Ρωτήθηκα από τους οικείους «ποιο θα είναι το θέμα που θα γράψεις σε αυτό το τεύχος;», απάντησα με τόση ζεστασιά: «για την αποδοχή της ευαλωτότητας» και αμέσως απάντησαν με απορία: «Το να δείχνεις στους άλλους τα συναισθήματά σου και να γίνεσαι ευάλωτος είναι αδυναμία», αυτή η φράση που μάθαμε στη ζωή μας είναι σωστό; ή λάθος;
Ξεκινώντας την συγγραφή αυτού του άρθρου σκέφτηκα το παιχνίδι Σωστό ή Λάθος, οπότε στην φράση αυτή η απάντηση είναι ΛΑΘΟΣ. Θα προσπαθήσω στην συνέχεια του άρθρου να παρουσιάσω το γιατί είναι σημαντικό να γινόμαστε ευάλωτοι; Τι είναι και τι δεν είναι ευαλωτότητα; Τι σημαίνει όταν τολμάς να γίνεσαι ευάλωτος; Ποια η σημασία της ευαλωτότητας στις ανθρώπινες σχέσεις.
Η Brene Brown καθηγήτρια, συγγραφέας και αναγνωρισμένη ερευνήτρια στον τομέα της ψυχολογίας περιγράφει μελετά τον τρόπο που συνδέονται οι άνθρωποι μεταξύ τους – την ικανότητά μας να συνεννοηθούμε, να ανήκουμε, να αγαπάμε. ότι το να πάρεις την ευθύνη όσων αισθάνεσαι και να επιλέξεις να γίνεις ευάλωτος είναι ο ορισμός του κουράγιου και του να ζεις με τόλμη. Αν πήγαινες στα σίγουρα, δε θα υπήρχε η ανάγκη να βρεις μέσα σου το θάρρος για να το κάνεις.
Γράφει η ΑΡΤΕΜΙΣ ΖΑΒΑΛΙΓΚΟΥ, Ψυχολόγος, Πτυχιούχος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Α.Π.Θ., Συστημική Συμβουλευτική Ψυχοθεραπεία, MSc Γνωστικής Νευροαποκατάστασης Πανεπιστημίου
Θεσσαλίας
Το να γινόμαστε ευάλωτοι σημαίνει πολλά πράγματα και είναι το κλειδί για να ζήσουμε μια ολόψυχη ζωή, γεμάτη συναισθήματα και ουσιαστική επικοινωνία με τους άλλους και, πριν απ’ όλα, με τον ίδιο μας τον εαυτό. Επομένως, πολλοί είναι εκείνοι που τρομάζουν με την λέξη ευαλωτότητα, με την έκθεση που απαιτεί, με την αβεβαιότητα που προκαλεί, με το ρίσκο που καθιστά αναπόφευκτο και την ενδεχόμενη ταπείνωση αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως εκείνοι ελπίζουν.
Η ευαλωτότητα είναι μια δύσκολη έννοια, τόσο για να την ορίσεις, όσο για να την κατανοήσεις και πρωτίστως να την ενστερνιστείς. Ορίζεται λοιπόν ως η πρόθεση/ θέληση να δείξεις κάποιο συναίσθημα (θετικό ή αρνητικό) αλλά και να επιτρέψεις στους άλλους να δουν τις αδυναμίες σου, να ρισκάρεις να πληγωθείς.
Έχει παρατηρηθεί ότι απομακρυνόμαστε από την ευαλωτότητα και την αποφεύγουμε, γιατί την έχουμε συνδέσει με την ντροπή, καθώς συνδέεται άμεσα με την έκθεση. Είναι απίστευτα τρομακτικό το να εκθέσεις τον εαυτό σου μπροστά σε άλλους ανθρώπους. Να πεις σ’ αγαπώ και να μην δεχτείς ανταπόκριση, να δώσεις την εμπιστοσύνη σου κι αυτή να κλονιστεί, να μοιραστείς κάποιον φόβο κι αυτός να γελοιοποιηθεί, να δοκιμάσεις κάτι και να αποτύχεις.
Νομίζουμε πως αν δεν μιλάμε γι’ αυτά που μας προκαλούν ντροπή ξεφεύγουμε.
Στην πραγματικότητα όσο λιγότερο μιλάς για κάτι, τόσο περισσότερο ταυτίζεσαι με αυτό και σε επηρεάζει.
