Οι πρώτοι πρόσφυγες που ήρθαν στον Βόλο ήταν από τη Νικομήδεια το 1921. Το 1922, ήρθε το «μαύρο κύμα» από τη Μικρά Ασία και τη Σμύρνη και περί τις 13.000 που δημιούργησαν τεράστια προβλήματα στην πόλη του Βόλου, στον γηγενή πληθυσμό, αλλά και τον προσφυγικό, με άλλη κουλτούρα, άλλα ήθη και έθιμα, άλλη μουσική, άλλη σκέψη.
Η πρώτη αγορά που δημιουργήθηκε από τους πρόσφυγες, ήταν δίπλα από το Δημοτικό Θέατρο Βόλου, η οποία καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1936. Η αγορά του συνοικισμού της Νέας Ιωνίας δημιουργήθηκε με το χτίσιμο των πρώτων σπιτιών, μετά το 1924. Η πρώτη εμπορική αγορά δημιουργήθηκε στην είσοδο της συνοικίας, μετά τον ποταμό Κραυσίνδωνα, το ποτάμι- σύνορο με τον Βόλο. Κανείς δεν θυμάται την οδό Προποντίδος, που ήταν το πρώτο όνομα της οδού, που έφθασε μέχρι την πρώτη εκκλησία της Ευαγγελίστριας.
Οι πρόσφυγες έλεγαν το «Φαρδύ» και έτσι έμεινε μέχρι τις ημέρες μας που ονομάστηκε Λεωφόρο Ειρήνης. Στο «Φαρδύ» (οδός Προποντίδος), στήθηκαν τα πρώτα καταστήματα με ό,τι πρόχειρο έβρισκαν οι επαγγελματίες.
Στο βιβλίο «Τα χρονικά της Νέας Ιωνίας 1924-1994» του Δημήτρη Κωνσταντάρα- Σταθαρά, διαβάζουμε την περιγραφή που μας δίνει η εφημερίδα «ΣΗΜΑΙΑ», παραμονές των Χριστουγέννων, του έτους 1927.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι τότε (το 1927 το Δεκέμβριο) στη Νέα Ιωνία είχαν χτιστεί μόνο τα Τετράγωνα, τα Τσιμεντένια και τα Τζαμαλιώτικα προσφυγικά σπίτια, δηλαδή ζούσαν 1.250 οικογένειες.
Στο φύλλο της ημέρας των Χριστουγέννων, η εφημερίδα «ΣΗΜΑΙΑ», Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 1927, έχει ένα οδοιπορικό στην αγορά του Βόλου με την κίνηση στα διάφορα καταστήματα, αρτοπωλεία, κρεοπωλεία, κουρεία, κλπ και καταλήγει:
Και τώρα στον προσφυγικό συνοικισμό «Νέα Ιωνία»
Εδώ η κίνησις είναι αλλοία της πόλεως. Άλλην εντελώς όψιν παίρνουν εδώ τα πράγματα. Νέοι, γέροι, κόρες, γυναίκες, παιδιά χαρούμενοι σαν πουλάκια που ξαναβρίσκουν το ταίρι τους, τερατίζουν. Φωνούλες γλυκές κι αρμονικές παντού σκορπίζονται.
Ένας κόσμος ολόκληρος έχει μεταφερθεί εδώ. Η Ανατολή! Η φλογερή, η χαρούμενη και ηδυπαθής Ανατολή, όπως εγνωρίσαμε τότε…
Η Μικρασία ολόκληρος από τον Πόντον, την Κίον και τα Μουδανιά μέχρι της όμορφης τότε Σμύρνης. Κι απ’ τη Σμύρνη ως την Αττάλεια και κάτω την Αλεξανδρέττα. Βαθειά ως την Καισάρεια, στο Ικόνιο, στην Προύσσα και στην Άγκυρα. Ένας κόσμος ολόκληρος με σβυσμένες ελπίδες, με χαμένα όνειρα, δόξες και μεγαλεία.
Γκρέμιοι Ρωμιοί…Γκρέμια τρόπαια…
Εν τούτοις όμως. Οι Ανατολίτες γλεντούν και διασκεδάζουν. Και φαίνονται πάντα χαρούμενοι. Ποιος ξέρει όμως τι μαύρα και σκοτεινά Χριστούγεννα γιορτάζουν κατά βάθος οι γεμάτες μυστικοπάθεια Ανατολίτικες ψυχές…
Ας ευχηθούμε καλή χρονιά. Καλά Χριστούγεννα. Και του χρόνου καλλίτερα αγαπητοί συμπολίται…
(Υπογραφή: Συμπολίτης)
Ο δημοσιογράφος της εφημερίδας «ΣΗΜΑΙΑ» «Συμπολίτης» που έκανε τον γύρο της Χριστουγεννιάτικης αγοράς του Βόλου, άλλα περίμενε και άλλα είδε, μόλις πέρασε την γέφυρα του Κραυσίδωνα και μπήκε στη Νέα Ιωνία, στο «Φαρδύ».
Του έκανε εντύπωση η χαρούμενη διάθεση των ανθρώπων στην αγορά και η γραφίδα του ξεσπάει σε μια λυρική, ρομαντική περιγραφή.
Η Νέα Ιωνία όμως μεγαλώνει χρόνο με χρόνο και, όπως θυμόμαστε, η απογραφή που έγινε το 1928, έβγαλε 6.186 ψυχόμετρα κι ασφαλώς και τα μαγαζιά πληθαίνουν. Ο Αστυνομικός σταθμός της Νέας Ιωνίας παρακολουθεί την υγειονομική κατάσταση των καταστημάτων της δικαιοδοσίας του και προβαίνει σε επιθεωρήσεις.
