Δεν είναι λίγες οι φορές που η αναζήτηση για ένα κατά τ’ άλλα απλό ανταλλακτικό ή εξάρτημα οχήματος δεν δίνει αποτελέσματα. Είτε γιατί η παραγωγή του έχει σταματήσει, ή γιατί είναι πολύ ακριβή η αντικατάστασή του, δεν είναι λίγες οι φορές που καταγράφονται τέτοιες περιπτώσεις. Οπότε τι κάνουμε σ’ αυτήν την περίπτωση;
Να το φτιάξει κανείς από την αρχή; Σίγουρα όχι μόνος του, εκτός αν διαθέτει ειδικό εξοπλισμό, αλλά μπορεί ν’ αναζητήσει πλέον τη λύση της τρισδιάστατης (3D) εκτύπωσης! Μάλιστα, αυτό γίνεται και στον Βόλο πλέον, με την αρχιτέκτονα και ειδική στις τρισδιάστατες εκτυπώσεις, Ελένη Ρηγάκη της εταιρείας TED3D να μας περιγράφει τη διαδικασία.
Χαρακτηριστικά, η Ελένη Ρηγάκη, αναφέρει ότι τρεις είναι οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να επιλέξει την τρισδιάστατη εκτύπωση για να αντικαταστήσει κάποιο μέρος του οχήματος. «Αυτό που συναντά συνήθως ο κόσμος είναι τρία πράγματα: Ή δεν βρίσκει το ανταλλακτικό, ή το βρίσκει και είναι ή πολύ ακριβό ή αργεί πάρα πολύ να έρθει στην κατοχή του, ή το βρίσκει, αλλά πρέπει να αγοράσει μαζί και ένα ολόκληρο κιτ, δηλαδή δεν έρχεται μόνο του» εξηγεί.
-Προφανώς μιλάμε για ανταλλακτικά που είναι βασισμένα στο πλαστικό…
Κατά κύριο λόγο ναι, αλλά πλέον υπάρχει και εκτύπωση μετάλλου στην Ελλάδα. Δηλαδή κάποιος που θέλει να πάει ένα βήμα παραπέρα, θα μπορούσε να κατασκευάσει ένα πρωτότυπο με πλαστικό, και αν δει ότι το δουλεύει καλά μπορεί να το συνεχίσει για να το παρέχει στην αγορά με μεταλλική κατασκευή.
-Για τι είδους ανταλλακτικά μιλάμε;
Συνήθως μιλάμε είτε για μεμονωμένα κομμάτια. Μπορεί να είναι το κούμπωμα μιας ζώνης, ποτηροθήκες, κάποια πρόσοψη, ένα τμήμα του ταμπλό ενός αυτοκινήτου. Μπορεί επίσης να είναι ένας αεραγωγός ή ακόμη και κάτι για το εσωτερικό της μηχανής. Ή κάποιο κάλυμμα, όπως για παράδειγμα ένα φανάρι που φτιάξαμε για ένα παλαιό αγροτικό όχημα, που ήταν από τη δεκαετία του 1970. Ή βάσεις πάνω στις οποίες κουμπώνουν μετρητές. Υπάρχουν και διαφανή καλύμματα που βέβαια θα έχουν κάποια διαφορά σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια του υλικού.
-Συμφέρει οικονομικά να τυπώσει κανείς ένα ανταλλακτικό;
Συμφέρει, αλλά αυτό που λέμε πάντα στους ενδιαφερόμενους είναι να είμαστε σίγουροι ότι έχει εξαντληθεί η διαδικασία της αναζήτησης και ότι είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι δεν υπάρχει διαθέσιμο έτοιμο στην αγορά. Από εκεί και πέρα, αν το σχέδιο είναι κάτι που μπορούμε να βρούμε έτοιμο σε online ψηφιακές βιβλιοθήκες, ή έχουμε εμείς ένα αρχείο έτοιμο, μπορεί να είναι πολύ μειωμένο το κόστος εκτύπωσης.
-Διαφορετικά ανεβαίνει το κόστος κατασκευής;
Αν πάλι είναι κάτι διαφορετικό ή πολύ σύνθετο, τότε αρχίζει πια όντως και γίνεται κοστοβόρο. Γιατί θα πρέπει να γίνει σκανάρισμα του σχεδίου, να γίνει επεξεργασία και διόρθωση ή πρέπει να γίνει σχέδιο από την αρχή. Σίγουρα συμφέρει στις περιπτώσεις που δεν θέλει… τρελό σχεδιασμό!
-Δηλαδή αν έχουμε ένα φθαρμένο πρωτότυπο, μπορεί σχεδιαστικά να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις, και με βάση αυτό να γίνει η κατασκευή ενός νέου αντικειμένου;
Ναι, έτσι γίνεται. Αν σκαναριστεί, θα έχουμε ένα πρώτο σχέδιο, και πάνω σ’ αυτό θα γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις. Προσωπικά προτιμώ να κάνω πάντως τον σχεδιασμό από την αρχή, με κύκλους, εφαπτόμενες, γωνίες για να γίνονται οι μετρήσεις.
-Έχει έρθει κάποιος που να θέλει ένα εξάρτημα που είναι δικιά του σκέψη αποκλειστικά;
Ναι, έχουν ζητήσει αεροτομές, αλλά και μία περίπτωση ήταν η κατασκευή ενός αεραγωγού στον οποίο εφαρμοζόταν ένας μετρητής για να καταγράφεται η είσοδος αέρα στη μηχανή.
