Μια σπουδαία ευρωπαϊκή διάκριση πέτυχε πριν από μερικές ημέρες το ανεξάρτητο Μέσο ερευνητικής δημοσιογραφίας, Solomon.
Η ομάδα του Solomon σε συνεργασία με άλλα ευρωπαϊκά Μέσα, κέρδισε το ευρωπαϊκό βραβείο δημοσιογραφίας Daphne Caruana Galizia για την έρευνα «Μπροστά στις κλειστές κάμερες των Αρχών: Πεθαίνοντας στο βαθύτερο σημείο της Μεσογείου» που δημοσιεύθηκε λίγες εβδομάδες μετά το πολύνεκρο ναυάγιο στην Πύλο τον περασμένο Ιούνιο.
Για την τιμητική αυτή διάκριση μίλησε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του Στρασβούργου η Λαρισαία δημοσιογράφος Ηλιάνα Παπαγγελή η οποία διευθύνει την ομάδα τα τελευταία δύο χρόνια.
«Είναι μεγάλη η τιμή και η συγκίνηση να λαμβάνουμε αυτό το βραβείο. Πρόκειται για μια τιμητική διάκριση που έχει θεσπιστεί από το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και φέρει το όνομα της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίζια, της Mαλτέζας δημοσιογράφου που δολοφονήθηκε το 2016 με εκρηκτικό μηχανισμό που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό της, απλώς επειδή έκανε τη δουλειά της.
Η Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίζια ήταν μια ατρόμητη δημοσιογράφος που αφιέρωσε τη ζωή της στο να μιλάει ενάντια στην κατάχρηση της κρατικής εξουσίας και τη διαφθορά. Με το έργο της, μας έδειξε ότι οι λέξεις έχουν τη δύναμη να θέσουν τις κυβερνήσεις και τους ισχυρούς ανθρώπους προ των ευθυνών τους. Είναι τιμή μας να συνδεόμαστε με το όνομά της και την κληρονομιά της» αναφέρει στο larissanet.gr για το βραβείο η κα Παπαγγελή.
Η έρευνα
Αναφορικά με την έρευνα που κέρδισε το βραβείο, η νεαρή δημοσιογράφος προσθέτει: «Πρόκειται για μια διεθνή σύμπραξη του Solomon, με τους forensis, Guardian και το γερμανικό Strg F/ARD. Η έρευνα εξετάζει σε βάθος τα γεγονότα σχετικά με το ναυάγιο της αλιευτικής μηχανότρατας Adriana, περίπου 50 ναυτικά μίλια ανοιχτά της Πύλου, που είχε ως αποτέλεσμα να χαθούν πάνω από 600 ανθρώπινες ζωές. Πρόκειται για το πιο πολύνεκρο ναυάγιο προσφύγων στην πρόσφατη
ιστορία.
Στο πλαίσιο της έρευνας συγκεντρώσαμε περισσότερες από 20 μαρτυρίες επιζώντων και αναλύσαμε υλικό που προέκυψε, μεταξύ άλλων, από καταθέσεις μαρτύρων, επίσημες αναφορές της Ελληνικής Ακτοφυλακής και της Frontex, ημερολόγια γέφυρας του σκάφους του Λιμενικού και παραπλεόντων τάνκερ, αεροφωτογραφίες και δεδομένα θέσης και κίνησης πλοίων και αεροσκαφών. Εξασφαλίσαμε επίσης αποκλειστικό οπτικό υλικό από τα παραπλέοντα εμπορικά σκάφη και μιλήσαμε με πηγές της Frontex και του Λιμενικού Σώματος.
Στα ευρήματα αναφέρονται λεπτομερώς αναξιοποίητες ευκαιρίες διάσωσης και αγνοηθείσες προσφορές για βοήθεια, ενώ σύμφωνα με τις μαρτυρίες των επιζώντων το ναυάγιο προκλήθηκε τελικά από τις προσπάθειες της ελληνικής ακτοφυλακής να ρυμουλκήσει τη μηχανότρατα. Η ελληνική ακτοφυλακή αρνείται ότι έγινε απόπειρα ρυμούλκησης. Ανάμεσα στα ευρήματα είναι και ένα έγγραφο της Frontex στο οποίο φαίνεται πως η Frontex κάνει σύσταση στην ελληνική ακτοφυλακή να καταγράφει τις επιχειρήσεις της όταν πρόκειται για σκάφη χρηματοδοτούμενα από την ίδια (και το συγκεκριμένο σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού είχε χρηματοδοτηθεί κατά 90% από την Frontex) – σύσταση η οποία βασίζεται ακριβώς στο γεγονός ότι υπάρχουν κατηγορίες εναντίον της Ελλάδας για επαναπροωθήσεις.
Το ναυάγιο της 14ης Ιουνίου 2023, εντός της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο Θάλασσα, μας ανάγκασε να αντιμετωπίσουμε ερωτήματα σχετικά με τις λεγόμενες ευρωπαϊκές αξίες και το πού πραγματικά βρίσκεται η ΕΕ όσον αφορά την προστασία της ανθρώπινης ζωής – ανεξάρτητα από διαβατήριο, εθνικότητα, φυλή, φύλο, αναπηρία ή τάξη. Αυτή η κοινή έρευνα έδειξε πώς οι βίαιες και περιοριστικές μεταναστευτικές πολιτικές της ΕΕ είναι τελικά υπεύθυνες για μια μαζική απώλεια ανθρώπινων ζωών».
