Την παραβατικότητα μαθητών στο μακρινό παρελθόν όπως καταγράφεται σε δημοσιεύματα του Τύπου στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα μελέτησαν οι μαθητές και μαθήτριες του Ομίλου Δημοσιογραφίας στο 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου, παρουσιάζοντας τα συμπεράσματά τους στο πρόσφατο πανελλήνιο μαθητικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Καστοριά, κάνοντας λόγο για έκπληξη που προκαλούν τα ευρήματα και τα συμπεράσματα, όπως τόνισαν τόσο μαθητές όσο και η διευθύντρια του σχολείου Σοφία Κανταράκη, μιλώντας στο Ράδιο Ένα 102,5 και στον Ηλία Κουτσερή.
Η εγκληματοειδής συμπεριφορά μαθητών
Τονίζοντας ότι στο συνέδριο πήραν μέρος ομάδες μαθητών-τριών από πολλά σχολεία του Βόλου, η κα Κανταράκη ανέφερε ότι οι δύο κεντρικοί άξονες του συνεδρίου, ήταν η Ιστορία στο πέρασμα του χρόνου και οι Ενεργοί Πολίτες, με το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο να καταθέτει τέσσερις συνολικά εισηγήσεις, με αυτή του Ομίλου Δημοσιογραφίας να αφορά την εγκληματοειδή συμπεριφορά μαθητών στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα και τις όψεις της παραβατικότητας μέσα από δημοσιεύματα του Τύπου.
«Σκεφτήκαμε λοιπόν να διερευνήσουμε το θέμα και να δούμε αν όντως εκείνη η εποχή ήταν αθώα, όπως θέλουμε να έχουμε στο μυαλό μας ή όχι. Έγινε η όποια σύγκριση με τη σημερινή πραγματικότητα και ήταν μια έκπληξη για όλους, το ότι η παραβατικότητα εκείνης της εποχής ήταν πολύ μεγαλύτερη, σε ποσοστά και σε ραγδαιότητα όλων των περιστατικών σε σχέση με τα σημερινά. Μιλάμε για τραμπουκισμούς, για δολοφονίες, για βιαιοπραγίες και για άλλες ενέργειες που στη σημερινή εποχή θα ακούγονταν απόκοσμες, όταν οι μαθητές στήνουν καρτέρι σε καθηγητή επειδή τους έβαλε άσχημο βαθμό ή επειδή τους επέβαλε μια ποινή και τον μαχαιρώνουν. Νομίζω ότι δεν έχουμε φτάσει σε τέτοια επίπεδα» σημείωσε η κα Κανταράκη, υπογραμμίζοντας ότι ουσιαστικά διαλύεται ένας μύθος που υπάρχει με την έννοια ότι υπάρχει αυτή η σύγχρονη εγκληματικότητα που έχει ξεφύγει από κάθε πλαίσιο και όριο πλέον, και που υποτίθεται ότι δεν υπήρχε ποτέ στο παρελθόν.
Τι έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής
Η ομάδα των μαθητών-τριών κατέθεσε παράλληλα στο συνέδριο και ένα εγχειρίδιο με πάρα πολλά αποκόμματα από εφημερίδες της εποχής, όπως ΣΚΡΙΠ, ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, ΕΜΠΡΟΣ και ΑΣΤΥ, και παρέδωσε στην επιστημονική επιτροπή τα ντοκουμέντα που αναφέρουν και χαρακτηρίζουν γενικά τη μαθητική νεολαία ως… κακούργα.
«Τότε ήταν ο κακούργος μαθητής, ο δολοφόνος, ο εμπρηστής και πολλοί άλλοι επιθετικοί χαρακτηρισμοί, οι οποίοι συνόδευαν τους μαθητές στις εφημερίδες και μάλιστα με βαρύγδουπους τίτλους πρωτοστατούσαν στα πρωτοσέλιδα. Το “μαθητής χασισοπότης” κυριαρχούσε» περιέγραψε μεταξύ άλλων.
