Αρχιτεκτονική και σχολική μνήμη σε διάλογο: Το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου στον ιστορικό Πτελεό

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Ένα σχολείο με ιστορία που ξεκινά από το 1835, ένα κτήριο που συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής και μαθητές που αναζητούν τα αποτυπώματα του παρελθόντος στο παρόν συνέθεσαν το ιδιαίτερο περιεχόμενο της εκπαιδευτικής επίσκεψης που πραγματοποίησε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου στο Δημοτικό Σχολείο Πτελεού.
Στην επίσκεψη συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες του Ομίλου Δημοσιογραφίας, καθώς και μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου που συμμετέχουν σε καινοτόμο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με συνοδούς τη Διευθύντρια του σχολείου, Δρ Σοφία Κανταράκη, και την εκπαιδευτικό Βάια Κουρέλα.
Η δράση εντάσσεται στο Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο «Σχολικά κτήρια σε διάλογο: όταν τα σχολεία γίνονται μνήμη», μια πρωτοβουλία του 2ου Πρότυπου Γυμνασίου Βόλου, που ιδρύθηκε υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Θεσσαλίας και υλοποιείται κατά την τριετία 2025–2028.

Το Δίκτυο αποτελεί μια πρωτότυπη εκπαιδευτική και ερευνητική πρωτοβουλία, η οποία αντιμετωπίζει τα σχολικά κτήρια όχι απλώς ως χώρους διδασκαλίας αλλά ως πολύτιμα τεκμήρια της ιστορίας της εκπαίδευσης, της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης. Επιδιώκει, μέσα από τη συνεργασία σχολικών μονάδων, την καταγραφή της ιστορίας των σχολείων, την τεκμηρίωση των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών τους και την ανάδειξη των εμπειριών και των μνημών που συνδέονται με αυτά.
Ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το Δημοτικό Σχολείο Πτελεού, η ίδρυση του οποίου ανάγεται, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στο 1835. Η μακρά εκπαιδευτική του παρουσία συνδέεται με τη διαδρομή της τοπικής κοινωνίας και τις μεταβολές που γνώρισε η ελληνική εκπαίδευση κατά τους δύο τελευταίους αιώνες.
Το 2026 αποτελεί, μάλιστα, μια ξεχωριστή επετειακή χρονιά, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ανέγερση του παλαιού διδακτηρίου, το 1926. Έτσι, η ιστορία του σχολείου αποκτά διπλή σημασία: από τη μία πλευρά αναδεικνύεται η μακρόχρονη παρουσία του ως εκπαιδευτικού θεσμού και από την άλλη η ιστορική και αρχιτεκτονική αξία του κτηρίου που στέγασε τη σχολική ζωή επί έναν αιώνα.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, οι μαθητές προσέγγισαν τον σχολικό χώρο ως αντικείμενο ιστορικής έρευνας. Η παρατήρηση και η καταγραφή αρχιτεκτονικών στοιχείων αποτέλεσαν βασικούς άξονες της δραστηριότητάς τους, με στόχο να διερευνήσουν πώς η μορφή και η οργάνωση ενός σχολικού κτηρίου συνδέονται με τις εκπαιδευτικές αντιλήψεις, τις κοινωνικές ανάγκες και τις ιστορικές συνθήκες της εποχής του.
Η συμμετοχή του Ομίλου Δημοσιογραφίας προσέδωσε στην επίσκεψη μια επιπλέον ερευνητική διάσταση. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συνδέσουν τη δημοσιογραφική παρατήρηση με την ιστορική τεκμηρίωση, αναζητώντας στοιχεία που μπορούν να φωτίσουν τη διαδρομή του σχολείου και τη θέση του στη συλλογική μνήμη της τοπικής κοινωνίας.
Η επίσκεψη ανέδειξε, παράλληλα, τη σημασία της βιωματικής μάθησης. Η ιστορία της εκπαίδευσης μεταφέρθηκε έξω από τα όρια της σχολικής αίθουσας και έγινε αντικείμενο άμεσης παρατήρησης, διερεύνησης και κριτικής προσέγγισης. Οι μαθητές κλήθηκαν να αναγνωρίσουν ότι τα σχολικά κτήρια δεν αποτελούν ουδέτερα αρχιτεκτονικά κελύφη, αλλά χώρους στους οποίους αποτυπώνονται παιδαγωγικές αντιλήψεις, κοινωνικές αξίες και εμπειρίες διαφορετικών γενεών.

Κεντρική επιδίωξη του Θεματικού Δικτύου είναι η δημιουργία ενός αρχείου σχολικής μνήμης, μέσα από την αξιοποίηση αρχειακών τεκμηρίων, φωτογραφιών, προφορικών μαρτυριών και αρχιτεκτονικών καταγραφών. Παράλληλα, το Δίκτυο ενθαρρύνει τη συνεργασία σχολείων διαφορετικών βαθμίδων και περιοχών, καλλιεργώντας την ιστορική συνείδηση, τον σεβασμό προς τη δημόσια αρχιτεκτονική κληρονομιά και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στην ανάδειξη της ιστορίας του τόπου τους.
Η επίσκεψη στον Πτελεό αποτελεί ουσιαστική έκφραση αυτής της φιλοσοφίας, καθώς συνδέει τη σχολική έρευνα με την τοπική ιστορία και αναδεικνύει τη δυνατότητα των μαθητών να συμμετέχουν ενεργά στην καταγραφή και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου επιβεβαιώνει τον εξωστρεφή και καινοτόμο εκπαιδευτικό του προσανατολισμό, αναδεικνύοντας τη σχολική αρχιτεκτονική σε πεδίο έρευνας, συνεργασίας και δημιουργικής μάθησης και τονίζει σε ανακοίνωσή του ότι «Γιατί η ιστορία ενός σχολείου δεν βρίσκεται μόνο στα αρχεία και στα βιβλία. Βρίσκεται και στους τοίχους του, στους χώρους του, στις μνήμες των ανθρώπων που πέρασαν από αυτό. Και όταν οι μαθητές μαθαίνουν να διαβάζουν αυτή την ιστορία, τα σχολικά κτήρια παύουν να είναι σιωπηλά: αποκτούν ξανά φωνή».

Εγγραφείτε στην ομάδα Magnesianews στο Viber για να λαμβάνετε ενημερώσεις.
Ακολουθήστε τη ροή Magnesianews στο Google News και μείνετε σε επαφή με ότι συμβαίνει.
Γίνετε μέλος στο κανάλι Magnesianews στο Messenger για όλες τις τελευταίες ειδήσεις.

Η εφημερίδα Μαγνησία και το magnesianews.gr είναι δίπλα στον Πολίτη.

Στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες που αφορούν τη γειτονιά σου και τον τόπο μας.