Στη «ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ» στις 26 Ιουνίου 1931 διαβάζουμε σχετικά:
ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΝ
Παρά της αστυϊατρικής υπηρεσίας και του διοικητού του σταθμού χωροφυλακής Νέας Ιωνίας, ενεργήθη χθες υγειονομική επιθεώρησις εις τα κατωτέρω καφενεία, παντοπωλεία κλπ καταστήματα του συνοικισμού:
Ιωάννη Καμπουρογιάννη, Σπ. Παπάζογλου, Νικ. Μαυρομάτη, Νικ. Λεφάκη, Ιωαν. Καρκαβιζίδη, Κυρ. Βαρβαγιάννη, Αρχ. Δήμου, Φ. Τοπάλη, Κων. Κατσιούρα, Νικ. Βούλη, Ιωαν. Ξάνθη, Κων. Καρυώτη, Μιχ. Τίκογλου, Νικ. Καρακώστα, Εμμαν. Σταμπουλούν, Νικ. Χατζηαποστόλου, Γ. Γεωργιάδου, Ν. Χρηστίδου, Βασ. Τσιλιγκίρογλου, Ι. Λαμπρίδου, Δημ. Δημοσθένους, Ν. Καρακουλάκη, Γ. Πλεύρη, Νικ. Βαρχαλαμά, Ν. Αθηναίου, Γ. Συνανίδου, Α. Πατούχη, Δ. Βαλαχή, Θ. Γαλανάκη και Δ. Δημητριάδη.
Πάντα τα ανωτέρω ευρέθησαν καθαρά.
Πλην τούτων επεθεωρήθησαν και μερικά εισέτι, άτινα ευρέθησαν ακάθαρτα.
Ο «ΜΕΓΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΒΟΛΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ» του Γ. Χ. Γαβριηλίδη που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1933 αναφέρει τα καταστήματα που υπήρχαν τότε στη Νέα Ιωνία (σελ. 201 του ΟΔΗΓΟΥ).
Τα διαβάζουμε, όπως τα έχει κατά κατηγορίες και στο δρόμο που βρίσκονται:
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΙ
Αρτοποιία: Αλεξανδρίδης Παν. Γερμανικά Αρίτσογλου Μαρ. οδ. Σινώπης, Αρώνης Α.
οδ. Νικομηδείας, Γιαντζής Ν. οδός Προύσσης, Δαρδαμανέλλης Ν. οδός Σινώπης, Καλαϊτζής Κ. οδ. Χαλκηδόνος, Ξάνθης Ιωάννης οδ. Σινώπης, Φραγκάκης Μ. οδ. Χαλκηδόνος, Ν. Βούλη- Μιχ. Καραφύλλογλου (λειτουργούσε από το 1927, αλλά ο «ΟΔΗΓΟΣ» δεν το ανέφερε).
Γαλακτοπωλεία: Γαλλής Γεωρ. οδ. Δορυλαίου, Κουτίνας Αθ. Οδ. Χαλκηδόνος, Πατσέας Ιωαν. οδ. Σινώπης, Ρούστας Βας. οδ. Χαλκηδόνος.
Γανωτήρια: Καραθανασόπουλος Γιακουμής οδ. Χαλκηδόνος
Εστιατόρια- Ζυθεστιατόρια: Παντελίδης Π. οδ. Σινώπης, Χατζηαναστίου Ν. οδ. Χαλκηδόνος
Ζαχαροπλαστεία: Καρακώστας Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Τσιλιγκίρογλου Β., οδ. Χαλκηδόνος, Χαραλμπίδης Αν. οδ. Χαλκηδόνος
Ηλεκτρικά είδη: Μαγουλάς Παντελής οδ. Χαλκηδόνος
Ιατροί: Αποστολίδης Λ. οδ. Δορυλαίου- Ραιδεστού, Σουγιουλτζόπουλος Μ. οδ. Βυζαντίου- Σινώπης
Καπνοπωλεία- Περίπτερα: Αλμπανόπουλος Α. οδ. Χαλκηδόνος, Βακαλούμης Α., οδ. Χαλκηδόνος, Βαρυπάτης Β. οδ. Χαλκηδόνος, Γεωργούδης Αθ. οδ. Χαλκηδόνος, Φιλιππίδης Παν. οδ. Χαλκηδόνος, Χαραλαμπίδης Αν. πρατήριο σιγαρέττων οδ. Χαλκηδόνος
Καφεκοπτεία: Γρηγοριάδης Γρηγ. οδ. Χαλκηδόνος
Καφενεία: Αθηναίος Νικ. οδ. Χαλκηδόνος, Αλμπάνης Θ. οδ. Σινώπης, Ασλάνης Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Βαλαχής Γ. οδ. Σινώπης, Βαλαχής Δημ. οδ. Χαλκηδόνος, Γαλανάκης Θεμ. οδ. Χαλκηδόνος, Γεωργιάδης Γ. οδ. Χαλκηδόνος, Γιαννουλάκης Α. οδ. Σμύρνης, Γκίνου Μ.
οδ. Σινώπης, Δεμίρης Σωτ. οδ. Σμύρνης, Δημητριάδης Δ. οδ. Χαλκηδόνος, Δημοσθένους Δ. οδ. Χαλκηδόνος, Εμμανουηλίδης Χρ.
