Σε μία σειρά διαψεύσεων προχωρά η Επιστημονική Ομάδα της Επιτροπής για τα νερά του Αγίου Βλασίου και των Άνω Λεχωνίων, που αφορούν στη ΔΕΥΑΜΒ και στη διαχείριση των νερών.
Η Επιστημονική Επιτροπή αναφέρει στην ανακοίνωσή της ότι “ως κάτοικοι του Αγίου Βλασίου και των Άνω Λεχωνίων ζούμε εδώ και χρόνια σε άμεση επαφή με το νερό των πηγών και παρατηρούμε καθημερινά τη ροή των νερών στα ρέματα και στα αυλάκια. Έρχεται, όμως, η ΔΕΥΑΜΒ – που επιμένει πως υπολογίζει μόνο τα επιστημονικά δεδομένα – και αμφισβητεί την εμπειρική μας γνώση, γιατί θεωρεί ότι δεν είμαστε επιστήμονες και άρα, δεν γνωρίζουμε. Οι πραγματικοί επιστήμονες ωστόσο – αντίθετα με τη ΔΕΥΑΜΒ – γνωρίζουν πολύ καλά ότι πολλές φορές είναι η καθημερινή εμπειρία και παρατήρηση που οδηγεί, πρώτα απ’ όλα, στα ερωτήματα και μετά στις απαντήσεις τους. Και η δική μας εμπειρία είναι ότι το νερό, πολλές φορές, δεν αρκεί ούτε για την τοπική κοινωνία”.
Ωστόσο, όπως σημειώνεται, εκτός από την εμπειρία, τα επιστημονικά δεδομένα διαψεύδουν συστηματικά τη ΔΕΥΑΜΒ και χαρακτηριστικά όπως τονίζεται:
Θέμα 1ο: Οι πραγματικές απορροές των πηγών
Ποιες είναι οι πραγματικές και δημοσιευμένες μετρήσεις απορροών των πηγών που θέλει να υδρομαστεύσει η ΔΕΥΑΜΒ; Η πιο γνωστή από τις πηγές είναι η πηγή του Αγίου Ιωάννη, όπου βρίσκεται το ομώνυμο εκκλησάκι που γιορτάζει κάθε χρόνο στο τέλος Αυγούστου. Όπως μας δηλώνει επαναλαμβανόμενα ο κ. Κοπάνας, πρόεδρος της ΔΕΥΑΜΒ, από το 2018 λειτουργούν αυτόματα συστήματα μέτρησης στις πηγές. Σύμφωνα με αυτά, στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ, η πηγή αυτή φέρεται να έχει ετήσια απορροή 2,04 εκατομμύρια κυβικά νερού.
Τι λένε οι πραγματικές και δημοσιευμένες μετρήσεις των απορρών για αυτή την πηγή του Αγίου Ιωάννη; Για την πηγή αυτή υπάρχουν μετρήσεις ήδη από 1980, σε μελέτη του Ινστιτούτου Γεωλωγικών και Μεταλλευτικών Ερευνών του 1980 [ΙΓΜΕ: Καλλέργης, Γ., & Σκαγιάς, Σ. Δ. (1980). Απογραφή καρστικών πηγών Ελλάδας: Τόμος ΙΙΙ – Θεσσαλία. Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών] και δείχνουν μια απορροή 0,77 εκατομμύρια κυβικά μέτρα το χρόνο. Μελέτη του ίδιου ινστιτούτου για τον Δήμο Αρτέμιδας το 2003 αναφέρει 0,74 εκατομμύρια κυβικά μέτρα το χρόνο [Βεράνης, Ν., & Αποστόλου, Ν. (2003). Υδρογεωλογική & υδροχημική έρευνα για την ορθολογική αξιοποίηση των υδάτινων πόρων στο Δήμο Αρτεμίδας, Ν. Μαγνησίας (Μελέτη αναγνωριστικής φάσης), Τεχνική Έκθεση Αρ. Έργου Ε9111, Αρ. Αιτήματος 525. Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών]. Το ίδιο το masterplan της ΔΕΥΑΜΒ [Φάση Α’, σελ. 29] αναφέρει μετρήσεις του 2011, οι οποίες δείχνουν μια μέση απορροή 0,75 εκατομμύρια κυβικά μέτρα το χρόνο.
Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, τις ίδιες τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ δημοσιευμένων μετρήσεων και ισχυρισμών της ΔΕΥΑΜΒ παρατηρούμε και για τις άλλες τρεις πηγές της περιοχής, με τη ΔΕΥΑΜΒ να καταλήγει να εκτιμά μια συνολική απορροή κατά 4,2 φορές μεγαλύτερη.
Θέμα 2ο: Προϋπολογισμός του έργου υδρομάστευσης
Για τα έργα του masterplan που πρόκειται να ξεκινήσουν σύντομα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η ύδρευση του Βόλου, η ΔΕΥΑΜΒ ζήτησε χρηματοδότηση 17,3 εκατ. Ευρώ συν ΦΠΑ, όπως αναφέρεται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ [ΜΠΕ ΔΕΥΑΜΒ, σελ. 41]. Στην ίδια μελέτη, η ΔΕΥΑΜΒ αναφέρει 8,8 εκατ. κυβικά το χρόνο απορροές από τις πηγές για υδρομάστευση, και ακόμα μεγαλύτερη συνολική απορροή “στο σημείο υδροληψίας” 15,5 εκατ. κ.μ. νερού ετησίως.
Όπως δείξαμε παραπάνω, σύμφωνα με το ΙΓΜΕ, η συνολική απορροή των πηγών είναι μόλις 2,1 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Αν προσθέσουμε την απορροή του ρέματος σύμφωνα με δημοσιευμένες μετρήσεις του 2009 [masterplan Φάση Δ, σελ. 28], η συνολική ετήσια απορροή στο σημείο υδροληψίας ανεβαίνει μόλις στα 3,0 εκατ. κυβικά μέτρα, αντί για 15,5. Γι’αυτό, άλλωστε, στο masterplan, o προϋπολογισμός του έργου ήταν μόλις 4,8 εκατ. Ευρώ συν ΦΠΑ για τα “Νέα έργα ύδρευσης των οικισμών Αγ. Βλάσιος, Παλαιόκαστρο, Άνω Λεχώνια, Κάτω Λεχώνια, Μαλάκι, Πλατανίδια, Σερβανάτες και Αγριά από τα νερά των πηγών Αγίου Ιωάννη και Ζάγκα” [masterplan Φάση Δ, σελ. 147].
Τι γίνεται, λοιπόν, αν οι υπάρχουσες δημοσιευμένες μετρήσεις είναι οι σωστές και η ποσότητα του νερού έχει πολλαπλασιαστεί μόνο στα χαρτιά; Τότε δεν θα υπάρχει αρκετό νερό για να μεταφερθεί στο Βόλο, και τα χρήματα του έργου θα πάνε χαμένα για τους φορολογούμενους.
| Πίνακας 1: Σύγκριση απορροών στις πηγές από ανεξάρτητο φορέα και ΔΕΥΑΜΒ | ||
| Πηγή | Ανεξάρτητες μετρήσεις του ΙΓΜΕ 2004
(εκατ. m³/έτος) |
Μετρήσεις ΔΕΥΑΜΒ σύμφωνα με την ΜΠΕ
(εκατ. m³/έτος) |
| Αγ. Ιωάννης 1 | 0,74 | 2,04 |
| Αγ. Ιωάννης 2 | 0,22 | 0,61 |
| Αγ. Ιωάννης 3 | 0,44 | 2,43 |
| Ζάγκα | 0,70 | 3,74 |
| Σύνολο | 2,10 | 8,82 |
Θέμα 3ο: Ο σχεδιασμός της ΔΕΥΑΜΒ για τα υπόλοιπα χωριά του Δήμου Βόλου
Ποιος είναι ο σχεδιασμός της ΔΕΥΑΜΒ για το νερό της Δράκειας και των υπόλοιπων χωριών του Δήμου Βόλου;
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΜΒ διατείνεται ότι δε θα αγγίξουν τα νερά της Δράκειας και ότι λέμε ψέματα στους κατοίκους της.