Επίσης, υπάρχουν παράγοντες και κοινωνικές προκαταλήψεις που δείχνουν πως η ευαλωτότητα είναι αδυναμία, ορισμένοι από αυτούς τους λόγους περιλαμβάνουν:
• Κοινωνικες Προσδοκιες: υπάρχει η προσδοκία ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι δυνατοί και ανεξάρτητοι.
Η ευαλωτότητα ερμηνεύεται συχνά ως αδυναμία, διότι η κοινωνία έχει την τάση να θεωρεί αδύναμα τα άτομα που εκφράζουν τις αμφιβολίες τους, τους φόβους τους ή τις αδυναμίες τους.
Οπότε, πολλοί αποφεύγουν να δείξουν την ευαλωτότητά τους για να μην αποκτήσουν το στίγμα της αδυναμίας στα μάτια της κοινωνίας. Αυτή η πίεση να είναι ισχυροί μπορεί να εμποδίσει πολλούς ανθρώπους να ανοίξουν τα συναισθηματικά τους βάθη και να εκφράσουν τον αληθινό τους εαυτό.
• Φοβος της Απορριψης:
οι άνθρωποι συχνά αποφεύγουν να είναι ευάλωτοι γιατί φοβούνται την κριτική και την απόρριψη από τους άλλους.
• Πιεση για Τελειοτητα:
Σε πολλές περιπτώσεις, ο κόσμος επιδιώκει την τελειότητα (η οποία είναι μύθος!), και η ευαλωτότητα αντιμετωπίζεται ως αδυναμία να επιτευχθεί αυτή η τελειότητα.
• Συγχρονα Ιδανικα:
Σε μια κοινωνία που επιδιώκει τη δύναμη, την ανεξαρτησία και την αυτοπεποίθηση, η ευαλωτότητα θεωρείται αντίθετη με αυτά τα ιδανικά.
Όμως η Brown υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι διαθέτουν το κουράγιο και τη τόλμη να τοποθετήσουν τον εαυτό τους απέναντι στην κρίση και την κριτική των άλλων, παρ’ όλους τους ενδοιασμούς και την ανασφάλειά τους. Είναι αυτοί που είναι διατεθειμένοι να εκθέσουν τον εαυτό τους και το έργο τους απέναντι στους άλλους με μόνο γνώμονα την αγάπη, το πάθος, την αφοσίωση σε αυτό που πιστεύουν και προκαλούν.
Μπορούμε να δανειστούμε από την Brown B τις βασικές σκέψεις για την ευαλωτότητα που αποτυπώνουν την οπτική της ότι:
• «Το να γινόμαστε ευάλωτοι είναι από την κουλτούρα μας κάτι αρνητικό.»
• «Το να αναγνωρίσεις ότι είσαι ευάλωτος χρειάζεται πάρα πολύ κουράγιο.»
• «Η ευαλωτότητα σε καμία περίπτωση δεν είναι εύκολο συναίσθημα.»
• «Είναι αδύνατον να αγαπήσεις κάποιον άλλον, αν δεν αγαπάς τον εαυτό σου.»
• «Η αποδοχή είναι ένα είδος αγάπης.»
• «Δε γίνεται να καταπνίξεις τα δυσάρεστα συναισθήματα, χωρίς να καταπνίξεις και τα θετικά».
• «Δεν υπάρχει τόλμη και κουράγιο μέσα στη ζώνη άνεσης.»
• «Η ευαλωτότητα είναι το σημείο στο οποίο γεννιούνται όλα όσα ορίζουν την ανθρωπιά μας.»
• «Η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία, αλλά η μεγαλύτερή μας δύναμη.»
Συνοψίζοντας, χρειάζεται να αποδεχτούμε τον εαυτό μας στο σύνολό του, να γίνουμε λιγότερο αυτόεπικριτικοί όταν βρισκόμαστε σε στιγμές αδυναμίας και να βρίσκουμε νόημα στο να δημιουργούμε ξανά τις συνθήκες για να προχωρήσουμε.
Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε πως ένας αγώνας και μια προσπάθεια δεν αποβλέπει πάντα μόνο στην νίκη ή την ήττα, ειδικά όταν το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς.
Η προσπάθεια μπορεί να μην πετυχαίνει πάντα και σε όλα όμως τίποτα και ποτέ δεν πετυχαίνει χωρίς προσπάθεια.
Κάθε μέρα είναι μια επιλογή και στόχος είναι να επιλέγουμε το θάρρος του να είμαστε ευάλωτοι έναντι της ευκολίας και άνεσής μας.
Πηγή: Περιοδικό ΕΥ ΖΗΝ του Ομίλου Καρεκλίδη