οδ. Χαλκηδόνος, Καλίκος Μ. Γερμανικά Καρακουλάκης Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Μαυρομάτης Νικ. οδ. Χαλκηδόνος, Πατούχης Αλ. οδ. Χαλκηδόνος, Σαρόγλου Ι.
οδ. Χαλκηδόνος, Χατζηαναστασίου Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Ψαρριανός Δ. οδ. Χαλκηδόνος
Κουρεία- Κομμωτήρια: Βαρχαλαμάς Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Κρύσιλας Τάκης οδ. Χαλκηδόνος, Μαχαίρας Ι. οδ. Χαλκηδόνος, Νικολαΐδης Ι.
πλ. Χρυσοστόμου Σμύρνης, Νικολαΐδης και Βουγιούκας οδ. Χαλκηδόνος, Παπαδόπουλος Γ. οδ. Χαλκηδόνος, Σταμπουλού Εμμ. οδ. Χαλκηδόνος
Κρεοπωλεία: Δεβριάδης Π. οδ. Χαλκηδόνος, Μερτζιμέκης Ι. οδ. Χαλκηδόνος, Μποϊλής Αγγ. οδ. Χαλκηδόνος
Μαχαιροποιεία: Σωτηρίου Νικ. Γερμανικά
Ξυλάνθρακες- καύσιμος ύλη: Δρακόπουλος Κ. Γέφυρα
Οινοπωλεία- Ποτοποιεία: Γαρυφαλλίδης Θ. οδ. Χαλκηδόνος, Δημητριάδης Δ. οδ. Χαλκηδόνος, Δημοσθένους Δ. οδ. Χαλκηδόνος, Καλίκος Μ. Γερμανικά, Καρακουλάκης Ν. οδ. Χαλκηδόνος, Κόγιας Χρ. οδ. Χαλκηδόνος
Οπωροπωλεία: Αμοριανός Σ. οδ. Σινώπης, Γαρίτσης Κ. οδ. Χαλκηδόνος, Δάρλας Κ.
οδ. Χαλκηδόνος, Δήμου Δ. οδ. Νικομηδείας, Κωτσάς Π. Γερμανικά, Κουζάκης Ι.
οδ. Χαλκηδόνος, Ραλάκης Β. οδ. Χαλκηδόνος
Παντοπωλεία: Βαρβαγιάννης Κ. οδ. Προύσσης, Βαφειάδης Χρ. οδ. Νικομηδείας, Βουτσάς Θεοδ. οδ. Σινώπης, Γκιουρτζίδης Α. Γερμανικά, Δρίζου Γεωρ. οδ. Χαλκηδόνος, Καμπουρογιάννης Ι. οδ. Χαλκηδόνος, Καρκαβιτζίδης Ι. οδ. Νικομηδείας, Λεφάκης Α. οδ. Νικομηδείας, Κεχαΐδης Χαρ. πλ. Εθ. Αναμνήσεων, Κουρούμαλλος Κ. οδ. Προύσσης, Κουτσουλίδης Ευαγ. Γερμανικά, Λεφάκης Δ. οδ. Μαγνησίας, Μάλλιας Ιωαν. οδ. Χαλκηδόνος, Μεϊμάρογλου Σωτ. οδ. Δορυλαίου, Νικολαΐδης Ν. – Καρυώτης Κ. οδ. Χαλκηδόνος, Παπάζογλου Δ. οδ. Χαλκηδόνος, Παπάς Δηκ. Γερμανικά, Σουσλίδης Απόστολος οδ. Σινώπης (από το 1928 λειτουργούσε, αλλά ο ΟΔΗΓΟΣ δεν το είχε και αυτό), Χατζηγεωργίου Γ. οδ. Δορυλαίου
Πιλοποιεία- πιλοκαθαριστήρια: Παπαγεωργίου Μ. οδ. Χαλκηδόνος
Ποδήλατα: Μαγουλάς Παν. οδ. Χαλκηδόνος
Ποτοποιεία: Τίκογλου Μιχ. οδ. Χαλκηδόνος
Ραφεία: Γκιουρτζίδης Θ. Γερμανικά, Γούναρης Α. οδ. Χαλκηδόνος, Ιορδανίδης Β. οδ. Χαλκηδόνος, Μουπαγιατζής Ν. οδ. Σινώπης, Σωτηριάδης Χρ. οδ. Χαλκηδόνος, Τσοπουρίδης Αν. οδ. Χαλκηδόνος
Σανδαλοποιεία: Δουλής Ελευθ. οδ. Σινώπης
Υποδηματοποιεία: Αδαμόπουλος Κ. οδ. Χαλκηδόνος, Βογιατζής Κ. κεντρική πλατεία, Καλαφάτης Ηλίας οδ. Χαλκηδόνος, Κατσαλής Ελευθ. οδ. Χαλκηδόνος, Κωνσταντάρας Παρασκευάς οδ. Σινώπης, Λαζαρίδης Ν. οδ. Σινώπης, Μανιαδάκης Παύλος οδ. Προύσσης, Σαρόγλου Θ. οδ. Χαλκηδόνος
Υφάσματα- ψιλικά: Δανός Γ. οδ. Δορυλαίου, Φασουράκης Ηρακ. οδ. Χαλκηδόνος
Φαρμακεία: Νησιώτης Λεων. οδ. Χαλκηδόνος
Χαρτοπωλεία: Χαραλαμπίδης Αν. οδ. Χαλκηδόνος
Χρυσοχοεία – Ωρολογοποιεία:
Μπενάκης Δημ. οδ. Χαλκηδόνος, Γεωργιάδης Ι. οδ. Χαλκηδόνος.
