κ. Χρήστο Τσουκάλη για το νέο του βιβλίο «Δεσμώτες του Πεπρωμένου». Η ιστορία του Μάρκου Παπαπέτρου είναι βαθιά ριζωμένη στην ταραγμένη πραγματικότητα της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Η δεκαετία του ’50 υπήρξε μια περίοδος έντονων κοινωνικών ανισοτήτων, φτώχειας και διαρκούς αγώνα για επιβίωση. Παιδιά χωρίς οικογένεια κατέληγαν συχνά σε ιδρύματα και ορφανοτροφεία, χώρους που περισσότερο διασφάλιζαν τη στοιχειώδη επιβίωση παρά την ουσιαστική φροντίδα και η συναισθηματική στήριξη. Εκεί διαμορφώνονταν χαρακτήρες σκληραγωγημένοι, άνθρωποι που μάθαιναν από νωρίς να επιβιώνουν με ό,τι είχαν, ή καλύτερα με ό,τι δεν είχαν. Η οικονομική πραγματικότητα της εποχής ήταν αμείλικτη. Η καθημερινότητα σκιαγραφείται στις λέξεις «μεροδούλι-μεροφάι» για χιλιάδες ανθρώπους. Εργασία περιστασιακή, χαμηλά μεροκάματα, έλλειψη κοινωνικής πρόνοιας, ένα περιβάλλον όπου η ανασφάλεια ήταν μόνιμη συνθήκη και η ελπίδα συχνά περιοριζόταν στην επόμενη μέρα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή της Ελλάδας στον Πόλεμο της Κορέας, μια λιγότερο γνωστή αλλά καθοριστική πτυχή της εποχής. Χιλιάδες Έλληνες στρατιώτες στάλθηκαν σε ένα μακρινό μέτωπο, κουβαλώντας μαζί τους εκτός από τον φόβο του πολέμου και την ανάγκη για επιβίωση και κοινωνική αποκατάσταση. Για πολλούς, η στρατιωτική θητεία και η συμμετοχή σε τέτοιες αποστολές αποτελούσαν έναν από τους ελάχιστους δρόμους διαφυγής από τη φτώχεια. Ο ήρωας του Τσουκάλη ενσαρκώνει ακριβώς αυτή τη γενιά: ανθρώπους που δεν είχαν την πολυτέλεια της επιλογής. Ο αγώνας του εκτός από προσωπικός είναι και συλλογικός, αντανακλώντας μια ολόκληρη κοινωνία που προσπαθεί να σταθεί όρθια μέσα σε συνθήκες ιστορικής πίεσης. Η μοίρα, όπως παρουσιάζεται στο έργο, είναι επίσης το αποτέλεσμα συγκεκριμένων κοινωνικών και ιστορικών δυνάμεων που καθορίζουν τη ζωή των ανθρώπων.
