Πάνω από τρία χρόνια, βρίσκονται μέσα στον βυθό του λιμανιού του Βόλου σκουπίδια, τα οποία παρασύρθηκαν από τον παλιό ΧΑΔΑ του Δήμου Βόλου κατά την περίοδο των πλημμυρών. Ακόμη και σήμερα, δεν έχει προχωρήσει η απομάκρυνσή τους, παρά το γεγονός ότι οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος έκαναν λόγο για εστία ρύπανσης, με τα απορρίμματα να πρέπει να απομακρυνθούν κατεπειγόντως. Ο μόνος, που έχει κινηθεί μέχρι στιγμής είναι ο Οργανισμός Λιμένα Βόλου, ο οποίος ανέθεσε μελέτη στον Ομότιμο Καθηγητής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών και πρώην Διευθυντή του Εργαστηρίου Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής κ. Μιχάλη Λεοντσινίδη.
Ο Ομότιμος Καθηγητής μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη και αναφέρθηκε στις τεράστιες ποσότητες φερτών υλικών και αστικών λυμάτων, που ακόμη βρίσκονται στον βυθό του λιμανιού, με τον κ. Λεοντσινίδη, να υπογραμμίζει πως πρέπει οπωσδήποτε να προχωρήσει η απομάκρυνσή τους.
Σύμφωνα με τον Καθηγητή, μετά τις θεομηνίες, υπήρχαν προσχώσεις στο λιμάνι και με την εργολαβία βυθοκόρησης απομακρύνθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα.
«Υπήρχε όμως μία περιοχή στην οποία τα φερτά υλικά είχαν ανακατευτεί με τα υλικά που υπήρχαν σε έναν παλαιότερο ΧΑΔΑ και αυτά ήταν μπροστά στον χείμαρρο Ξηριά και στην Ιχθυόσκαλα κι έτσι όταν πήγαν να τα σηκώσουν, φάνηκε ότι ήταν αναμειγμένα με σκουπίδια και γι’ αυτό σταμάτησε η εκσκαφή σε αυτό το σημείο κι έπρεπε να βρεθεί μία λύση. Το μόνο που μπορούσε να γίνει εφόσον αφορούσε φερτά υλικά, το είπε και ο κ. Αναγνώστου, να σηκωθούν από εκεί και να πάνε σε ΧΥΤΑ», είπε ο Καθηγητής.
Αρχικά σημείωσε ότι η εταιρεία, που έκανε τις εκσκαφές για να απομακρύνει τα φερτά υλικά, τον είχε προσεγγίσει για να παρακολουθήσει την πορεία των εργασιών, εάν δηλαδή τηρούνταν οι όροι των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων, ενώ όταν πήγαν να εκσκάψουν σε εκείνο το σημείο, είδαν με τον εκσκαφέα ότι σήκωνε και ανθρωπογενούς προέλευσης αστικά λύματα κι εκεί σταμάτησαν την εκσκαφή.
300.000-350.000 τόνοι φερτά υλικά και απορρίμματα- Πιθανή η διασπορά τοξικών στοιχείων
«Μου ζήτησε ο ΟΛΒ γύρω στις αρχές Ιουλίου, τι λύσεις μπορούν να βρεθούν για να λυθεί το πρόβλημα, που είχε δημιουργηθεί και τον Σεπτέμβριο κατέθεσα την πρότασή μου. Στο σημείο υπάρχουν φερτά υλικά, που είναι αναμεμειγμένα με σκουπίδια και θα πρέπει να φύγουν από εκεί, να δημιουργηθεί μία ρυθμιστική ζώνη όπου θα μεταφορτώνονται και να πάνε σε ΧΥΤΑ. Η εκτίμηση είναι ότι είναι γύρω στις 300.000 -350.000 κυβικά. Δεν είναι όλα από τα σκουπίδια, αλλά δεν υπάρχει μέθοδος διαχωρισμού. Οπότε δεν μπορείς να το ρισκάρεις και να το διακινδυνεύσεις», επεσήμανε ο Καθηγητής.
Το πιο σημαντικό όμως είναι πως τα υλικά αυτά που βρίσκονται στον βυθό είναι πιθανό να φέρουν τοξικά στοιχεία, τα οποία διασπείρονται στη θάλασσα.
«Είναι σαφές ότι όταν ρίχνεις κάτι στη θάλασσα το οποίο είναι επιβαρυμένο υπάρχει η πιθανότητα να διαφύγει και να διασπαρεί. Προφανώς έχει γίνει κάποια απόκλιση διαφόρων τοξικών στοιχείων, μετάλλων ή οργανικών ενώσεων. Παρά ταύτα η έκλπυση αυτών των ιζημάτων είναι βραδεία γιατί το PH της θάλασσας είναι υψηλό και δεν ευνοείται ιδιαίτερα. Στα δείγματα που μετρήσαμε, δείχνουν ότι υπάρχουν ακόμη κάποια στοιχεία τοξικά, όχι όμως να χαρακτηρίζονται επικίνδυνα, ωστόσο πάντα υπάρχει κίνδυνος διασποράς και κίνδυνος βραδείας απελευθέρωσης. Όσο το πρόβλημα παραμένει, ο κίνδυνος παραμένει», είπε ο κ. Λεοντσινίδης, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να γίνει εργολαβία και να απομακρυνθούν αυτά τα υλικά και τονίζοντας ότι σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα ξεκίνησε από τον ΧΑΔΑ.
