Η αναγκαιότητα συνεχούς καταγραφής της ρύπανσης στο Βόλο, ο οποίος αποτελεί μία ιδιαίτερη περίπτωση στην Ελλάδα, φάνηκε να είναι ο απότοκος της ημερίδας, που διοργάνωσαν οι επτά επιστημονικοί φορείς της περιοχής, το πρωί του Σαββάτου στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ Μαγνησίας. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στην ατμοσφαιρική ρύπανση πανευρωπαϊκά, αλλά και στην Ελλάδα με πολλά παραδείγματα, ενώ για την πόλη του Βόλου σημειώθηκε πως η ρύπανση είναι υπαρκτή, υπάρχουν μελέτες και έρευνες που το αποδεικνύουν και πρέπει να καταγράφεται συνεχώς, προκειμένου να προληφθούν τόσο οι μακροπρόθεσμες όσο και οι βραχυπρόθεσμες συνέπειες. Επισημάνθηκε ότι κάθε χρόνο έχουμε στο Νομό Μαγνησίας 115 θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα και ήρθε η ώρα της δράσης. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του Δημόκριτου φαίνεται πως τα τελευταία 17 χρόνια έχει καταγραφεί μείωση της ρύπανσης από 30 έως 50%, χωρίς όμως να σημαίνει πως δεν υπάρχει ατμοσφαιρική ρύπανση.
Μείωση της ρύπανσης στο Βόλο 30-50%
Σημαντικά στοιχεία παρουσίασε ο κ. Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Διευθυντής Ερευνών Ε.ΚΕ.Θ.Ε- Δημόκριτος για το Βόλο που συνδέονται με τη ρύπανση. Ο ίδιος και η ερευνητική ομάδα του Δημόκριτου εξετάζει την περίπτωση του Βόλου από το 2000 , καθώς όπως είπε χαρακτηριστικά, ο Βόλος είναι μία ιδιαίτερη περιοχή, γιατί σε σχέση με τον πληθυσμό του έχει υψηλότερο ποσοστό βιομηχανικής δραστηριότητας, οπότε υπάρχει ερευνητικό ενδιαφέρον ως προς την ατμοσφαιρική ρύπανση.
«Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι υπάρχει μία σταδιακή μείωση των συγκεντρώσεων των αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ 10 και ΡΜ 2,5, υπάρχει όμως μία μεγάλη διακύμανση στο ποιες πηγές συνεισφέρουν μέσα στα χρόνια. Αυτό μας απασχολεί και έχουμε τον τρόπο με τις αναλύσεις που κάνουμε, πέρα από την παρακολούθηση των συγκεντρώσεων, των απλών συστατικών και του αποτυπώματος των πηγών ρύπανσης, να διαχωρίζουμε αυτές τις πηγές και έτσι να προσφέρουμε στην κοινωνία και στην πολιτεία, για να λάβει μέτρα για εκείνες τις πηγές, που έχουν τη μεγαλύτερη συνεισφορά στη ρύπανση. Η μείωση των ΡΜ 10 στο Βόλο είναι της τάξης του 30% έως και 50 % από το 2002 έως και σήμερα συνδυάζοντας τη συνεχή καταγραφη των στοιχείων του σταθμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος.
Παράγοντες μείωσης απ’ ότι φαίνεται δεν είναι η αποβιομηχάνιση, καθώς ο Βόλος είναι η μοναδική περιοχή, που παρατηρούμε σαν πηγή ρύπανσης τη βιομηχανία, με μικρή βέβαια συμμετοχή στο 3%, παρατηρούμε τη συμμετοχή του λιμανιού κατά 8%, παρατηρούμε τη μείωση από αυτοκίνητα, όπως συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα και μεγάλη αύξηση από το 2012 στα τζάκια. Υπάρχει κινητικότητα στις πηγές ρύπανσης ειναι ενδιαφέρον και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γνώση για στοχευμένα μέτρα», υπογράμμισε ο κ. Ελευθεριάδης στην τοποθέτησή του.
Σύμφωνα με την παρουσίασή του η καύση πετρελαίου συμμετέχει κατά 14% στα ΡΜ10, η οικιακή καύση ξύλου κατά 15%, ενώ περιφερειακά μεταφερόμενοι δευτερογενείς ρύποι καταλαμβάνουν ένα ποσοτό 18%.
