Ο νόμος Φλωρίδη που εφαρμόζεται από τον περασμένο Σεπτέμβριο, δίνοντας τη δυνατότητα στον Οικονομικό Εισαγγελέα οποτεδήποτε και κατά την κρίση του, να ανακαλεί την ιδιότητα του προστατευόμενου μάρτυρα και με διάταξη του οποίου έφερε στο φως της δημοσιότητας τα πρόσωπα προστατευόμενων μαρτύρων, αποδυναμώνει σε πάρα πολύ σημαντικό βαθμό τον ίδιο τον θεσμό, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του προστατευόμενου μάρτυρα.
Τα παραπάνω υποστήριξε στο Ράδιο ΕΝΑ ο Θοδωρής Μαντάς ποινικολόγος που ασχολήθηκε με την υπόθεση της Novartis, ο οποίος ανέφερε ότι στην πολύκροτη αυτή υπόθεση, ο θεσμός του προστατευόμενου μάρτυρα πέρασε μια δοκιμασία. Ο ίδιος τόνισε η πρόχειρη και αλά καρτ νομοθέτηση, που είναι μακριά από τη δημόσια διαβούλευση και χωρίς τη συγκρότηση μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, σε κλειστά γραφεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, φέρνει κατά κανόνα αρνητικά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τον ποινικολόγο, ο θεσμός του προστατευόμενου μάρτυρα, υπάρχει εδώ και 20 περίπου έτη και είναι γεγονός ότι λειτούργησε αποτελεσματικά και έφερε στοιχεία και μαρτυρίες, που αλλού δεν υπήρχε δυνατότητα να εισφερθούν, όπως στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής και της Greek Mafia, που συνέλαβαν όχι μόνο στην εξιχνίαση σημαντικών υποθέσεων, αλλά και στη στοιχειοθέτηση κατηγοριών με καταδικαστικές αποφάσεις.
«Ο θεσμός του προστατευόμενου μάρτυρα, είναι ένας θεσμός που στη διαδρομή του χρόνου μάλλον κινείται στην θετική κατεύθυνση, κάτι που ισχύει για πάρα πολλές χώρες. Η περίφημη μαφία της Ιταλίας εξαρθρώθηκε από την Πολιτεία αποτελεσματικά και μέσα από τον θεσμό του προστατευόμενου μάρτυρα, εκατοντάδες πρόσωπα που είχαν συμμετοχή και δράση οδηγήθηκαν στα ποινικά Δικαστήρια», ανέφερε ο κ. Μαντάς.
Πέρασε δοκιμασία ο θεσμός του προστατευόμενου μάρτυρα
Για την υπόθεση της Novartis, ο ποινικολόγος είπε ότι είναι μια ιδιαίτερη και πολύ κραυγαλέα περίπτωση, στην οποία ο θεσμός του προστατευόμενου μάρτυρα πέρασε μια δοκιμασία.
Σύμφωνα με τον κ. Μαντά, στο ξεκίνημα της διερεύνησης αυτής της υπόθεσης, με απόφαση του τότε Εισαγγελέα Διαφθοράς – που πλέον είναι Οικονομική Εισαγγελία – και προκειμένου να ενισχυθεί αποτελεσματικά, με μαρτυρίες ικανές να στοιχειοθετήσουν κατηγορία, υπήγαγε στο θεσμό του προστατευόμενου μάρτυρα διάφορα φυσικά πρόσωπα και ξεκίνησε ξη διερεύνηση της υπόθεσης.
Ο κ. Μαντάς, ανέφερε ότι δυνατότητα ανάκλησης άρσης από το καθεστώς του προστατευόμενου μάρτυρα, υπήρχε κατά το προϋφιστάμενο Ποινικό μας Δίκαιο, υπήρχε μόνο όταν η Εισαγγελία που διερευνούσε την υπόθεση, διαπίστωνε ότι ο προστατευόμενος μάρτυρας ενέχετο σε πράξεις αξιόποινες που συνδέονται με τη υπό διερεύνηση υπόθεση.
Ο ίδιος είπε ότι είχαμε μια περίπτωση άρσης του καθεστώτος προστατευόμενου μάρτυρα με διάταξη του Εισαγγελέα Διαφθοράς, του καθηγητή Δημόσιας Υγείας Νίκου Μανιαδάκη.
Στην πορεία διερεύνησης της υπόθεσης ο κ. Μανιαδάκης, έχει αμετακλήτως, με βουλεύματα και αποφάσεις των Δικαστικών Συμβουλίων, απαλλαγεί από κάθε κατηγορία που συνδέεται με την υπόθεση της Novartis.