Άλλος ένας εμπορικός οδηγός που κυκλοφόρησε λίγο πριν τον πόλεμο του 1940, με τίτλο «Οδηγός και Λεύκωμα Θεσσαλίας-Ηπείρου 1939-1940» (εκδότης Ι. Ξενάκης- Βόλος) περιέχει τους επαγγελματίες της Νέας Ιωνίας κατά κατηγορίες, αλλά χωρίς διεύθυνση, όπως ο προηγούμενος.
Πάντως, τα πιο πολλά μαγαζιά, βρίσκονται ακόμη στην οδό Χαλκηδόνος, στο «Φαρδύ»:
Επαγγελματίαι
Αρτοποιεία: Αρίτσογλου Μαργαρώ,
Αρώνης Αθ., Βούλης και Καραφύλλογλου, Δαρδαμανέλλης Ν., Καλαϊτζής Κ.,
Κελετιρτζής Αθ., Ξάνθης Ι., Πελαγιάδης Ιορ., Φιλοσόγλου Ι., Φραγκάκης Κλεαν.
Αρωματοπωλεία:
Μπενάκης Δ., Τσιπνής Άνθιμος
Γαλακτοπωλεία: Γεωργαλάς Γ., Κουτίνας Αθ., Ρούστας Β.
Επιπλοποιεία: Φωτίου Κ.
Ζαχαροπλαστεία: Καρακώστας Ν., Τσιλιγκίρογλου Β.
Ηλεκτρικά είδη: Μαγουλάς Παντελής
Ιατροί: Αποστολίδης Λεωσθένης, Παπανικολάου Δ.
Καπνοπωλεία: Αλμπανόπουλος Αντώνης, Βακαλούμης Α., Βαρυπάτης Β., Φιλιππίδης Παν., Χαραλαμπίδης Α.
Καφεκοπτεία: Γρηγοριάδης Γρηγόριος, Κεσιμίδης Τηλέμαχος
Καφενεία: Αλμπάνης Θ., Βαλαχής Γεωργ., Γεωργιάδης Γ., Δημοσθένους Δ., Εμμανουηλίδης Χρήστος, Καλύβας Δ., Καρακουλάκης Ν., Μαυρομάτης Ν., Παπαλιάκος Βασ., Σαββάκης Μ., Σαρόγλου Ι., Τουτουντζόγλου Α., Τσουκαλάς, Χατζηαναστασίου Ν.
Κουρεία: Βαρχαλαμάς Νικ., Δεμίρη Α/φοι, Μαχαίρας Ιων, Νικολαΐδης Στ., Παπαδόπουλος Γ., Συτζάκης Ι., Σταμπουλού Εμμ.
Κρεοπωλεία: Βαλαχής Δ., Δεβριάδης Π., Καλλιγέρης Γ., Μερτζιμέκης Ι., Τζιβγούλης Ν.
Οδοντιατρεία: Ποιμενίδης Αριστ.
Οινοποιεία- Ποτοποιεία:
Τίκογλου και Ηλιάδης
Παντοπωλεία: Βαρβαγιάννης Κ. , Βουτσάς Θεοδ., Γκιουρτζίδης Δ., Καλλιγέρης Ν., Καμπουρογιάννης Ι., Καρκαβιτσίδης Ι., Κεχαΐδης Χ. , Κλημεντόπουλος Λοϊζος, Κουτσουλίδης Ευαγ., Λαγούτσικος Ανέστης, Λεφάκης Δημ., Λεφάκης Νικ., Μάλλιας Ιωαν., Μεϊμάρογλου Σωτ., Μιχαηλάτσος Βασ. , Νικολαΐδης Νέστωρ, Καρυώτης Κ., Παπαδόπουλος Γ., Παπάζογλου Ευαγ., Σουσλίδης Αποστ. (από το 1928 λειτουργούσε και δεν το είχε ο ΟΔΗΓΟΣ)
Ποτοπωλεία: Γαλανάκης Θεμ., Κατσούρας Κ., Κουζάκης Ι.
Ταβέρναι: Γαλανάκης Θεμ., Γιαννόπουλος Ευαγ., Καμπουρογιάννης Ι., Κόπελας Ανδρέας, Κατσούρας Γ., Χατζηαναστασίου Νικ.
Υποδηματοποιεία: Αδαμόπουλος Κ., Γαβριηλίδης Χ., Γεωργίου Ελ. Καλαφάτης Ηλ., Κατσαλής Ελ., Κοϊμάς Δ., Κοκκάρας Κ., Κωνσταντάρας Παρασκευάς, Λαζαρίδης Ν., Παπαθεολόγου Χ., Σαπουνάς Γ.
Υφάσματα: Δανός Στεφ., Δανιηλίδης Παν., Μπυρογλάνη Αφοί, Φασουράκης Ηρακλής
Φαρμακεία: Νησιώτης Λεωνίδας, Παπανικολάου Δήμητρα
Χρυσοχοεία- Ωρολογοπωλεία: Γεωργιάδης Στέφανος, Μπενάκης Δημ.
Ψιλικά: Δανιηλίδης Παν., Μπενάκης Δ., Μπυρογλάνη Αφοί
Στους παραπάνω επαγγελματίες δεν πρέπει να παραλείψουμε ν΄ αναφέρουμε και έναν γνήσιο τύπο της Νέας Ιωνίας, το Χατζή, που πουλούσε τις Κυριακές το περίφημο σάμαλι του έξω από το γήπεδο της ΝΙΚΗΣ και τις καθημερινές στα παλιά ψαράδικα, έξω απ’ το καφενείο «Ναυτιλία».