Η κα Κανταράκη σημείωσε επίσης ότι επικράτησε μεγάλη έκπληξη με βάση τα ευρήματα γιατί δεν περίμενε κανείς να αντικρίσει τέτοια στοιχεία για μια εποχή πολύ μακρινή, που θεωρούσαν λίγο πιο αθώα και λόγω της αυστηρότητας που επικρατούσε στα σχολεία και των ποινών που επιβάλλονταν από τους καθηγητές. «Θυμάστε την κλασική βίτσα, τη βέργα, τον χάρακα και το χτύπημα στις παλάμες και πάρα πολλά άλλα. Οπότε ο καθένας σκέφτεται ότι αποκλείεται κάποιος μαθητής να αντιδρούσε τόσο βίαια γνωρίζοντας τις ποινές που επιβάλλονταν στα σχολεία» συμπλήρωσε.
Η άποψη των μαθητών
Tα συμπεράσματά τους κατέθεσαν και μέλη του Ομίλου Δημοσιογραφίας, με τη Θεανώ Βαούτη χαρακτηρίζοντας τη χρονική περίοδο που μελετήθηκε ως πολύ διαφορετική από τη σημερινή, όπως και την παρουσίαση των περιστατικών από τον Τύπο.
«Ήταν πολύ στοχοποιητικά τα δημοσιεύματα και οι τίτλοι, αλλά πάνω απ όλα και τα περιστατικά πάρα πολύ αιχμηρά, τα οποία εμείς θεωρούμε τραγικά για την για την καθημερινότητά μας. Τότε ήταν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό πολύ διαφορετικές οι συνθήκες και πολύ διαφορετική η αντιμετώπιση. Τα συγκρίναμε με το πώς θα παρουσιαζόταν ένα τέτοιο περιστατικό σήμερα. Τα προσωπικά δεδομένα που όλοι έχουμε στη ζωή μας τότε δεν υπήρχαν, και γι’ αυτό έχουμε και τόσες πληροφορίες μόνο μέσα από μία εφημερίδα, ενώ οι σημερινές εφημερίδες δίνουν λιγότερες από τις μισές πληροφορίες λόγω των προσωπικών δεδομένων» σημείωσε.
Από την άλλη, ο Λάμπρος Ζαχαρής τόνισε ότι ο ίδιος και οι συμμαθητές του έμαθαν αρκετά πράγματα καθώς είδαν πώς ήταν το το παρελθόν και αντίκρισαν τη διαφορετικότητα του τώρα με το τότε. «Πιστεύαμε ότι τώρα είμαστε χειρότεροι, ενώ παρατηρήσαμε ότι στο παρελθόν υπήρχαν πολύ χειρότερες συμπεριφορές παιδιών. Με όλη αυτή τη διαδικασία μπορώ να πω ότι κατάλαβα ότι ο κόσμος μας αλλάζει, και υπήρχε περίπτωση ότι και στο παρελθόν να ήταν έτσι. Καλά θα ήταν αυτά τα παραδείγματα να μην ξαναέρθουν στη σημερινή εποχή και στο μέλλον, καθώς μόνο στο χειρότερο θα μας πάνε και θα κρατήσουν πίσω την κοινωνία μας» σημείωσε.
Τέλος, ο Στέφανος Παναγιωτάκος τόνισε τη μεγάλη έκπληξη που προκάλεσαν τα συμπεράσματα από τη μελέτη των δημοσιευμάτων εκείνης της εποχής. «Συνέβαιναν πράγματα αδιανόητα για τη σημερινή μας εποχή, που διαπιστώναμε όταν βλέπαμε τους αισχρούς χαρακτηρισμούς του Τύπου προς τους μαθητές. Ήταν ουσιαστικά ένα βήμα να έρθουμε εμείς πιο κοντά στο παρελθόν και να δούμε ποια είναι τα λάθη μας και να μην τα περάσουμε στις νέες γενιές» ανέφερε μεταξύ άλλων.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Χρυσόστομος Τρίμμης