Όσο πιο γρήγορα απομακρυνθούν, τόσο ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος διασποράς τοξικών στοιχείων
Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών τόνισε πως η εργολαβία για την απομάκρυνση των απορριμμάτων, πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την κεντρική διοίκηση, κι αυτό να γίνει άμεσα, καθώς όπως σημείωσε «όσο πιο γρήγορα γίνουν οι διαδικασίες και απομακρυνθούν, τόσο ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος διασποράς αυτών των τοξικών στοιχείων, που ακόμη υπάρχουν, είναι εγκλωβισμένα αυτή τη στιγμή, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία συνεχής και αργή απελευθέρωση στο θαλάσσιο περιβάλλον».
Δεν είναι δυνατόν να ψαρεύουν στο λιμάνι, όταν υπάρχουν τοξικές ουσίες στον βυθό
Ο κ. Λεοντσινίδης σχολίασε όμως και το γεγονός ότι πολλοί είναι οι Βολιώτες, που βλέποντας να έχει καταλαγιάσει το θέμα, μετά και τις πλημμύρες, ξεκίνησαν να ψαρεύουν στον λιμενοβραχίονα και σε άλλα σημεία του λιμανιού, μην υπολογίζοντας ωστόσο τις συνέπειες της μόλυνσης που υπάρχει, εξαιτίας της ύπαρξης απορριμμάτων μέσα στη θάλασσα.
«Αν έχουμε έστω και μία στο δισεκατομμύριο απελευθέρωση οργανικών ενώσεων, υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων κτλ, αυτά όπως όλος ο κόσμος ξέρει, συσσωρεύονται από τον ένα κρίκο της τροφικής αλυσίδας στον άλλο και μπορεί να είναι σε χιλιοστά του γραμμαρίου, αλλά μπορεί να πάει περισσότερο. Δεν είναι δυνατόν να πηγαίνουν να ψαρεύουν στο λιμάνι, την ώρα που υπάρχουν τοξικές ουσίες στο βυθό ή που να έχουν μεταφερθεί στη στεριά, όπως είναι στην περίπτωση αυτή», τόνισε ο Καθηγητής, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να κανείς να πάρει δείγματα από τα ψάρια για να κάνει μετρήσεις, ωστόσο σημείωσε ότι δεν αποτελεί μία σοφή διαδικασία να ψαρεύει κανείς σε τέτοιες περιοχές.
Η έκθεση των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος
Στην οριστική έκθεση ελέγχου οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος Βορείου Ελλάδας έδειξαν τον Δήμο Βόλου ως τον παραγωγό των αποβλήτων, που βρίσκονται στην εκβολή του Ξηριά, μέσα στο λιμάνι, που προήλθαν από τον ΧΑΔΑ. Μάλιστα, οι Επιθεωρητές χαρακτηρίζανε ανεπαρκείς τις εξηγήσεις, που έδωσε ο Δήμος Βόλου, ο οποίος δεν παραδέχτηκε ποτέ ότι τα απόβλητα προήλθαν από τον ΧΑΔΑ, πετώντας το μπαλάκι στον ΟΛΒ. Ταυτόχρονα, τόνιζαν στην Έκθεσή τους, ότι τα απόβλητα πρέπει να απομακρυνθούν κατεπειγόντως και απαιτούσαν τη συνεργασία του ΟΛΒ και του Δήμου Βόλου γι’ αυτό το σκοπό.
Στην Έκθεσή τους οι Επιθεωρητές τον Μάιο του 2026 επεσήμαναν προς τον Δήμο Βόλου, ότι η διαπιστωθείσα κατάσταση συνιστά συνεχιζόμενη παράβαση, καθόσον η ύπαρξη αποβλήτων στον πυθμένα του λιμένα εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα, χωρίς να έχουν ληφθεί τα απαιτούμενα μέτρα για την πλήρη απομάκρυνση και αποκατάσταση του χώρου.
Στο σχετικό έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισημαίνεται ότι «Η απομάκρυνση των στερεών αποβλήτων που κατέληξαν στον πυθμένα του λιμένα από το ανενεργό ΧΑΔΑ που βρισκόταν στις όχθες του χειμάρρου Ξηριά… θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατεπειγόντως»», ενώ σημείωναν ότι η ύπαρξη και άλλων πηγών δεν απαλλάσσει τον Δήμο από την ευθύνη του για τα αστικά απόβλητα ούτε περιορίζει την υποχρέωσή του να συμβάλει ενεργά στην αποκατάσταση.
Οι Επιθεωρητές υπογράμμιζαν δε ότι σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμμόρφωση, θα επιβληθούν κυρώσεις.
Από την πλευρά του ο ΟΛΒ είχε αναγνώρισε την ανάγκη απομάκρυνσης των αποβλήτων, προβαίνοντας σε ενέργειες για την εξεύρεση τρόπου υλοποίησης σχετικής εργολαβίας και δηλώνοντας ότι θα συμπράξει στις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις.
Η θέση του όμως, ότι δεν δύναται να συμμετέχει στη διαδικασία μελέτης και υλοποίησης της απομάκρυνσης δεν συνάδει, όπως τονίζουν οι Επιθεωρητές, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητά του ως κατόχου αποβλήτων, γι’ αυτό και ο ΟΛΒ προχώρησε στη μελέτη, ως όφειλε να το πράξει.
Οι Επιθεωρητές τέλος καλούσαν και τους δύο φορείς να λάβουν τα μέτρα τους, να συνεργαστούν ώστε άμεσα να απομακρύνουν τους τόνους των αποβλήτων, που βρίσκονται από τον Σεπτέμβριο του 2023 έως και σήμερα εντός του λιμανιού.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