Επίσης τον Αλέκο Καρακατσόπουλο που με το «κινητό ζαχαροπλαστείο» του επάνω σ’ ένα περιποιημένο καρότσι, που το έστηνε στην παραλία έξω από το «ΑΧΙΛΛΕΙΟ» και πρόσφερε μαζί με τ’ άλλα γλυκά το μικρασιάτικο σάμαλι και το καλοκαίρι γνήσιο χειροποίητο παγωτό χωνάκι. Ήταν και ο ματζουνάς που γύριζε στις γειτονιές με τα ματζούνια για τα παιδιά…ο μαστιχάς με τη μαστίχα…και άλλοι.
Με την είσοδο του στη Νέα Ιωνία, ο επισκέπτης θα συναντούσε δυο αξιόλογα κέντρα διασκέδασης. Του Γιάννη Κάρλου με τη μεγάλη λεύκα και του Αγγλογάλου. Ήταν μαγαζιά με λαϊκή ορχήστρα και εκλεκτή κουζίνα, που κάθε βράδυ συγκέντρωναν πολύ κόσμο. Καφενεία κεντρικά ήταν τέσσερα. Του Βασίλη Τσιλιγκίρογλου, που οι πελάτες είχαν ενδιαφέρονται για την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της πόλης. Του Χρήστου Εμμανουηλίδη, που κάθε απόγευμα ήταν γεμάτο από εργάτες και τεχνίτες κάθε εργασίας. Του Νίκου Καρακουλάκη που σύχναζαν πελάτες μεγάλης ηλικίας. Του Κώστα Διαβασμένου που σύχναζε η νεολαία με τα μπιλιάρδα και άλλα παιχνίδια. Άλλα κέντρα διασκέδασης έξω από το κέντρο ήταν του Πέτρου, του Αλεξανδρίδη και του Νικολόπουλου, Φαρμακείο μοναδικό, στη Νέα Ιωνία ήταν του Λεωνίδα Νησιώτη. Γιατροί εκείνη την εποχή ήταν ο Σουγιουλτζόπουλος, ο Τζιλούλης, ο Σκούρας και ο Σιούρας. Υπηρέτησαν το λαό της Νέας Ιωνίας με υψηλά αισθήματα ανθρωπισμού και αλτρουισμού. Λαικές ταβέρνες υπήρχαν στην κεντρική λεωφόρο, του Ηλιάδη, του Κουζάκη, του Πολίτη και του Γαλανάκη. Είχαν καλό κρασί και καλή κουζίνα. Τσιπουράδικα με αγνό τσίπουρο και εκλεκτούς μεζέδες ήταν του Καλαφατάκη, του Αλμπάνη και του Μέλη. Επίσης υπήρχε ο καλός πρωινός πατσάς, στο μαγαζί του Αντρέα Κόπελα για τους καλοφαγάδες πελάτες. Ζαχαροπλαστεία με καλά γλυκά ήταν του Καρακώστα, του Σαουλίδη, του Τσιλιγκίρογλου. Στη στάση Μαυρομάτη ήταν το κατάστημα ηλεκτρικών ειδών του Παντελή Μαγουλά. Εδώ συγκεντρώνονται κάθε μέρα πολύς κόσμος και μιλάει για την ποδοσφαιρική ομάδα «ΝΙΚΗ» που έχει επιτυχίες και έχει πρόεδρο το δυναμικό και άξιο Μαγουλά. Δυο ωρολογοποιεία εξυπηρετούν στο κέντρο της πόλης του Γεωργιάδη και του Μπενάκη. Καταστήματα με νεωτερισμούς και ψιλικά είναι του Δανιηλίδη, του Φασουράκη και του Φερτεκλίδη. Κεντρικά κρεοπωλεία είναι του Μέλη, του Δεβριάδη, του Κόπανου και του Κοκόλη. Μερικά από αυτά κάθε βράδυ, στις ψησταριές τους ψήνουν το νόστιμο κοκορέτσι για να μοσχοβολήσει όλος ο τόπος. Παντοπωλεία έχουμε του Παπάζογλου, του Γεωργαά, του Μηνυσίου, του Γαρίτση, του Μάλλια, του Γεωργαλαδάκη, του Βουτσά, του Καλίκου και του Κεχαΐδη. Δυο γαλακτοπωλεία είναι στο κέντρο της πόλης του Κόρκα και του Γεωργαλά. Από τα αρτοποιεία το πρώτο που άλλαξε στη Νέα Ιωνία ήταν ο φούρνος του Αθανασίου Αρώνη. Θυμάμαι τον τίτλο που έδωσε ο Αρώνης στην ταμπέλα του φούρνου του: «Αρτοποιείον η 2ας Μαΐου 1919» για να θυμίζει δόξες και νίκες του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία. Άλλοι φούρνοι ήταν του Ξάνθη, του Παυλίδη, του Φιλοσόγλου, του Αλεξανδρίδη, του Βασίλη του Καραφύλλογλου, του Πελαγιάδη, του Καλφαγιώργου, του Γιαντσή και του Τζάλλα.