Ο ερευνητής μιλώντας για το θέμα της οσμής, που ανησυχεί την κοινωνία, σημείωσε πως η ρύπανση των αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ 10 και ΡΜ 2,5 δεν είναι συνδεδεμένη άμεσα με την οσμή. «Η αλήθεια είναι ότι παρατήρησα κι εγώ το πρωί μία περίεργη οσμή. Πρέπει να διερευνηθεί παραπάνω ως οσμή. Η οσμή μπορεί είναι ενοχλητικό για εμάς αλλά μπορεί να μην είναι και επικίνδυνο, μπορεί όμως να συμβαίνει και το αντίθετο», είπε χαρακτηριστικά.
Αναγκαίο το Παρατηρητήριο ρύπανσης
Ως αναγκαιότητα χαρακτήρισε τη δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου ρύπανσης ο Καθηγητής Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Κωνσταντίνος Γουργουλιάνης , τονίζοντας πως θα πρέπει να έχουμε ως σημείο αναφοράς ότι η ρύπανση είναι ένα φαινόμενο, με το οποίο θα ζήσουμε με αυτό κι έχει σχέση με τον τρόπο ζωής .
«Πριν μερικά χρόνια η ρύπανση στην πόλη ήταν από τα αυτοκίνητα, τώρα που υπάρχει ο Περιφερειακός φαίνεται ότι έχει μειωθεί αυτό το ποσοστό ρύπανσης, μπορεί να έχουν αυξηθεί άλλα ποσοστά ρύπανσης. Η ρύπανση αλλάζει στη διάρκεια των χρόνων , των μηνών, έχει σχέση με το κλίμα, με το τι αναπτύσσεται στην περιοχή, πως ζουν οι άνθρωποι, με την αιθαλομίχλη. Πρεπει να έχουμε μία συνεχή καταγραφή των ρυπαντών για να ξέρουμε κάθε φορά πότε θα πάρουμε μέτρα», υπογράμμισε ο κ. Γουργουλιάνης, ο οποίος συνέδεσε τη ρύπανση με προβλήματα υγείας, αναπνευστικά και καρδιαγγειακά.
Ο Καθηγητής παρουσίασε μία έρευνα απο 652 πόλεις σε όλο τον κόσμο, που καταγράφηκε ρύπανση και συνδέθηκε με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Μιλώντας για την έρευνα που «τρέχει» σε συνεργασία με το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Π.Θ. και τον Επίκουρο Καθηγητή κ. Γιώργο Σαχαρίδη σημείωσε πως με την εν λόγω έρευνα μπορούμε να δούμε τις άμεσες συνέπειες της ρύπανσης.
«Αυξάνεται η ρύπανση, αυξάνονται οι εισαγωγές των περιστατικών στο Νοσοκομείο και μπορούμε να δούμε για ποια νοσήματα. Επίσης εάν έχουμε τρεις ημέρες συνεχούς ρύπανσης, πολλαπλασιάζονται τα προβλήματα στην υγεία, αυτό έδειξε προηγούμενη μελέτη στην περιοχή που έτρεξε από το 2001 έως το 2007», ανέφερε .
Εκείνο που είναι δύσκολο, όπως τόνισε ο κ. Γουργουλιάνης να διερευνηθεί είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της ρύπανσης.
« Στο ερώτημα εάν κάνει καρκίνο η ρυπανση, αυτό χρειάζεται 20-40 χρόνια παρατήρησης και εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες όπως το κάπνισμα κ.α.. Για παράδειγμα, για τον καρκίνο του μεσοθηλιώματος- ένας καρκίνος του πνεύμονα- που σχετίζεται με τον αμίαντο, η Ελλάδα παρουσιάζει μεγάλα ποσοστά. Αυτό συμβαίνει γιατί η Ελλάδα καθυστέρησε να «διώξει» τον αμίαντο, τον έδιωξε το 2005. Εμείς συνεχίζουμε να έχουμε αύξηση του μεσοθηλιώματος, ενώ χώρες που τον «έβγαλαν» νωρίς, παρουσιάζουν πλέον μείωση σ’ αυτό τον καρκίνο. Άρα αν βρούμε καποιο ρυπαντή που είναι καρκινογόνος, μπορεί να κάνουμε μία πρόβλεψη και να γλιτώσουμε καρκίνους στο μέλλον», είπε ο Καθηγητής.
Σχολίασε πως ο Βόλος δεν είναι η χειρότερη πόλη στην Ελλάδα σε ότι αφορά τη ρύπανση, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να καθησυχάσουμε. Τα ποσοστά αλλάζουν συνέχεια και γι’ αυτό υπάρχει ανάγκη για παρακολούθηση.
Ο κ. Γουργουλιάνης για ακόμη μία φορά επεσήμανε πως υπάρχουν μελέτες για τη ρύπανση, μελέτες που δείχνουν ότι το κέντρο του Βόλου είναι επιβαρυμένο, ότι υπάρχει αύξηση 25% των περιστατικών στο Νοσοκομείο Βόλου από τη ρύπανση και πολλές άλλες και τόνισε πως δεν χρειάζονται άλλες μελέτες, αλλά παρατηρητήριο καταγραφής της ρύπανσης.
