Με λόγια που γαληνεύουν την ψυχή, της δίνουν την ελπίδα της πίστης και τη γιατρεύουν από πληγές μιλά ο Αρχιμανδρίτης, Προϊστάμενος του Μητροπολιτικού Ι.Ν. Αγίου Νικολάου Βόλου, Επιφάνιος Οικονόμου για το Πάσχα και την Ανάσταση του Κυρίου. Ο πατέρας Επιφάνιος γυρνά το χρόνο πίσω από τότε που ήταν παιδί και βίωνε το Θείο Δράμα και έρχεται στο σήμερα και το μήνυμά του στους Ουκρανούς για τους οποίους η περίοδος των Παθών θα είναι παρατεταμένη και αιματοβαμμένη. Μιλά ακόμη για την πανδημία, τη δύναμη της πίστης αλλά και έναν εσωτερικό διχασμό τους κόλπους της εκκλησίας, ενώ στέλνοντας το ουσιαστικό και βαθύ μήνυμα για την Ανάσταση τονίζει πως για τον Χριστιανό κανένας σταυρός δεν είναι ασήκωτος, γιατί η πίστη στο Χριστό του Σταυρού και της Ανάστασης δίνει την απόλυτη ελπίδα.
Συνέντευξη: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
Πατέρα Επιφάνιε, τί συναισθήματα σας δημιουργεί το Πάσχα και η πορεία προς την Ανάσταση; Ήταν πάντα το ίδιο συναίσθημα που σας συντρόφευε στη ζωή σας;
Δοξάζω τον Θεό διότι η μακαριστή μητέρα μου μού δίδαξε παιδιόθεν την εμπειρική, μέσω της Θείας Λατρείας, προσέγγιση των εορτών της Εκκλησίας μας, προκειμένου να κατανοήσω και να βιώσω το μεγαλείο του περιεχομένου τους. Και αυτό έχει σημασία, τελικά. Όχι η συναισθηματική προσέγγιση, ούτε η επιφανειακή – εθιμική συμμετοχή, αλλά η συμπόρευση με τον Χριστό στην πορεία του Πάθους, με το βλέμμα στην Ανάσταση. Αυτή την συνείδηση υπηρετώ και ως Κληρικός περίπου τριάντα χρόνια τώρα, προσπαθώντας να διδάξω στον εαυτό μου και στον λαό μας τον συγκλονισμό που προκύπτει από την συνειδητή συμμετοχή και εμπειρία των αναβαθμών του Θείου Πάθους, που το είδαμε και πάλι να κορυφώνεται, με την Σταύρωση του Θεανθρώπου. Το μυστικό για να ζήσει και να χαρεί κανείς το Πάσχα είναι να περάσει μέσα από την εμπειρία των Παθών, από την οδύνη του Σταυρού, από την γεύση του θανάτου, που, τελικά, νικιέται και κατατροπώνεται από τον Άρχοντα της Ζωής.
Το Πάσχα είναι κορυφαία εορτή της Χριστιανοσύνης. Η σκέψη σας επηρεάζεται κάθε φορά από τα όσα συμβαίνουν στην χώρα μας και στον κόσμο;
Ο εορτολογικός κύκλος της Εκκλησία μας ακολουθεί πάντοτε μία προδιαγεγραμμένη πορεία, που εξελίσσεται, ασχέτως των ειδικών συνθηκών που επικρατούν στον τόπο μας και στον κόσμο κάθε χρόνο. Βέβαια, είναι ανθρώπινο τα συναισθήματα να ποικίλουν και να επηρεάζονται από όσα συμβαίνουν γύρω μας, κυρίως τραγικά και στενόχωρα, σαν και τον πόλεμο που εξελίσσεται στην Ουκρανία μεταξύ ομοδόξων, αδελφών λαών. Μιλώντας στο εκκλησίασμα το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων, κάλεσα τον λαό μας ν’ αφιερώσει την φετινή Μεγάλη Εβδομάδα στους εμπολέμους αδελφούς, για τους οποίους η περίοδος των Παθών θα είναι παρατεταμένη και αιματοβαμμένη. Κάλεσα όλους σε θερμή προσευχή να μην αργήσει να έρθει και για εκείνους το Πάσχα στην ζωή τους και πάλι, ένα Πάσχα ειρήνης και ελευθερίας. Επίσης, η σκέψη μας είναι στραμμένη και φέτος στους δοκιμαζομένους από την πανδημία αδελφούς μας, που νοσούν, νοσηλεύονται ή έχασαν αγαπημένα πρόσωπα κατά την μακρά αυτή περίοδο της μεγάλης δοκιμασίας. Η εμπειρία της Σταύρωσης για τους αδελφούς μας αυτούς είναι πολύ ισχυρή, αλλά πρέπει να κοιτάμε μπροστά, να διδασκόμαστε από όσα τραγικά μας συμβαίνουν, να αναλογιζόμαστε τα λάθη που θα μπορούσαμε ν’ αποφύγουμε και να κρατούμε ζωντανή την ελπίδα μας στον Χριστό. Μόνον Αυτός μπορεί να φέρει και πάλι την χαρά και την αισιοδοξία στη ζωή μας.