Το Solomon
Με καταγωγή από τον Πλατύκαμπο Λάρισας και σπουδές σε ψυχολογία και κοινωνική ανθρωπολογία η Ηλιάνα Παπαγγελή μπήκε στην ομάδα του Solomon το 2018 και το 2021 ανέλαβε την διεύθυνση του Μέσου. Τα τελευταία χρόνια το Solomon δημοσίευσε σημαντικές έρευνες για το προσφυγικό, το περιβάλλον και τις παρακολουθήσεις. Η Θεσσαλία είχε επίσης την τιμητική της με το ρεπορτάζ της Γεωργίας Ανάγνου για τα φωτοβολταϊκά ενώ πριν από μερικές ημέρες δημοσιογράφοι του Solomon βρέθηκαν στα πλημμυρισμένα χωριά της Λάρισας για ρεπορτάζ.
«Το Solomon είναι μια ανεξάρτητη δημοσιογραφική ομάδα η οποία παράγει έρευνα γύρω από διάφορες θεματικές, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Έχει μεγάλη εμπειρία στην κάλυψη του προσφυγικού και της μετανάστευσης, με πολλές συμμετοχές σε διεθνείς συμπράξεις, ενώ το 2022 είχε βραβευτεί με το IJ4EU Impact Award για την έρευνα Τα Πρακτικά της Μόριας, φέρνοντας στο φως ντοκουμέντα για τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης των ασυνόδευτων παιδιών στη Μόρια. Λογοδοτούμε απέναντι στην κοινότητά μας, και πιστεύουμε πως η πλήρης διαφάνεια είναι ο τρόπος να ανακτηθεί η χαμένη εμπιστοσύνη του κοινού στη δημοσιογραφία» σημειώνει για το ρόλο του Solomon η κα Παπαγγελή.
Το Solomon όπως αναφέρει η Λαρισαία δημοσιογράφος είναι μια μικρή ομάδα που δουλεύει κάτω από δύσκολες συνθήκες. Γι’ αυτό το λόγο όπως μας λέει το βραβείο αποκτά επιπλέον αξία: «Αισθάνεται ίσως ανοίκεια κάποιος να γιορτάζει τη διάκριση μιας έρευνας η οποία προσπαθεί να ρίξει φως στις συνθήκες κάτω από τις οποίες εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ο λόγος όμως που υπάρχουν τα δημοσιογραφικά βραβεία είναι γιατί συχνά οι δημοσιογράφοι βάζουν μέχρι και τις ζωές τους σε κίνδυνο για να πουν αυτές τις ιστορίες. Ένα βραβείο είναι σημαντικό γιατί δίνει ορατότητα και αποτελεί και ένα είδος προστασίας μέσα από την αναγνώριση που λαμβάνουν οι άνθρωποι που δουλεύουν στην έρευνα. Και οι προκλήσεις εκεί έξω είναι πολλές, ακόμα και για μια μικρή ομάδα σαν τη δική μας».
Οι προκλήσεις αυτές όπως μας αναφέρει η διευθύντρια του Solomon είναι εξαιρετικά δύσκολες . Ωστόσο το ρεπορτάζ εξυπηρετεί ένα μεγαλύτερο σκοπό. Να μην περάσει απαρατήρητος ο θάνατος αυτών των ανθρώπων και να μην μείνουν ατιμώρητοι οι υπεύθυνοι:
«Έχουμε γίνει στόχος της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, έχουμε λάβει εξώδικα από μεγάλες επιχειρήσεις, ακόμα και από την Ένωση Συνοριοφυλάκων Έβρου. Έχουμε δεχθεί εκφοβισμούς και προσπάθειες εξαγοράς. Με όμοιες προκλήσεις βρίσκονται αντιμετώποι κι άλλοι συνάδελφοι σαν εμάς, και αυτό λέει κάτι για το που βρίσκεται σήμερα η χώρα σε σχέση με την ελευθερία Τύπου.
Την ίδια στιγμή, ελπίζουμε ότι αυτό το βραβείο θα φέρει αναγνώριση στους επιζώντες και στους ανθρώπους που έχασαν τους συγγενείς και τους αγαπημένους τους στο ναυάγιο της Πύλου. Και ότι οι θάνατοι αυτοί δεν έχουν περάσει απαρατήρητοι και δεν θα μείνουν ατιμώρητοι».
Στην βραβευμένη έρευνα συμμετείχαν:
Από την ομάδα του Solomon: Σταύρος Μαλιχούδης, Ηλιάνα Παπαγγελή, Κορίνα Πετρίδη
Από την ομάδα των Forensis: Στέφανος Λεβίδης, Χριστίνα Βαρβιά, Γεωργία Σκαρτάδου, Ανδρέας Μάκας, Ebrahem Farooqui, Δήμητρα Ανδρίτσου, Peter Polack, Eyal Weizman, Jasper Humpert, Miriam Rainer, Salma Barakat, Zac Ioannidis, Elizabeth Breiner
Από το StrgF/ARD: Armin Ghassim, Sulaiman Tadmory, Timo Robben, Sebastian Heidelberger
Από την Guardian: Γιώργος Χρηστίδης, Katy Fallon, Lydia Emmanouilidou, and Julian Busch
Πηγή: Larissanet.gr