Ο «Φαρδύς»
Όπως διαπιστώνουμε, τα περισσότερα καταστήματα βρίσκονται στην οδό Χαλκηδόνος, το γνωστό μας «Φαρδύ», γι’ αυτό και παρουσίαζε εξαιρετική κίνηση καθημερινά, αλλά κυρίως τις Κυριακές, που γινόταν και η βόλτα και το «νυφοπάζαρο», ενώ στα πεζοδρόμια τα μαγαζιά έβγαζαν τις καρέκλες τους και στις άκρες οι γερόντισσες κάθονταν στα χαμηλά καρεκλάκια και τα σκαμνάκια τους και χάζευαν το πήγαινε- έλα των περιπατητών.
Αυτή την εποχή (1933), που ο «Μέγας Οδηγός Βόλου και Περιχώρων) παραθέτει την πληθώρα των καταστημάτων που υπήρχαν στην οδό Χαλκηδόνος (Φαρδύ), αξίζει να διαβάσουμε την περιγραφή που μας κάνει στην εφημερίδα «ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ» στις 9 Μαίου 1933 ο εκλεκτός δημοσιογράφος Α.Τ. (Άθως Τριγκώνης) για το τι γινόταν την ημέρα της Κυριακής στη Νέα Ιωνία:
Η ημέρα της Κυριακής
Κάθε Κυριακή ο συνοικισμός της Νέας Ιωνίας αλλάζει όψη, τα καφενεία του, οι πλατείες του, οι δρόμοι του αποχτούν άλλη ζωή. Ιδίως την Κυριακήν το απόγευμα, ο κεντρικός δρόμος του συνοικισμού (Φαρδύς) γίνεται αγνώριστος.
Τα καφενεία του είναι όλα γεμάτα, πολυθόρυβα και αναστατωμένα. Αλλά και μέσα, στη μέση του δρόμου, δεν μπορεί κανείς να περάση.
Τόσοι είναι οι περιπατητές- γιατί, οι πρόσφυγες τον δρόμο αυτόν τον μεταχειρίζονται ως τόπον περιπάτου, όπως ημείς την παραλίαν.
Νέοι, καλοντυμένοι και ευπαρουσίαστοι, μ΄ ένα λουλούδι στ’ αυτί ή στο χέρι, με την κουβέντα ή την έξυπνη απάντηση στα χείλη με το χαμόγελο, πάνε καθ’ ομάδες πέρα δώθε στον δρόμο αυτόν τον κεντρικόν, ανταλλάζοντας φωναχτά κουβέντες μ’ άλλες παρέες ή πειράζοντας και γλυκοκυτώντας τις παρέες των κοριτσιών, που καλοστολισμένα, χαραπώ κι ελεύθερα πάνε πάνω – κάτω κι αυτά μέσα στο δρόμο.
Κι είνε μια πραγματική χαρά να τους βλέπει κανείς με τις φωνές των, τα γέλοια των, τα χάχανά των, την εύκολη ευθυμία των και με τα νειάτα των, να γεμίζουν, να πλημμυρίζουν με κίνηση και χαρά ολόκληρο το δρόμο. Καθώς βραδυάζει οι περιπατητές του δρόμου καθώς και οι θαμώνες των καφενείων αραιώνουν. Πολλοί, αν έχει κανένα χορό το βράδυ, πηγαίνουν να ετοιμασθούν. Αν όχι δεν θα ξαναβγούν μετά το φαΐ. Οι άλλοι όμως που θα μείνουν στα καφενεία έχουν κακούς σκοπούς:
Ύστερα από μια δυο ώρες με τη βοήθεια του άφθονου ούζου, που θα ρεύση στο μεταξύ και των μουσικών οργάνων, που θα μετακληθούν κατεσπευσμένως από τη γωνιά του καφενείου, θα διεκτραγωδήσουν τα μεράκια τους, θα ψάλλουν τους πόνους και τα ντέρτια της πολυβασανισμένης καρδιάς των:
-Αμά…α…α…αν
Και άμα η ώρα περάση κι η καρδιά ξαλαφρώση από τα πολλά βάσανα της, αρχίζει ο χορός πούναι όλο λεβεντιά και ασικλήκι.
Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί πως τα γλέντια των προσφύγων, δεν καταλήγουν, όπως τα ελληνικά γλέντια, με παρεξηγήσεις με μαχαιριές, κουμπουριές και φόνους -«ένεκα το φιλότιμο».
Οι πρόσφυγες είναι σ’ αυτό το σημείο πιο πολιτισμένοι από εμάς. Μπορούν να γλεντήσουν, να ευφρανθούν, να χαρούν, να ευθυμήσουν, χωρίς ποτέ στο τέλος να πετσοκοπούν.
Αυτά γράφει ο Άθως Τριγκώνης στη «ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ» για την ημέρα της Κυριακής. Το Σαββατόβραδο έχουμε όμως μια άλλη εικόνα, που μας τη δίνει λίγο πιο μπροστά στην ίδια περιγραφή:
Το Σάββατο βράδυ οι γυναίκες δεν βγαίνουν έξω. Κουρασμένες από την δουλειά όλης της εβδομάδας ή απασχολημένες με τις δουλειές του σπιτιού, κάθονται μέσα. Ωτόσο, και με τους άντρες μόνον, τα καφενεία της Νέας Ιωνίας, πούναι αρκετά, αποχτούν κίνηση, πολυθόρυβη ζωή και χρώμα. Οι πρόσφυγες έχουν ανεπτυγμένο μέσα τους το ένστικτο της κοινωνικότητος. Μαζώνονται, λοιπόν, σε μεγάλες παρέες, γύρω από τα τραπέζια των καφενείων, συζητώντας με την ιδιόρρυθμη ο καθένας των διάλεκτο του με τα τούρκικα των, και κουτσοπίνοντας κυρίως ούζο.
