Ένας μήνας πέρασε από την εκρηκτική Γενική Συνέλευση του ΦοΔΣΑ Θεσσαλίας στα Τρίκαλα, η οποία κατέληξε στην κοινή επιστολή με τις υπογραφές 24 Δημάρχων της περιοχής , όπου εκφράζεται το κοινό αίτημα για τη σύσταση δύο φορέων διαχείρισης στερεών αποβλήτων… Ένας να παραμείνει στη Δυτική Θεσσαλία (Τρίκαλα – Καρδίτσα) και ο δεύτερος στον οποίο θα ενταχθούν οι Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας και Μαγνησίας.
Από τότε η Κυβέρνηση δεν απάντησε στο συγκεκριμένο αίτημα, ούτε έχει ξεκινήσει η διαδικασία του διαλόγου, την οποία ζητούσαν οι Δήμαρχοι από τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος – Ενέργειας και από τον Πρωθυπουργό, ώστε να θέσουν τις συνθήκες και τα επιχειρήματα που επιτάσσουν την αποδοχή της πανθεσσαλικής θέσης.
Όμως την περασμένη Πέμπτη (22 Μαΐου) ήρθε μια νέα επιστολή προς τον Πρωθυπουργό και τους αρμόδιους Υπουργούς, αυτή τη φορά από το Δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, η οποία με ακόμη μεγαλύτερη ένταση στηρίζει το αίτημα για δύο ΦοΔΣΑ στη Θεσσαλία. Συνάμα, ασκεί σφοδρή κριτική στην στρατηγική των υποχρεωτικών συγχωνεύσεων, την οποία τήρησε για το συγκεκριμένο ζήτημα η Κυβέρνηση, αποδομώντας με επιχειρήματα τη σπουδή που έγινε τελικά πράξη με το άρθρο 6 του ν. 5151/2024.
Ουσιαστικά αυτή η εξέλιξη αποτελεί και προσωπική δικαίωση για την εν γένει στάση και την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε ο πρόεδρος του ΦοΔΣΑ Θεσσαλίας και δήμαρχος Τρικκαίων Νίκος Σακκάς κατά την εξέλιξη των πραγμάτων μέχρι την διατύπωση του κοινού αιτήματος για δύο φορείς διαχείρισης στην περιοχή, το οποίο πλέον αποκτά ευρύτερη απήχηση.
Για τους παρατηρητές της συγκεκριμένης υπόθεσης θεωρείται μεγάλης σημασίας το γεγονός ότι την πρόσφατη επιστολή υπογράφει ο Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο οποίος εκτός από Πρόεδρος του Δικτύου είναι και Δήμαρχος Χανίων. Με δεδομένες τις καλές σχέσεις που διατηρεί ο κ. Σημανδηράκης τόσο με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη προσωπικά, όσο και με την οικογένεια Μητσοτάκη συνολικά, η συγκεκριμένη κίνηση αποκτά άλλη βαρύτητα.
Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α.: Ρεαλιστική η πρόταση για δημιουργία δύο Φορέων στη Θεσσαλία
Αναλυτικά, στην επιστολή – η οποία αποστέλλεται στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου – επισημαίνονται τα εξής:
«Το Δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον, αλλά και αυξανόμενη ανησυχία, τις εξελίξεις στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, αναφορικά με την εφαρμογή του άρθρου 6 του ν. 5151/2024, το οποίο προβλέπει τη συγχώνευση των υφιστάμενων τριών Φο.Δ.Σ.Α. της Περιφέρειας σε έναν ενιαίο Περιφερειακό Φο.Δ.Σ.Α.
Ήδη κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης που προηγήθηκε της ψήφισης του εν λόγω νόμου, το Δίκτυο είχε διατυπώσει με σαφήνεια την πλήρη αντίθεσή του στην επιβολή υποχρεωτικών συγχωνεύσεων, τονίζοντας ότι η συναίνεση των εμπλεκομένων φορέων αποτελεί απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία οποιασδήποτε τέτοιας διαδικασίας.