Δύο χρόνια με πανδημία, δύο χρόνια με πολύ διαφορετικές συνθήκες στην κοινωνία μας αλλά και στην εκκλησία. Αυτές οι πρωτόγνωρες εμπειρίες, επηρέασαν την πίστη;
Αν μας έλεγε κανείς πριν μερικά χρόνια ότι θα ζούσαμε μια τέτοια ανατρεπτική και θανατερή εμπειρία, ασφαλώς, δεν θα τον πιστεύαμε. Ο Θεός, όμως, την επέτρεψε, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προσωπική, κοινωνική και εκκλησιαστική μας ζωή. Είναι γεγονός ότι η Εκκλησία αιφνιδιάστηκε και κλήθηκε να αποδεχτεί επείγοντα μέτρα και να λάβει αδιανόητες, για ομαλές περιόδους, αποφάσεις. Το έπραξε, όμως, από αγάπη για τον λαό Της, για να τον προστατέψει από την επέλαση του ιού. Ήταν η εποχή που κάποιοι θεώρησαν ότι μπορούν να τσακίσουν την πίστη των ανθρώπων και να γελοιοποιήσουν την Θεολογία και την Παράδοση της Εκκλησίας, βάλλοντας στο επίκεντρο της ζωής Της, που είναι η Μυστηριακή εμπειρία. Πολλά πρόθυμα φερέφωνα της «δικτατορίας» του λεγόμενου «ορθού λόγου» βρήκαν την ευκαιρία να χύσουν όλο το δηλητήριο της πετρωμένης ψυχής τους. Από την άλλη, μέσα στην Εκκλησία βιώσαμε και ακόμα βιώνουμε, τον πειρασμό του διχασμού από εκείνους που έβλεπαν παντού φαντάσματα και εχθρούς της Εκκλησίας και βάπτιζαν ζητήματα ακραιφνώς επιστημονικά ως πνευματικά, με τραγικό κόστος, δυστυχώς, για εκείνους που τους πήραν στα σοβαρά. Η πολεμική των κοσμικών συστημάτων κατά της Εκκλησίας τούτη την περίοδο ενίσχυσε την πίστη, όπως συμβαίνει διαχρονικά, όταν η πίστη πολεμείται, λοιδορείται και διώκεται. Ο εσωτερικός διχασμός, όμως, σε μερίδα του εκκλησιαστικού σώματος αφήνει έντονα αποτυπώματα, που θα χρειαστεί πολύς καιρός για να εξαλειφθούν.
«Ο εσωτερικός διχασμός, λόγω της πανδημίας, σε μερίδα του εκκλησιαστικού σώματος αφήνει έντονα αποτυπώματα, που θα χρειαστεί πολύς καιρός για να εξαλειφθούν»
Ποιο είναι το βαθύτερο νόημα που πρέπει να διδαχθούν οι χριστιανοί το Πάσχα;
Θα σας απαντήσω με έναν λόγο του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ο οποίος βίωνε πάντα τούτες τις ιερότατες ημέρες με τρόπο μοναδικό και βαθειά εσωτερικό, διδάσκοντας και σε εμάς τις αληθινές διαστάσεις της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα: ««Ο σημερινός άνθρωπος μοιάζει πελαγωμένος σ’ ένα ωκεανό ποικίλων αντιξοοτήτων, που επιβουλεύονται την ατομική, οικογενειακή και εθνική του υπόσταση. Κάτω από το βάρος αυτών των Σταυρών φαίνεται να πεθαίνει η ελπίδα, να θάπτεται η χαρά. Αλλ’ όχι. Με την Ανάσταση του Χριστού, ανασταίνονται οι ελπίδες, γιατί υπάρχει η βεβαιότης πως οι δυνάμεις του σκότους μπορούν, κάθε φορά, να νικηθούν και να θριαμβεύσει το φως».
Ας στείλουμε, λοιπόν, αυτό το μήνυμα: Για τον Χριστιανό κανένας σταυρός δεν είναι ασήκωτος. Κανένας πόνος αγιάτρευτος. Καμία λύπη απαραμύθητη. Καμία πληγή ανεπούλωτη. Η πίστη στο Χριστό του Σταυρού και της Ανάστασης δίδει την απόλυτη ελπίδα. Αυτή την ελπίδα ας κάνουμε βίωμά μας και αυτό το Πάσχα, διαχέοντάς την σε όλους όσοι κλονίζονται από το αίσθημα της απελπισίας και του αδιεξόδου που οικοδομείται γύρω μας. Καλή Ανάσταση!