Στο βιβλίο «Ο Βόλος και το Πήλιο» (Ομαδική προσπάθεια των δασκάλων της Μαγνησίας, Βόλος 1959, σ. 100) υπάρχει μια περιγραφή για το «Φαρδύ» εκείνης της εποχής (1959). Διαβάζουμε:
Βρισκόμαστε πια στο «Φαρδύ», τον απογευματινό περίπατο του συνοικισμού.
Στα πεζοδρόμια οι καρέκλες των καφενείων είναι τώρα πιασμένες. Μόλις περάσαμε τη γέφυρα, το φύλλωμα μιας λεύκας μας έγνεψε φιλικά, κι απ’ το καφενείο του Κάρλου μας υποδέχτηκαν οι θριαμβευτικές ομοβροντίες του ταβλιού…
Υπάρχει μια λαχτάρα ζωής σ’ όλα εκεί.
Στο σφριγηλό κορμί το ντυμένο με φτηνά υφάσματα, στο βλέμμα αυτού του νεαρού με το μπάϋρον πουκάμισο, σ’ αυτό το γάργαρο γέλιο, στις κινήσεις αυτού του ηλικιωμένου που αδειάζει το καραφάκι στα ποτηράκια.
ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ ΤΩΡΑ
Η Νέα Ιωνία πάντα είχε τη δική της ταυτότητα, που ακόμη και σήμερα, έστω και ενταγμένη ουσιαστικά στον αστικό ιστό του Βόλου, διατηρεί ακόμα, σχεδόν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου, με βασικά σημεία να ξεχωρίζουν και τους επισκέπτες να διακρίνουν με άνεση τα ξεχωριστά στοιχεία της περιοχής.
Λεωφόρος Ειρήνης, οδός Μαιάνδρου και πάρκο «Ανδρέας Βαλαχής» αποτελούν σημεία αναφοράς για τη Νέα Ιωνία, με την καθημερινή δραστηριότητα να επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σ’ αυτά.
Εν αρχή… η Λεωφόρος Ειρήνης
H 2ας Νοεμβρίου τελειώνει στη γέφυρα του Κραυσίδωνα και αμέσως εντοπίζεται η αρχή της Λεωφόρου Ειρήνης, που οδηγεί σε έναν ακόμη ζωντανό θύλακα του αστικού ιστού, με τον Ιερό Ναό Ευαγγελίστριας να ξεπροβάλει στο βάθος. Μέχρι να φτάσει όμως κανείς εκεί, έχει να διασχίσει τον κεντρικότατο δρόμο της Νέας Ιωνίας, το γνωστό σε όλους Φαρδύ, που σφύζει από ζωή.
Τα αυτοκίνητα σε κίνηση πολλά, σχεδόν όλο το 24ωρο. Άλλωστε η Λεωφόρος Ειρήνης είναι η κεντρική είσοδος της Νέας Ιωνίας, με τους κατοίκους της περιοχής να αφιερώνουν σε καθημερινή βάση ώρες ολόκληρες εκεί. Είτε πρόκειται για περαστικούς και εν δυνάμει αγοραστές, ή για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται αριστερά και δεξιά του δρόμου, πολλοί είναι αυτοί που ξέρουν ότι στη Λεωφόρο Ειρήνης θα βρουν ό,τι μπορεί να έχουν ανάγκη ή να επιζητούν, τόσο για την καθημερινότητά τους όσο και για άλλες περιστάσεις. Την ίδια στιγμή, τα σημεία ξεκούρασης και χαλάρωσης είναι αρκετά.
Στα καφέ θα δει κανείς κόσμο όλες τις ώρες της ημέρας, είτε σε πιο παραδοσιακά σημεία είτε σε πιο σύγχρονα, με τις συζητήσεις να διατηρούν τη ζωντάνια του δρόμου.
Τα αρτοποιεία εξάλλου δίνουν ξεχωριστά αρώματα που μπορούν να απολαύσουν οι περαστικοί και που τους δημιουργούν πειρασμούς να αγοράσουν κάποια από τα προϊόντα που θα ικανοποιήσουν τις γεύσεις τους.
Το ίδιο και στα οπωροπωλεία, στα ιχθυοπωλεία και στα κρεοπωλεία της Λεωφόρου Ειρήνης. Χρώματα, αρώματα και γεύσεις συνδυάζονται και δημιουργούν ένα σκηνικό που δίνει ένα διαφορετικό, ευχάριστο σκηνικό, αυτονόητο για πολλούς, αλλά αναγκαίο και για την ψυχή και το σώμα…
Βέβαια, η Λεωφόρος Ειρήνης καλύπτει και άλλες καθημερινές ανάγκες. Φαρμακεία, καταστήματα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών και άλλα εμπορικά είναι έτοιμα να προσφέρουν το καλύτερο δυνατό στους επισκέπτες τους.
Οδός Μαιάνδρου με οικίες και επιχειρήσεις
Λίγο πιο πάνω και μετά τη Λεωφόρο Ειρήνης, κάθετα ουσιαστικά σ’ αυτήν, η… ομογάλακτη οδός Μαιάνδρου συνδυάζει τόσο κατοικίες, όσο και επιχειρήσεις και καταστήματα, σε μήκος μερικών χιλιομέτρων, προσφέροντας επιλογές για όλους και όλες.