Εντελώς διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο
Ο Θ. Μαντάς είπε ότι στη σημερνή νομοθέτηση, που ισχύει από 1 Μαΐου 2024, με τον νόμο Φλωρίδη, έχουμε μια τροποποίηση της διάταξης με την οποία ο Οικονομικός Εισαγγελέας μπορεί οποτεδήποτε και κατά την κρίση του, να ανακαλεί την ιδιότητα του προστατευόμενου μάρτυρα, χωρίς περιορίζεται στη δυνατότητά του αυτή (όπως στο προηγούμενο καθεστώς, μόνο αν διαπίστωνε στοιχεία ενοχής).
Ο ποινικολόγος ανέφερε ότι μιλάμε για ένα τελείως διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο το «οποτεδήποτε» και το «κατά την κρίση του» διαμορφώνει ένα καινούργιο τοπίο και στα πλαίσια αυτής της νομοθέτησης, ο Οικονομικός Εισαγγελέας εξέδωσε διάταξη και έφερε στο φως της δημοσιότητας τα πρόσωπα προστατευόμενων μαρτύρων.
«Η νομοθέτηση αυτή, κατά την άποψή μου, αποδυναμώνει σε πάρα πολύ σημαντικό βαθμό τον ίδιο τον θεσμό, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του προστατευόμενου μάρτυρα», επισήμανε ο ποινικολόγος.
Ο ίδιος είπε ότι η πρόχειρη και αλά καρτ νομοθέτηση, που είναι μακριά από τη δημόσια διαβούλευση και χωρίς τη συγκρότηση μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, σε κλειστά γραφεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, φέρνει κατά κανόνα αρνητικά αποτελέσματα. «Και μόνο αυτό το γεγονός, δημιουργεί επικινδυνότητα στον τρόπο με τον οποίο νομοθετούμε και στον προσανατολισμό του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης.
Στην Ελλάδα χάσαμε τον στόχο
Ο ποινικολόγος κάνοντας σύγκριση με την Αμερική, είπε ότι εξωδικαστικά το Δημόσιο συμβιβάστηκε με τη Novartis και εισέπραξε ένα πολύ μεγάλο ποσό ως αποζημίωση. «Τα προβλήματα στη δική μας περίπτωση είναι πολλαπλά. Και αυτά στο σύνολό τους παρεμπόδισαν την ουσιαστική διερεύνηση της υπόθεσης, όταν για χρόνια η αμερικανική δικαιοσύνη, διερευνούσε την υπόθεση της Novartis, το εάν η εταιρία χρησιμοποίησε αθέμιτες πρακτικές κατά του ανταγωνισμού για την προώθηση των προϊόντων της, εμείς στην Ελλάδα για χρόνια, είχαμε επιδοθεί σε ένα κυνήγι μαγισσών, όπου γινόταν αποπροσανατολιστικού χαρακτήρα διερεύνηση, τα πολιτικά πρόσωπα, οι προστατευόμενοι μάρτυρες, η συμμετοχή, η εξεταστική, τα βουλεύματα, επί της ουσίας όμως τα θεσμικά όργανα της Πολιτείας, σε επίπεδο Δικαιοσύνης, δεν διερεύνησαν ουσιαστικά την υπόθεση και έχασαν τον στόχο», ανέφερε.
Σύμφωνα με το κ. Μαντά, όταν οι άλλοι έκαναν εξωδικαστικούς συμβιβασμούς και εισέπρατταν για το αμερικανικό δημόσιο αποζημιώσεις όχι ευκαταφρόνητες, εμείς είχαμε αφήσει στην άκρη τη διερεύνηση και άνοιξε μια μεγάλη βεντάλια δικαστικής διερεύνησης που κινήθηκε σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση από τον πυρήνα της υπόθεσης αυτά καθ’ αυτή, με πρακτικό αποτέλεσμα τη διαδρομή του χρόνου και να έχουν επέλθει παραγραφές…
Αναφορικά με την αγωγή που κατέθεσε πολλά χρόνια μετά το ελληνικό δημόσιο, ο ποινικολόγος εκτίμησε ότι κάτι θα βγει, για να δώσει την αισιόδοξη νότα στον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης, ωστόσο τόνισε ότι λόγω της μεγάλης χρονικής απόστασης, οι δυνατότητες διερεύνησης έστω στο αστικό επίπεδο πλέον, έχουν υπέρμετρες δυασκολίες.