-Προφανώς, δεν πρόκειται για αντικείμενα που αφορούν αποκλειστικά και μόνο αυτοκίνητα…
Μπορούμε να κατασκευάσουμε εξαρτήματα για οποιοδήποτε όχημα, σκάφη, φορτηγά, μηχανές, για αγροτικά μηχανήματα.
-Υπάρχουν περιορισμοί, όσον αφορά τις κατασκευές που μπορούν να γίνουν;
Υπάρχουν κάποιοι. Εύκολα μπορείς να αντικαταστήσεις ένα πλαστικό μέρος εφόσον δεν αναπτύσσει θερμοκρασίες πάνω από 120 βαθμούς Κελσίου. Επειδή πρόκειται για θερμοπλαστικά, μπορεί να παρουσιάσουν σε κάποια σημεία με μεγάλες θερμοκρασίες αλλοιώσεις. Ή αν πρόκειται για σημεία που υπάρχει κίνηση, μπορεί να έχουμε φθορές. Έχει μια βασική διαφορά η εκτύπωση με τη χύτευση. Στην εκτύπωση το αντικείμενο αποτελείται από στρώματα κολλημένα μεταξύ τους, κάτι που σημαίνει ότι δεν έχουμε ομοιογένεια, ενώ στη χύτευση το αντικείμενο είναι συμπαγές. Όπως επίσης ένα εξάρτημα το οποίο έχει φτιαχτεί σε CNC ή σε τεφλόν, είναι δύσκολο να το πιάσεις στην εκτύπωση. Μετά θα πρέπει να πάμε σε μία εκτύπωση μετάλλου ή MGF πούδρας,που είναι άλλου τύπου εκτύπωση και πιο ακριβή. Σε μέρη που δεν αναπτύσσεται θερμοκρασία, ας πούμε πάνω από 120 βαθμούς Κελσίου, μπορεί και η απλή εκτύπωση με το νήμα που λέμε, να καλύψει πάρα πολύ μεγάλη γκάμα ανταλλακτικών.
-Χρειάζεται κάποιος ειδικός εκτυπωτής για τα ανταλλακτικά, ή είναι συμβατοί όλοι οι 3d εκτυπωτές;
Καλό είναι να είναι εκτυπωτής κλειστού θαλάμου, δηλαδή γιατί συνήθως θα βάλεις υλικά που έχουν μεγάλη συρρίκνωση κατά την εκτύπωση και απαιτούν υψηλές θερμοκρασίες και σταθερή θερμοκρασία χώρου. Ο κλειστός θάλαμος και ειδικά ο θερμαινόμενος κλειστός θάλαμος προσφέρεται για τέτοιες εργασίες.
-Η οπτική διαφορά, κυρίως σε ό,τι αφορά το χρώμα; Είναι εμφανής;
Το υλικό υπάρχει σε κάποια βασικά χρώματα, και υπάρχουν υλικά που είναι πιο εύκαμπτα, ή υπάρχει και εκτυπωτής που μπορεί να χρησιμοποιήσει ταυτόχρονα υλικά ίδιας σκληρότητας αλλά διαφορετικών χρωματισμών. Αλλά σε κάθε περίπτωση κάθε αντικείμενο μπορεί να βαφεί με χρώμα αυτοκινήτου, έτσι ώστε να ταιριάζει αρμονικά με το υπόλοιπο σώμα.
Τι είναι η 3D εκτύπωση
Η 3D εκτύπωση ανταλλακτικών οχημάτων αποτελεί μία από τις πιο δυναμικές εξελίξεις στον χώρο της αυτοκίνησης, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο παράγονται και αντικαθίστανται εξαρτήματα. Η τεχνολογία βασίζεται στη δημιουργία αντικειμένων στρώση-στρώση, από ψηφιακά αρχεία σχεδίασης (CAD), χωρίς την ανάγκη καλουπιών ή μαζικής παραγωγής.
Στην πράξη, η 3D εκτύπωση χρησιμοποιείται κυρίως για την κατασκευή πλαστικών και σύνθετων ανταλλακτικών, όπως βάσεις, κλιπ, καλύμματα, αεραγωγοί, εσωτερικά εξαρτήματα και ειδικά προσαρμοσμένα μέρη. Αποτελεί ιδανική λύση για σπάνια ή καταργημένα ανταλλακτικά παλαιότερων οχημάτων, όπου η εύρεση γνήσιων κομματιών είναι δύσκολη ή οικονομικά ασύμφορη. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα εξατομίκευσης, προσαρμογής και ταχείας αντικατάστασης εξαρτημάτων.
Ωστόσο, η χρήση της 3D εκτύπωσης έχει περιορισμούς. Κρίσιμα μηχανικά και συστήματα ασφάλειας, όπως φρένα, ανάρτηση ή μέρη κινητήρα, δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στον δρόμο χωρίς πιστοποίηση και επίσημη έγκριση. Όπως επισημαίνεται, η 3D εκτύπωση δεν αντικαθιστά πλήρως την παραδοσιακή βιομηχανία ανταλλακτικών, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, ανοίγοντας νέους δρόμους στην ευελιξία, τη βιωσιμότητα και τη συντήρηση οχημάτων.
Πηγή: Περιοδικό Auto του Ομίλου Καρεκλίδη-Συνέντευξη: Χρυσόστομος Τρίμμης