Όμως, σύμφωνα με το masterplan [Φάση Δ’, σελ. 139], η ΔΕΥΑΜΒ σχεδιάζει να υδρομαστεύσει την πηγή Γαλανόπετρα, την κύρια, δηλαδή, πηγή της Δράκειας, “για την ενίσχυση του υδροδοτικού συστήματος του Δήμου Βόλου”. Έτσι, όπως και εμείς, οι κάτοικοι της Δράκειας χάνουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε αποφάσεις που αφορούν τα νερά τους.
Θέμα 4ο: Αντιπροτάσεις για λιμνοδεξαμενή
O κ. Κοπάνας χαρακτηρίζει παράλογη την πρόταση – της αντιπολίτευσης και άλλων – για κατασκευή λιμνοδεξαμενής.
Όμως, στο masterplan της ΔΕΥΑΜΒ [Φάση Δ’, σελ. 16] προτείνεται το έργο “Νέα έργα υδροσυλλογής και ταμίευσης τμήματος της απορροής του ρ. Βρύχωνα, διύλιση του νερού και με βαρυτικούς και καταθλιπτικούς αγωγούς, τροφοδοσία με υδρευτικό νερό στον Βόλο”, άρα μια … λιμνοδεξαμενή!
Αυτό διαψεύδει έναν ακόμα κεντρικό ισχυρισμό της ΔΕΥΑΜΒ: ότι ακολουθεί το masterplan. Στο ίδιο το masterplan [Φάση Δ’, σελ. 15], η ύδρευση του Βόλου δεν προβλέπεται από την υδρομάστευση των πηγών Αγίου Ιωάννη και Ζάγκα, αλλά από τη λιμνοδεξαμενή στο ρέμα Βρύχωνα. Η ΔΕΥΑΜΒ δεν εξήγησε ποτέ, ούτε σε εμάς, ούτε στους οργανισμούς που ενέκριναν το έργο, γιατί ξαφνικά άλλαξε άποψη.
Θέμα 5ο: H ζώνη Natura στο Μαλάκι
Η ΔΕΥΑΜΒ ισχυρίζεται επίσης, ότι το έργο δεν θα έχει επιπτώσεις στη ζώνη Natura στο Μαλάκι. Η ζώνη Natura είναι προστατευμένη εξαιτίας του σπηλαίου “Μαλάκι”, για την προστασία σπάνιων ειδών πανίδας και χλωρίδας. Η ΔΕΥΑΜΒ, σε απάντηση στην τεχνική έκθεση που καταθέσαμε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας, ισχυρίζεται πως το σπήλαιο βρίσκεται σε διαφορετική επιφανειακή λεκάνη απορροής από τις πηγές, και για τον λόγο αυτό, το έργο δεν μπορεί να επηρεάσει τη στάθμη του γλυκού νερού που παρατηρείται στο σπήλαιο.
Στην πραγματικότητα, μεγάλο ποσό του νερού των πηγών καταλήγει, μέσα από το ρέμα Κουφάλας, στον υπόγειο υδροφορέα της πεδιάδας Πλατανιδίων – Μαλακίου, στην οποία βρίσκεται και η ζώνη Natura. Η ροή αυτών των υπόγειων υδάτων δεν περιορίζεται από τις επιφανειακές λεκάνες απορροής και είναι πολύ πιθανό να επηρεάζει την κυκλοφορία νερού στο σπήλαιο. Όπως αναφέραμε στην τεχνική έκθεση, χρειάζεται ειδική υδρογεωλογική μελέτη στο σπήλαιο “Μαλάκι”, προκειμένου να αποκλειστεί η μείωση τροφοδοσίας σε καρστικό νερό του σπηλαίου ως αποτέλεσμα του έργου.
Για όλα τα παραπάνω θέματα, δεν μπορούμε να έχουμε εμπιστοσύνη στη ΔΕΥΑΜΒ. Ζητάμε να γίνει μια ολοκληρωμένη μελέτη υπολογισμού υδρολογικού ισοζυγίου της περιοχής των πηγών από ανεξάρτητο φορέα, Πανεπιστήμιο ή Ινστιτούτο, με αξιόπιστα στοιχεία και μετρήσεις και με χρήση ιχνηθετών (tracer) και ισοτόπων.
