Εκτροπή του Αχελώου… Ένα νεοελληνικό σήριαλ που κρατάει περισσότερο από 30 χρόνια με τα επεισόδια, τις ανατροπές, αλλά και τις ίντριγκες, να είναι ικανές ώστε να γεμίσουν… τόμους βιβλιογραφίας.
Παράλληλα, αυτό το… θεσσαλικό «γεφύρι της Άρτας» που έχει κοστίσει σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ευρώ, σε τρέχουσες τιμές, χωρίς ακόμη να έχει αποδώσει το παραμικρό, συνεχίζει να αποτελεί εστία έντασης μεταξύ φορέων της Θεσσαλίας, κυβερνητικών παραγόντων, οικολόγων, στελεχών από την Αιτωλοακαρνανία κ.α.
Τελευταία… στάση σ’ αυτήν την αργόσυρτη διαδικασία που συνεχώς επανέρχεται στην επικαιρότητα ήταν η συνάντηση εκπροσώπων της Θεσσαλίας με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πάνο Σκουρλέτη την Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου.
Η αντιμετώπιση του κ. Σκουρλέτη κυρίως σε ότι αφορά την εκτροπή του άνω ρου του Αχελώου, την οποία και χαρακτήρισε «νεκρή ιδέα» κυριολεκτικά… σόκαρε τους παρευρισκόμενους τόσο ως προς την απολυτότητά της, όσο και ως προς τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αφενός σε σχέση με τα έργα τα οποία ως ένα ποσοστό έχουν προχωρήσει και αφετέρου σε βάρος των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.
Βέβαια, από τη συνάντηση με τον κ. Σκουρλέτη προέκυψε και… μισό «ναι». Αυτό έχει να κάνει με την προώθηση των διαδικασιών ώστε να ολοκληρωθεί το φράγμα της Μεσοχώρας και επιτέλους να λειτουργήσει ένα έργο άκρως σημαντικό υπό τη ΔΕΗ , το οποίο είναι ικανό να αναβαθμίσει τη χώρα σε ενεργειακό επίπεδο.
Το… μισό «ναι» Σκουρλέτη έγκειται στη διαβεβαίωση πως θα υπογράψει την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), ώστε το έργο να μπει στην τελική φάση τεχνικών παρεμβάσεων για την αποκατάσταση ζημιών από την πολυετή διακοπή των εργασιών, όπως και αποζημιώσεων και άλλων ενεργειών, ώστε να λειτουργήσει ο Υδροηλεκτρικός Σταθμός. Βέβαια σαφές χρονοδιάγραμμα για την υπογραφή Σκουρλέτη δεν δόθηκε, κάτι που ξένισε του παρευρισκόμενους.
Η larissanet συνομίλησε με τον Αναστάσιο Μπαρμπούτη, πολιτικό μηχανικό και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Θεσσαλικών Μελετών (ΕΘΕΜ), που παρακολουθεί συνολικά την υπόθεση «Εκτροπή του Αχελώου» επί δεκαετίες και παραχώρησε τα σχετικά στοιχεία.
Εξέλιξη έργων στη Μεσοχώρα
Τα έργα της Μεσοχώρας άρχισαν να κατασκευάζονται το 1985 και το μεγαλύτερο μέρος τους έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί από το 2001. Όμως, παρότι το έργο ανήκει στη ΔΕΗ, επειδή η κατασκευή του ταμιευτήρα Μεσοχώρας είχε συνδεθεί αρχικά με τα έργα εκτροπής Αχελώου (έως τις αρχές της δεκαετίας του 90), το έργο βρέθηκε στο στόχαστρο τοπικιστικών και άλλων αντιθέσεων με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος.
Τελικά, λόγω του γεγονότος ότι, με αποφάσεις της πολιτείας από τη δεκαετία του 90, η ποσότητα μεταφοράς υδάτων από τον Αχελώο στη λεκάνη Πηνειού, περιορίστηκε σε μικρότερες ποσότητες (αρχικά 600 εκ.κ.μ. και στη συνέχεια 250 εκ.), στην πιο πρόσφατη απόφαση που εκδόθηκε από το ΣτΕ (υπ.αρ. 26/2014) το έργο αυτό διαχωρίστηκε ουσιαστικά και τυπικά από την «εκτροπή Αχελώου» και άνοιξε ο δρόμος για την λειτουργία του.
Μετά την απόφαση της προηγούμενης κυβέρνησης (Οκτώβριος 2014) για την έγκριση των εκπονηθέντων Σχεδίων Διαχείρισης στα υδατικά διαμερίσματα Δυτ. Ελλάδας (Αχελώος) και Θεσσαλίας (Πηνειός), κάτι που αποτελούσε προϋπόθεση για την επανεκκίνηση διαδικασιών λειτουργίας της Μεσοχώρας, η ΔΕΗ ολοκλήρωσε την νέα περιβαλλοντική της μελέτη και υπέβαλλε εκ νέου αίτηση περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία η Μελέτη (ΜΠΕ) εξετάστηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας και μετά τη θετική γνωμοδότησή του όπως και η αντίστοιχη της Περιφέρειας Ηπείρου που ήδη αποστάλθηκε στο ΥΠΕΚΑ, το Υπουργείο Περιβάλλοντος θα εκδώσει απόφαση νέων Περιβαλλοντικών Όρων.