Υπενθυμίζεται ότι η συγχώνευση των Φο.Δ.Σ.Α. δεν προβλέπεται από καμία ευρωπαϊκή Οδηγία, δεν έχει προταθεί από κανένα θεσμικό όργανο τις Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση προϋπόθεση για την ομαλή υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2021–2027.
Όπως προκύπτει πλέον και από την ίδια την εξέλιξη των γεγονότων, είναι προφανές ότι η επιμονή στην εφαρμογή υποχρεωτικών συγχωνεύσεων, ερήμην της βούλησης των τοπικών κοινωνιών και των οργάνων της Αυτοδιοίκησης, έχει ως συνέπεια την καθυστέρηση στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, την υπονόμευση της αναγκαίας συναίνεσης και την περαιτέρω επιδείνωση της ήδη προβληματικής εικόνας της χώρας στον τομέα της διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων.
Η επιβολή συγχώνευσης, όπως επιχειρείται, δεν επιλύει κανένα ζήτημα και δεν ανταποκρίνεται σε καμία πραγματική ανάγκη. Αντιθέτως, εντείνει τις εντάσεις, οξύνει τις αντιπαραθέσεις και ενισχύει το κλίμα δυσπιστίας και αλληλοϋποψίας μεταξύ φορέων της Αυτοδιοίκησης και όλα αυτά, για λόγους που σχετίζονται περισσότερο με προσωπικές σκοπιμότητες, παρά με τη θεσμική και λειτουργική αποτελεσματικότητα του συστήματος.
Είναι καιρός, αντί της εμμονής για την επιβολή αποφάσεων από τα άνω προς τα κάτω, να πρυτανεύσει η κοινή λογική.
Η πρόταση των φορέων της Αυτοδιοίκησης της Περιφέρειας Θεσσαλίας για τη δημιουργία δύο Φο.Δ.Σ.Α. συνιστά μια ρεαλιστική, λειτουργική και κοινά αποδεκτή λύση, η οποία μπορεί και πρέπει να υιοθετηθεί από την Πολιτεία.
Με αφορμή την εμπειρία που αναδεικνύεται από την περίπτωση τις Θεσσαλίας, το Δίκτυο θεωρεί κρίσιμο να υπενθυμίσει ότι ο ανοιχτός και ουσιαστικός διάλογος με την Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες όχι μόνο δεν βλάπτει, αλλά αποτελεί βασική προϋπόθεση επιτυχίας κάθε θεσμικής πρωτοβουλίας. Οι γνώσεις, η εμπειρία και η καθημερινή ενασχόληση των αιρετών και υπηρεσιακών στελεχών της Αυτοδιοίκησης με τα ζητήματα της διαχείρισης αποβλήτων είναι απολύτως απαραίτητες. Η αγνόησή της δεν συνέβαλε ποτέ στην επίλυση προβλημάτων – αντιθέτως, τα όξυνε.
Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. επαναλαμβάνει την πάγια πρόθεσή του να αποτελεί υπεύθυνο και αξιόπιστο συνομιλητή της Πολιτείας, με τεκμηριωμένες θέσεις και προτάσεις, τις οποίες έχει ήδη καταθέσει επισήμως. Εκείνο που απομένει είναι η Πολιτεία να επιδείξει αντίστοιχη βούληση για ουσιαστικό διάλογο και συνεργασία».
Η πανθεσσαλική επιστολή
Στην επιστολή που είχε σταλεί την Παρασκευή 2 Μαΐου 2025 στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στους υπουργούς Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο, Περιβάλλοντος – Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και στον γενικό γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Εμμανουήλ Γραφάκο – και η οποία έχει τις υπογραφές 24 Δημάρχων* της Θεσσαλίας επισημαίνονται τα εξής:
«Αξιότιμοι κύριοι,
Όπως σας είναι γνωστό, μετά την κατάργηση των Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΡΙΣΑΣ» και «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ», κατέστη καθολικός διάδοχος αυτών ο «Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α.» με διακριτικό τίτλο «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε.».
