Με το σύνολο των κατηγορουμένων να έχει πλέον απολογηθεί στον εφέτη ανακριτή, η έρευνα για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη έχει μπει στην τελική της ευθεία καθώς απομένουν μόνο δύο κρίσιμες εκκρεμότητες οι οποίες θα προσδιορίσουν και τη χρονική ολοκλήρωση της ανάκρισης.
Η πρώτη αφορά την έρευνα του εφέτη ανακριτή στο υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών και η δεύτερη τις πραγματογνωμοσύνες για τα αίτια της φωτιάς και τα έλαια σιλικόνης.
Με τα σημερινά δεδομένα η εκκρεμότητα που φαίνεται να επιλύεται πρώτη, ενδεχομένως μέχρι και το τέλος του μήνα, είναι αυτή των πραγματογνωμοσυνών για τη φωτιά.
ΕΜΠ και Δ.Α.Ε.Ε.
Τον Μάρτιο του 2024 ο εφέτης ανακριτής αποφάσισε να αναθέσει σε ειδικό τη σύνταξη δικαστικής πραγματογνωμοσύνης αποκλειστικά για την πυρόσφαιρα, την φωτιά και τον ρόλο των ελαίων σιλικόνης σ’ αυτά. Ο ειδικός που επέλεξε για να φέρει σε πέρας τη συγκεκριμένη πραγματογνωμοσύνη ήταν ένας καθηγητής εγνωσμένου κύρους από το τμήμα Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Ένα χρόνο και δύο μήνες μετά όμως, το πόρισμα του καθηγητή δεν έχει ακόμα παραδoθεί και ενώ τον Δεκέμβριο είχε πραγματοποιηθεί στην Αττική, κατόπιν εντολής του, εργαστηριακός έλεγχος για την συμπεριφορά των ελαίων σιλικόνης από δείγματα που πάρθηκαν λίγους μήνες νωρίτερα από τους μετασχηματιστές των αμαξοστοιχιών που φυλάσσονται μαζί με άλλα συντρίμμια σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του ΟΣΕ στου Κουλούρι.
Η συγκεκριμένη πραγματογνωμοσύνη μπορεί να απαντήσει καθοριστικά στο ερώτημα σχετικά με τα αίτια της φωτιάς που τόσο πολύ έχει διχάσει αυτά τα δύο χρόνια τους συγγενείς και την επιστημονική κοινότητα με τη μία μεριά να αναφέρει πως η ανάφλεξη και η φωτιά προήλθε από έλαια σιλικόνης σε συνδυασμό με ηλεκτρικό τόξο που δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση, εκδοχή που υιοθετείται και στην πρώτη δικαστική πραγματογνωμοσύνη, και από την άλλη πως ήταν αρωματικοί υδρογονάνθρακες που μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία, χωρίς να έχουν δηλωθεί.
Ανάλογα λοιπόν με τα συμπεράσματα της πραγματογνωμοσύνης του καθηγητή του ΕΜΠ, θα πράξει και ο εφέτης ανακριτής. Αν δηλαδή χρειαστούν περαιτέρω έρευνες για τη φωτιά ή η υπόθεση θα κλείσει με τα έλαια σιλικόνης ως βασική αιτία.
Να σημειωθεί επίσης πως σύμφωνα με πληροφορίες, αν ο καθηγητής του ΕΜΠ δεν εξηγήσει το θέμα της πυρόσφαιρας τότε ο ανακριτής θα στραφεί στην μέθοδο της Υπολογιστικής Ρευστοδυναμικής (Computational Fluid Dynamics, CFD). Μια μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε, μέσω της Επιτροπής Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ), και από τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) στο πόρισμα του που παρουσιάστηκε τον Φεβρουάριο.
Ωστόσο νωρίτερα από το πόρισμα για τη φωτιά αναμένεται να παραδοθεί το πόρισμα του καθηγητή μεταλλειολόγου-μεταλλουργού του ΕΜΠ σχετικά με το αν οι αλλοιώσεις στα κομμάτια μετάλλου από την καμπίνα της δεύτερης ηλεκτράμαξας της εμπορικής ήταν αποτέλεσμα έκρηξης ή σύγκρουσης. Αντίστοιχη έρευνα είχε πραγματοποιήσει ο συγκεκριμένος και πέρυσι το καλοκαίρι για τις αλλοιώσεις στο πρώτο κοντέινερ της εμπορικής. Σ’ αυτό το πόρισμα που παραδόθηκε στον εφέτη ανακριτή τον Οκτώβριο αναφέρεται ως αιτία για τις αλλοιώσεις η σύγκρουση.
Θυμίζουμε πως ο μεταλλουργός για τη νέα έρευνά του είχε πραγματοποιήσει αυτοψία στο Κουλούρι τον Μάρτιο μαζί με κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.). Η Δ.Α.Ε.Ε. ετοιμάζει δική της έκθεση σχετικά με την πιθανή εμπλοκή και άλλων παραγόντων στην φωτιά όπως το φρέον των κλιματιστικών της εμπορικής και αναμένεται να την παραδώσει αφού πρώτα παραδοθεί η πραγματογνωμοσύνη του μεταλλουργού η οποία αναμένεται να φτάσει στο γραφείο του εφέτη ανακριτή μέσα στα επόμενα 24ωρα.