Μετά από αυτό η ΔΕΗ θα μπορεί να ολοκληρώσει τις λίγες τεχνικές εργασίες που απομένουν και να επισπεύσει τις διαδικασίες απαλλοτρίωσης και αποζημίωσης των κατακλυζομένων – θιγομένων ιδιοκτητών κατοικιών στη Μεσοχώρα.
Σημειωτέον η χρηματοδότηση και για τις τεχνικές εκκρεμότητες αλλά και για τις απαλλοτριώσεις είναι εξασφαλισμένη από τη ΔΕΗ.
Κλείνοντας, θα πρέπει να υπογραμμιστεί πως η δαπάνη του έργου σε σημερινές τιμές ανέρχεται σε περισσότερα από 500 εκατομμύρια ευρώ.
Υδροηλεκτρικό Εργοστάσιο Συκιάς – Σήραγγα Πευκοφύτου
Το ΥΗΕ Συκιάς βρίσκεται στα όρια των περιφερειών Θεσσαλίας και Ηπείρου (δρόμος Καρδίτσας – Άρτας), στην ομώνυμη θέση.
Όπως και η Μεσοχώρα, αν και σχεδιάστηκε εδώ και πολλές δεκαετίες, μετά το 1983 συνδέθηκε με την «Εκτροπή Αχελώου» και μόλις στα μέσα της δεκαετίας του 90 το ΥΠΕΧΩΔΕ προώθησε την κατασκευή του.
Η ένταξη των δύο αυτών υδροηλεκτρικών συγκροτημάτων (Μεσοχώρα και Συκιά) στο εθνικό ενεργειακό σύστημα, αναμένεται να αυξήσει κατά 11% την συνολική ισχύ των Υδροηλεκτρικών μονάδων παραγωγής ενέργειας στη χώρα, ενώ εάν λειτουργήσει ο σταθμός αντλησοταμίευσης (pump storage) στο άκρο της σήραγγας Πευκοφύτου το ποσοστό θα αυξηθεί στο 17%. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει την μεγάλη εθνική σημασία των έργων αυτών.
Το φράγμα Συκιάς έχει υλοποιηθεί κατά 65% περίπου και είχε (και αυτό) εμπλακεί στις προσφυγές κατά την διάρκεια κατασκευής των έργων εκτροπής Αχελώου.
Σημειώνεται πως σε ότι αφορά το συγκεκριμένο έργο σε τρέχουσες τιμές εκτιμάται πως έχουν δαπανηθεί 165 εκατομμύρια ευρώ.
Από τον ταμιευτήρα του φράγματος Συκιάς αρχίζει η σήραγγα Πευκοφύτου μήκους περίπου 18 χλμ, μέσω της οποίας θα γίνεται η μεταφορά νερού προς την λεκάνη του Πηνειού.
Το σύστημα Συκιά – σήραγγα, εκτός από την παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ), εξασφαλίζει την δυνατότητα για την ενίσχυση των υδάτων της λεκάνης του Πηνειού και του Θεσσαλικού κάμπου με την μεταφορά από τον Ταμιευτήρα Συκιάς 250 εκατ. κυβικών μέτρων νερού (γνωστή ως «Εκτροπή Αχελώου»), την οποία η Πολιτεία πρόσφατα (Σεπτέμβριος 2014) ενέκρινε μέσω των Σχεδίων Διαχείρισης των λεκανών Αχελώου και Πηνειού και το οποίο αποτελεί το 6% του συνολικού μέσου ετήσιου όγκου απορροής του Αχελώου στις εκβολές του.
Η σήραγγα έχει διανοιχθεί σε ποσοστό 100%, ενώ έχουν επενδυθεί τα 6 από τα 18 χλμ. του μήκους της, τα χρήματα που έχουν δαπανηθεί φτάνουν τα 250 εκατομμύρια ευρώ
Τι έρχεται…
Η παραπάνω ενδεικτική αναφορά των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και της προστιθέμενης αξίας που αυτά μπορούν να έχουν είναι χρήσιμη, καθώς τις επόμενες ημέρες, όπως προανήγγειλε αυτήν την εβδομάδα ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστό, θα γίνει ευρεία σύσκεψη στην οποία θα κληθούν βουλευτές, στελέχη της Αυτοδιοίκησης και φορείς.
Απ’ αυτή τη διαδικασία αναμένεται να προκύψει μια επιτροπή, η οποία θα αναλάβει να φέρει σε πέρας το αίτημα για συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα ώστε να του θέσει υπόψη την κατάσταση και να τον καλέσει να λάβει «την μεγάλη απόφαση» όπως επισήμανε ο κ. Αγοραστός.
Σημαντικό στοιχείο το οποίο ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Θεσσαλίας και δήμαρχος Μουζακίου Γιώργος Κωτσός είναι το ενδεχόμενο να κατατεθεί μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα, καθώς «από τη μην ολοκλήρωση των έργων στο φράγμα της Συκιάς η περιοχή του Μουζακίου κινδυνεύει από πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος ακόμη και για ανθρώπινες ζωές» όπως τόνισε.
Σε όλα αυτά θα πρέπει να συνυπολογιστεί πως στις 24 Φεβρουαρίου συζητείται στο Συμβούλιο της Επικρατείας η προσφυγή οικολογικών οργανώσεων κατά των Διαχειριστικών Σχεδίων Υδάτων της περιοχής, όπου αναμένεται να δοθεί μάχη από τους τοπικούς φορείς ώστε να μην υπάρξουν περεταίρω προβλήματα.