Η απόφαση αυτή ελήφθη χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και παρά τις έντονες ενστάσεις του συνόλου των ΟΤΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Ήδη, τόσο η ανωτέρω διάταξη, όσο και οι σχετικές πράξεις της Διοίκησης, έχουν προσβληθεί με αιτήσεις ακύρωσης ενώπιον του ΣτΕ, οι οποίες έχουν εκδικασθεί και αναμένεται η έκδοση αποφάσεων.
Η μέχρι τώρα προσπάθεια λειτουργίας του «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε.» ανέδειξε σοβαρά προβλήματα και την πλήρη διάσταση απόψεων μεταξύ των ΟΤΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας, ως προς το πλαίσιο λειτουργίας του νέου Φορέα. Οι αντιθέσεις αυτές μοιραία οδηγούν σε αντεγκλήσεις, με αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία του Φορέα και την πρόοδο των άμεσης προτεραιότητας έργων για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια.
Για την αποτροπή αυτών των αρνητικών εξελίξεων, οι εκπρόσωποι των 25 Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού της Περιφέρειας διατύπωσαν ομόφωνα τη θέση ότι το ισχύον μοντέλο ενιαίου Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) είναι επιχειρησιακά, διοικητικά και λειτουργικά ανεπαρκές για την κάλυψη των ιδιαίτερων γεωγραφικών, πληθυσμιακών και αναπτυξιακών αναγκών της Περιφέρειας.
Κατόπιν των ανωτέρω, καθίσταται αναγκαίο να επανεξεταστεί η λειτουργία του Περιφερειακού Φο.Δ.Σ.Α. με αυτή τη μορφή και να συζητηθεί η πιθανότητα δημιουργίας ενός δεύτερου Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, στον οποίο θα ενταχθούν οι Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας και Μαγνησίας.
Προς την κατεύθυνση υλοποίησης μιας τέτοιας προοπτικής και προκειμένου να εκτεθούν οι συνθήκες που την επιτάσσουν, αιτούμαστε τον προγραμματισμό συνάντησης – το ταχύτερο δυνατό – με τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και με τον Πρωθυπουργό της Χώρας, με επιτροπή εκπροσώπων, που θα συγκροτηθεί από τους Δημάρχους της Περιφέρειας Θεσσαλίας».
Έπονται οι υπογραφές των Δημάρχων Αγιάς Αντώνη Γκουντάρα, Αλμυρού Δημήτρη Εσερίδη, Αλοννήσου Παναγιώτη Αναγνώστου, Αργιθέας Ανδρέα Στεργίου, Βόλου Αχιλλέα Μπέου, Ζαγοράς – Μουρεσίου Κώστα Καραγεωργίου, Ελασσόνας Νίκου Γάτσα, Καρδίτσας Βασίλη Τσιάκου, Κιλελέρ Θανάση Νασιακόπουλου, Λαρισαίων Θανάση Μαμάκου, Λίμνης Πλαστήρα Παναγιώτη Νάνου, Μετεώρων Λευτέρη Αβραμόπουλο, Μουζακίου Φάνη Στάθη, Νοτίου Πηλίου Μιχάλη Μιτζικού, Παλαμά Σωτήρη Δασκαλόπουλου, Πύλης Κώστα Μαράβα, Ρήγα Φεραίου Δημήτρη Νασίκα, Σκιάθου Θοδωρή Τζούμα, Σκοπέλου Σταμάτη Περίσση, Σοφάδων Δημοσθένη Κατσή, Τεμπών Γιώργου Μανώλη, Τρικκαίων Νίκου Σακκά, Φαρκαδόνας Σπύρου Αγναντή, Φαρσάλων Μάκη Εσκίογλου.
*Ο δήμαρχος Τυρνάβου Αστέριος Τσικριτσής με επιστολή του στον δήμαρχο Τρικκαίων και πρόεδρο του ΦοΔΣΑ Νίκο Σακκά είχε επισημάνει την συνολική πολιτική διαφωνία «για τη λειτουργία, τη λογική, το πλαίσιο αλλά και τη σχετική διαδικασία» συγχωνεύσεων φορέων διαχείρισης απορριμμάτων.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