Γενικοί Γραμματείς
Η δεύτερη βασική εκκρεμότητα της ανάκρισης έχει να κάνει με την έρευνα στο υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών. Στις αρχές Απριλίου απολογήθηκαν στον εφέτη ανακριτή δύο υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Μεταφορών οι οποίοι διώκονται σε βαθμό κακουργήματος. Πλέον η έρευνα του εφέτη ανακριτή στρέφεται στους διατελέσαντες Γενικούς Γραμματείς στους τομείς Μεταφορών και Υποδομών από το 2016 μέχρι την ημέρα του δυστυχήματος τον Φεβρουάριο του 2023.
Το 2016 δεν είναι τυχαίο έτος καθώς τότε δόθηκε η πρώτη παράταση για την σύμβαση 717, μια από τις πολλές που θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια. Θυμίζουμε πως η σύμβαση 717 αφορούσε την “Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης- Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)” και υπογράφηκε το 2014 «από την ΕΡΓΟΣΕ και την Κοινοπραξία (ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. –ALSTOM TRANSPORT SA) με ορίζοντα υλοποίησης τους 24 μήνες, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2016. Το 2016 όμως αποφασίστηκε η σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που είχαν προκύψει με την ανάδοχο Κοινοπραξία τους προηγούμενους μήνες. Οι αστοχίες στην προετοιμασία της σύμβασης οδήγησαν σε 11 παρατάσεις και στην εμπλοκή του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) του Υπουργείου Οικονομικών και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ). Τελικά το 2021 το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΡΓΟΣΕ εγκρίνει συμπληρωματική σύμβαση 13.3 εκατομμυρίων ευρώ για την ολοκλήρωση των έργων αναβάθμισης του σιδηροδρομικού άξονα Αθήνα- Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας.
Το βράδυ του δυστυχήματος στο επίδικο κομμάτι του Σιδηροδρόμου σύμφωνα με όλες τις πραγματογνωμοσύνες και τις τεχνικές εκθέσεις δεν λειτουργούσαν τα συστήματα ελέγχου κατάληψης πεδίων γραμμής και η φωτοσήμανση που τα οριοθετεί, με αποτέλεσμα να μη λειτουργεί η τηλεδιοίκηση εντός των σταθμών και στην ανοιχτή γραμμή. Από τη στιγμή που δεν υπήρχε φωτοσήμανση στην ουσία δεν λειτουργούσε και το εγκατεστημένο επί της γραμμής και των συρμών σύστημα ETCS, που με την παράλληλη λειτουργία των ελεγχόμενων πεδίων γραμμής και της φωτοσήμανσης, θα μπορούσε να αποσοβήσει τη σύγκρουση.
Εξάλλου από τον εφέτη ανακριτή για τη σύμβαση 717 ασκήθηκαν τον Ιανουάριο του 2024 ποινικές διώξεις σε 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ το 2016 είναι και ο πρώτος χρονικά κατηγορούμενος στην υπόθεση.
Πλέον λοιπόν εξετάζεται και το θέμα του εποπτικού ελέγχου των γενικών γραμματέων πάνω στο συγκεκριμένο σκέλος της υπόθεσης
Ωστόσο σύμφωνα με δικαστικές πηγές το θέμα των τυχόν ποινικών ευθυνών για τους πρώην Γενικούς Γραμματείς Μεταφορών και Υποδομών θεωρείται ως μια εξαιρετική σύνθετη έρευνα πολυεπίπεδης νομικής φύσεως με τις εξελίξεις σ αυτό το μέτωπο να προσδιορίζονται για τον Ιούνιο.
Σε περίπτωση βεβαίως που ο εφέτης ανακριτής καταλήξει τελικά στην άσκηση ποινικών διώξεων στους Γενικούς Γραμματείς τότε είναι σχεδόν βέβαιο πως οι απολογίες τους με βάση και τις προθεσμίες που θα δοθούν θα τραβήξουν τουλάχιστον δύο μήνες, σχεδόν δηλαδή όλο το καλοκαίρι. Σ’ αυτό το σενάριο η συλλογή του αποδεικτικού υλικού για την ανάκριση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί πριν τον Οκτώβριο του 2025.
Να σημειωθεί τέλος πως εκτός από τις δύο βασικές αυτές εκκρεμότητες παράλληλα τρέχουν και άλλα ζητήματα στην ανάκριση όπως οι καταθέσεις επιβατών-διασωθέντων από τα πρώτα βαγόνια της εμπορικής, η νέα πραγματογνωμοσύνη για τα ηχητικά μεταξύ σταθμάρχη-μηχανοδηγού εμπορικής και οι συμπληρωματικές απολογίες στελεχών του ΟΣΕ.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