Τα σπίτια συνήθως είναι μονοκατοικίες, χωρίς βέβαια να λείπουν και μεγαλύτερα κτήρια, πιο πρόσφατα κατασκευασμένα, που συνδυάζονται αρμονικά όμως με το παρελθόν και τις ρίζες της Νέας Ιωνίας. Ανάμεσά τους βέβαια πολλών ειδών καταστήματα, που διατηρούν την οδό Μαιάνδρου συνεχώς σε κίνηση και… εγρήγορση!
Τα σχολεία που βρίσκονται επί της οδού Μαιάνδρου γεμίζουν με παιδικές φωνές, από το πρωί μέχρι και το μεσημέρι, προσφέροντας την απαραίτητη νεανικότητα και ζωντάνια (ειδικά στα διαλείμματα μεταξύ των ωρών διδασκαλίας) και όσο προχωρά κανείς κατά μήκος του δρόμου, βρίσκει επιλογές που καλύπτουν τόσο βασικές όσο και πιο ιδιαίτερες ανάγκες.
Ποιος δεν έχει καθίσει στη Μαιάνδρου, για παράδειγμα, προκειμένου να απολαύσει σε κάποιο από τα καταστήματα της περιοχής ένα τσιπουράκι, μαζί με τους απαραίτητους εκλεκτούς μεζέδες, ή έναν καφέ;
Ποιος δεν έχει γευτεί κάποιο από τα εδέσματα και τα πιάτα που προσφέρουν τα ταχυφαγεία;
Ή ποιος δεν έχει προμηθευτεί τα απαραίτητα για το καθημερινό ή εορταστικό τραπέζι;
Παράλληλα, καταστήματα τεχνικών υπηρεσιών είναι διαθέσιμα για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, για κατασκευαστικά θέματα οικιών ή οχημάτων.
Από την άλλη, φαρμακεία και ιατρεία εντοπίζονται σε διάφορα σημεία, έτοιμα να δώσουν ανάλογες υπηρεσίες…
Σε ένα σημείο βέβαια, ξεχωρίζει ένα σημαντικό κομμάτι της ψυχής της Νέας Ιωνίας.
Το «Παντελής Μαγουλάς» αποτελεί το σπίτι της Νίκης Βόλου, του γυμναστικού συλλόγου που είναι άμεσα συνυφασμένος με τη Νέα Ιωνία, από το μακρινό 1924.
Μακρινό αλλά όχι ξεχασμένο, με το γήπεδο να έχει φιλοξενήσει χιλιάδες πλέον αγώνες της ομάδας ποδοσφαίρου, εκεί που οι κάτοικοι της Νέας Ιωνίας είδαν στην περισσότερες περιπτώσεις τον πρώτο τους αγώνα ζωντανά και εκεί που τα παιδιά φόρεσαν την πρώτη τους αθλητική στολή, κάνοντας τα πρώτα τους βήματα στον Αθλητισμό.
Κάποτε ελικοδρόμιο, τώρα ένα μεγάλο αστικό πάρκο και σημείο Πολιτισμού
Το Πάρκο «Ανδρέας Βαλαχής», το πάλαι ποτέ Ελικοδρόμιο που ακόμη διατηρεί και αυτό το όνομα, στην καρδιά της Νέας Ιωνίας και ακριβώς κάτω από τα κλειστά γήπεδα και το Πανθεσσαλικό Στάδιο, αποτελεί ένα από τα πλέον πράσινα σημεία του Βόλου, που προσφέρεται τόσο για χαλάρωση όσο και για διασκέδαση και παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους!
Οι χώροι εστίασης σε συνδυασμό με την παιδική χαρά και τους ανοιχτούς χώρους άθλησης, σε μία μεγάλη έκταση έξυπνα διαχωρισμένη θα μπορούσε να πει κανείς, δίνει δυνατότητες που δύσκολα μπορεί να βρει κανείς σε άλλα ανάλογα σημεία.
Τα παιδιά λατρεύουν την παιδική χαρά που σφύζει από ζωή, ειδικά τα σαββατοκύριακα, έφηβοι και μεγαλύτεροι ενήλικες απολαμβάνουν καφέ και σνακς, ή αθλούνται κάνοντας περιπάτους ή συμμετέχοντας σε αθλητικές δράσεις σε κάποιο από τα ανοιχτά γήπεδα του πάρκου.
Δεν είναι μόνο οι δυνατότητες αυτές όμως που προσφέρει το «Ανδρέας Βαλαχής». Το Θερινό Δημοτικό Θέατρο Νέας Ιωνίας Βόλου φιλοξενεί συχνά-πυκνά και καιρού επιτρέποντος θεατρικές και πολιτιστικές παραστάσεις που κερδίζουν το χειροκρότημα του κοινού σε κάθε περίσταση. Από την άλλη το Πολιτιστικό Κέντρο αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα των πολιτιστικών δράσεων στην Νέα Ιωνία. Εκεί λειτουργεί παράρτημα του Δημοτικού Ωδείου Βόλου με τμήματα κλασικής μουσικής, ενώ στεγάζει το δημοτικό θέατρο (χωρητικότητας 322 θέσεων) που εγκαινιάστηκε το 2014. Παράλληλα, λειτουργεί αίθουσα εκθέσεων, όπου φιλοξενούνται εκθέσεις καλλιτεχνών, ομαδικές, ατομικές και αφιερώματα, καθώς και δράσεις σε συνεργασία με πολιτιστικούς συλλόγους της ευρύτερης περιοχής.
Φωτογραφίες για τη Νέα Ιωνία: Βασίλης Οικονόμου
