Το 2009 o Nικολά Σαρκοζί κάλεσε τους πολίτες να απαντήσουν στο ερώτημα: «Τι σημαίνει να είσαι Γάλλος;». Ακολούθησε πολύμηνη συζήτηση για την εθνική ταυτότητα, τις γαλλικές αξίες και ιδεώδη, αλλά και για το εάν τέτοια ερωτήματα αποκαλύπτουν τις συνεκτικές ουσίες ή φωτίζουν τις πηγές διχασμού. Οκτώ χρόνια μετά η συζήτηση βρίσκεται στο επίκεντρο της γαλλικής προεκλογικής εκστρατείας. Στη χώρα μας, το αντίστοιχο ερώτημα τίθεται σε κάθε εθνική επέτειο, με αφορμή σημαιοφόρους μαθητές ξένης καταγωγής. Και κάθε χρόνο ξεσπάει πόλεμος για τη ρήση του Ισοκράτη «και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας, ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας». Πρόσφατη έρευνα έδειξε πως όλοι οι Ευρωπαίοι προσδιορίζουν ως πρωταρχικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας τη γλώσσα, ενώ δίνουν σημασία και στις αξίες. Για τους Έλληνες η «παιδεία» δεν αρκεί. Σε ποσοστό άνω του 50% θεωρούν σημαντικό το να έχει γεννηθεί κάποιος στη χώρα και να είναι χριστιανός. Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές απαντήσεις, το ερώτημα «ποιοι είμαστε» απασχολεί όλους τους Ευρωπαίους. «Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι οι εθνικές ταυτότητες δεν είναι κάτι στατικό, εξελίσσονται μαζί με τις κοινωνίες. Και η έλευση νέων στοιχείων δεν σβήνει απαραίτητα τα παλιά, αλλά και τα εμπλουτίζει» ήταν το σχόλιο του μέλους της παράταξης «Μαζί για το Βόλο», Άκης Καλαμαράς.
