Αυτό το Σάββατο στο «Ράδιο Ένα 102.5» στην εκπομπή «Βιβλίο και Πολιτισμός» στις 10:15 ακριβώς που παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου, θα φιλοξενήσουμε όπως αναφέρει η παραγωγός, στο πρώτο μέρος της εκπομπής την Κατερίνα Σχινά που θα μας μιλήσει για το μεταφραστικό άθλο του μυθιστορήματος Εμμονή (Possession) της Αντόνια Μπάιατ (A.S.Byatt) που κυκλοφόρησε το Μάιο του 2022 από τις εκδόσεις Πόλις. Ένα βιβλίο πολυσέλιδο που είχε χαρακτηριστεί μεταμοντέρνο. Αριστοτεχνικά γραμμένο, με αφηγηματική τελειότητα γλιστράει σε διαφορετικούς λογοτεχνικού χώρους και διαφορετικούς ιστορικούς χρόνους, δημιουργώντας ένα ισχυρό πλέγμα λέξεων και εικόνων που παρασύρει τον αναγνώστη μέσα στον απίστευτο λαβύρινθό του. Παλιότερα το 2007 είχε μεταφραστεί στα ελληνικά με τίτλο Αιχμάλωτα Πάθη (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδόσεις Λιβάνη). Από εκείνη την εποχή ο Νίκος Γκιώνης θεωρούσε τα Αιχμάλωτα Πάθη ως ένα μυθιστόρημα που παρουσίαζε «πώς η λογοτεχνία μπορεί να αποτελέσει θέμα και αντικείμενο της ίδιας της λογοτεχνίας». Έτσι, λοιπόν, το επανεκδίδει σε άρτια μετάφραση της Κατερίνας Σχινά και αποδίδοντας τον τίτλο ως Εμμονή (Possession) μια και αυτό στην ουσία πραγματεύεται το βιβλίο την εμμονή των ηρώων είτε αυτή είναι ερωτική, είτε σεξουαλική, αισθητική, οικονομική και κυρίως ερευνητική μια και τον ήρωα της σύγχρονης εποχής τον ωθεί «ανώφελα ένα βίαιο αίσθημα περιέργειας –όχι απληστίας περιέργειας, μιας ανάγκης πιο θεμελιώδους και από το σεξ ακόμα, της επιθυμίας για γνώση» (σελ. 112). Η Μπάιατ επινοεί εδώ δύο ερωτικά ζευγάρια. Το ένα είναι σύγχρονο, πρόκειται για δύο ερευνητές λογοτεχνίας, τον Ρόλαντ Μίτσελ και την Μωντ Μπέιλι. Το άλλο ανήκει στον βικτοριανό δέκατο ένατο αιώνα, ο ποιητής Ράντολφ Χένρι Ας και η αινιγματική ποιήτρια Κρίσταμπελ Λαμότ που γράφει μια ιστορία για ξωτικά και την νεράιδα Μεζουλίνα. Τον ερευνητή τον ενδιαφέρει έντονα η ζωή του ποιητή, αλλά ζει στη σκιά του καθηγητή του, αυθεντία στον Ας, και φυτοζωεί ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο, σε δουλειές του ποδαριού και παραδίδοντας μαθήματα. Μια μέρα όμως του Σεπτέμβρη του 1986 ίσως η τύχη του επιφυλάσσει μια καμπή στη ζωή του. Ανακαλύπτει γράμματα του ποιητή μέσα στη βιβλιοθήκη του Λονδίνου, που απευθύνονται σε μια μυστηριώδη κυρία. Και, τότε, ξεκινά η αναζήτηση. Ο Μίτσελ υποπτεύεται ότι πρόκειται για μια ποιήτρια της βικτοριανής εποχής και ένα κυνήγι θησαυρού αρχίζει. Όμως πρέπει να κρατηθεί κρυφή η ανακάλυψή του μιας και πλούσια Αμερικανικά πανεπιστήμια βρίσκονται στο κυνήγι των παλιών χειρογράφων. Στο πλευρό η Μωντ με την οποία μέσα από την αλληλογραφία των δυο ποιητών της βικτοριανής εποχής θα ανακαλύψουν το δικό τους έρωτα. Ένα αριστοτεχνικό θρίλερ, ένα ρομάντζο, ένα ψυχολογικό μυθιστόρημα ένα παλίμψηστο που παρωδεί τη βικτοριανή λογοτεχνία; Η αλήθεια είναι ότι η συγγραφέας είπε ότι μετά το Όνομα του Ρόδου κατάλαβε ότι αν αφηγηθείς μια δυνατή ιστορία μπορείς να συμπεριλάβεις σ’ αυτή ότι άλλο θες.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής θα μιλήσουμε με την Μαρία Αλμπανίδου για τις δυο ποιητικές της συλλογές Ίασις και Συνομιλίες που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κοντύλι. Σ’ αυτό το δύσκολο καιρό νομίζω ότι η ποίηση είναι το αντίδοτο σε όλη αυτή την τραγική πραγματικότητα που ζούμε. Γράφει η Μαρία Αλμπανίδου στο «Μια στάλα αγάπης» «Όλοι δικαιούνται μια στάλα αγάπης και μια σταγόνα βροχής». υτό που είναι αξιοπρόσεκτο, είναι η τρυφερότητα και η ευαισθησία με τις οποίες αντιλαμβάνεται και αντιμετωπίζει τα πράγματα, τόσο τα απλά όσο και τα σύνθετα. Όμως για έναν ποιητή, υπάρχουν απλά πράγματα ή όλα είναι σύνθετα; Ή μήπως ακόμη και τα πιο σύνθετα, είναι στην πραγματικότητα πολύ απλά; Ποιος βάζει τα κριτήρια; Ο χρόνος; Ο χώρος, δηλαδή η θέση, η οπτική; Το συνειδητό ή το υποσυνείδητο; Ζωή, έρωτας, θάνατος, ο εαυτός που δεσπόζει πίσω από τις λέξεις, με πρόθεση την αυτογνωσία. Είμαστε τόσο ευαίσθητοι ώστε να το συλλαμβάνουμε το παρόν και το τι συμβαίνει γύρω μας ή είναι απόρροια ψυχαναγκαστικών διεργασιών; Σε στιγμές νηφαλιότητας, παρατηρώντας τον εαυτό σου, αν δεν φοβάσαι να εκτεθείς, μπορεί να ομολογήσεις δημόσια αυτό που σε ταλανίζει; Η Μαρία Αλμπανίδου Η Μαρία Αλμπανίδου γεννήθηκε στο Βόλο όπου και κατοικεί. Σπούδασε Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις Μεταπτυχιακές της Σπουδές στον κλάδο του Ποινικού δικαίου στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Εργάστηκε στο Βόλο ως δικηγόρος.