Τόνισε πως το πρόβλημα έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί πριν μερικές δεκαετίες, ανέφερε πως στο Ν. Μαγνησίας καταγράφονται κάθε χρόνο 115 θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα, ενώ υπεύθυνοι για να πράξουν κάτι για την αντιμετώπιση της αέριας ρύπανσης είναι όσοι κυβερνούν.
Αυτοκίνητα, τζάκια και κρέας.. εκπέμπουν ρύπους
Ο κ. Σπυρίδων Πανδής, Καθηγητής στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών μίλησε για τη ρύπανση της Πάτρας συνδέοντάς τη με το Βόλο, ενώ έδωσε πρακτικά παραδείγματα πως καθημερινές εργασίες και πρακτικές συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Ανέφερε πως καίγοντας το τζάκι 4 ώρες εκπέμπονται 150 γραμμάρια σωματιδιών, ένα αυτοκίνητο παλαιάς τεχνολογίας του 1995 κινούμε με 30χλμ την ώρα, εκπέμπει 0,5 γραμμάρια, ενώ ένα αυτοκίνητο του 2010 εκπέμπει 0,15 γραμμάρια σωματιδίων.
Σημείωσε ότι από την καύση των ξύλων εκπέμπονται 80% οργανικές ενώσεις, πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες που τους χαρακτήρισε ως πολύ βλαβερούς. Μία άλλη καθημερινή συνήθεια που δημιουργεί ρύπανση είναι το ψήσιμο κρέατος, καθώς εκπέμπονται 5-10 γραμμάρια σωματιδίων ανά κιλό κρέατος, χαρακτηρίζοντάς το ως τρομερό νούμερο!
Η μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Ο κ. Γιώργος Σαχαρίδης, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ανέλυσε την έρευνα του τοπικού Ιδρύματος, κατά την οποία έχουν ήδη τοποθετηθεί 12 μετρητές καταγραφής της αέριας ρύπανσης σε όλο το πολεοδομικό συγκρότημα Βόλου, μετρώντας συνεχώς τη ρύπανση.
Σημείωσε πως για να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα για τη ρύπανση, η καταγραφή πρέπει να είναι ετήσια, να εξετάζει όλες τις εποχές του χρόνου, τα σημεία της πόλης, προκειμένου να μπορέσουν να βγουν ασφαλή συμπεράσματα. Η έρευνα θα ολοκληρωθεί τον Μάρτιο του 2020 και θα δώσει τότε τα αποτελέσματά της.
Επιπλέον είπε πως εμπλοκή στην έρευνα έχει και το Νοσοκομείο Βόλου, το οποίο θα παρέχει στοιχεία που αφορούν τα περιστατικά που προστρέχουν σ’ αυτό τις ημέρες που παρατηρείται αύξηση της ρύπανσης.
Στην ημερίδα παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι Βουλευτές κ.κ. Χρήστος Μπουκώρος, Θανάσης Λιούπης, Κωσταντίνος Μαραβέγιας, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος και Κατερίνα Παπανάτσιου, ο πρώην Βουλευτής του ΚΚΕ κ. Κώστας Στεργίου, η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας και επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας του Δήμου Βόλου, κ. Νάνσυ Καπούλα, ο πρώην Δήμαρχος Βόλου κ. Πάνος Σκοτινιώτης, οι επικεφαλής της α και β ελάσσονας μειωψηφίας του Δήμου Βόλου κ.κ. Ιάσονας Αποστολάκης και Απόστολος Παπαδούλης, ο Διοικητής του Νοσοκομείου Βόλου κ. Ματθαίος Δραμητινός, δημοτικοί σύμβουλοι, οι εκπρόσωποι των διοργανωτών, μέλη της Επιτροπής Πολιτών και πλήθος κόσμου. Απόντες εκπρόσωποι της Δημοτικής Αρχής και της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν οι Γεωπονικός Σύλλογος Μαγνησίας, Ιατρικός Σύλλογος Μαγνησίας , Δικηγορικός Σύλλογος Βόλου, Ιατρικός Σύλλογος Μαγνησίας, Οδοντιατρικός Σύλλογος Μαγνησίας, Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσιοθεραπευτών- Περιφερειακό Τμήμα Ν. Μαγνησίας, Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος- Περιφερειακό Τμήμα Μαγνησίας και Φαρμακευτικός Σύλλογος Μαγνησίας και Αλμυρού.
