Σχεδόν 4,5 ώρες διήρκησε η πρώτη σύσκεψη της διεπιστημονικής επιτροπής, που έχει συσταθεί από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, για τον έλεγχο και την προστασία της Κάρλας και του Παγασητικού, η οποία έλαβε χώρα στην ΠΕ Μαγνησίας. Η κ. Καπούλα, πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας και πρόεδρος αυτής της διεπιστημονικής επιτροπής μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη κι έδωσε ένα περίγραμμα της συζήτησης που έγινε, αλλά και επιστημονικών στοιχείων, που κατατέθηκαν στην επιτροπή.
Όπως σημείωσε η ίδια κατατέθηκαν, μέσω παρουσιάσεων, εισηγήσεις από φορείς που είτε παρακολουθούν τον Παγασητικό, είτε την Κάρλα και το ευρύτερο βιότοπο, είτε έχουν γνώση και έχουν διαχειριστεί θέματα πανθεσσαλικά σε σχέση με το νερό, το υδρολογικό και αρδευτικό ζήτημα.
Κατατέθηκαν μετρήσεις, όπως από το εργαστήριο του κ. Βαφίδη από τη Σχολή Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που αφορούν στον Παγασητικό με παραμέτρους όπως πχ βαρέα μέταλλα, με τα κατατεθειμένα στοιχεία να κοινοποιούνται προς τους ενδιαφερόμενους ώστε η γνώση αυτή να διαχέεται.
Ο Παγασητικός παρουσιάζει την εικόνα ενός στρεσαρισμένου κόλπου
Η κ. Καπούλα μιλώντας για τον Παγασητικό τόνισε ότι η Επιτροπή, μπαίνει στη διαδικασία να δει και να ερευνήσει τι συμβαίνει γενικότερα στον κόλπο, μετά την ανησυχία όλων εξαιτίας των πλημμυρών.
« Ως γενική εικόνα, καθώς μας έχουν κατατεθεί αξιόπιστα στοιχεία και μετρήσεις, είναι ότι ο Παγασητικός κόλπος έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται τα θέματα των μεταβολών της κλιματικής αλλαγής και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων που τον περιβάλλουν.
Παρουσιάζει μία εικόνα και πριν τις πλημμύρες, ενός στρεσαρισμένου οικοσυστήματος και αυτές οι παράμετροι μεταβλήθηκαν πολύ έντονα εξαιτίας των δύο θεομηνιών. Αυτό ήταν πολύ εμφανές. Μέσα σε 2-3 μήνες μετά τις πλημμύρες ήρθε και ομαλοποιήθηκε . Το θαλάσσιο οικοσύστημα λειτούργησε με τον τρόπο που λειτουργούν αυτά τα συστήματα, με τις αντοχές του και την ανθεκτικότητά του.
Βασικό πρόβλημα μετά τις βροχοπτώσεις στον Παγασητικό ήταν ότι μεταφέρθηκαν τόνοι φερτών υλικών. Τα φερτά υλικά είναι αυτά , που φέρνουν τις ρυπογόνες ουσίες στον κόλπο. Όταν ξαφνικά αρχίζουν και πέφτουν λόγω βροχής και μεταφέρονται χώματα αυτά είναι οι μεταφορείς των ρυπογόνων συστατικών για ένα θαλάσσιο περιβάλλον, το οποίο μπορεί να του προκαλέσει θέματα στο θαλάσσιο οικοσύστημα», είπε η κ. Καπούλα και συνέχισε λέγοντας πρέπει όλα αυτά τα δεδομένα και τις νέες μεταβολές που υπάρχουν στο κλίμα, θα πρέπει να μπουν σε μια νέα, πραγματική βάση και να υπάρξει πρόληψη.
«Τη δεκαετία του ‘80 είχαμε διαπιστώσει ότι βασικό πρόβλημα για το θαλάσσιο οικοσύστημα ήταν τα λύματα, που έπεφταν ανεξέλεγκτα και αποφασίστηκε ότι θα έπρεπε να υπάρχει βιολογικός καθαρισμός στον Βόλο και ήταν από τις πρώτες πόλεις που τον κατασκεύασε.
Τα προηγούμενα χρόνια διαπιστώθηκε ότι η δραστηριότητα της τράτας μέσα στον Παγασητικό δημιουργούσε μεγάλο πρόβλημα στο οικοσύστημα, γιατί αφαιρούσε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού και απαγορεύτηκε.
Τώρα βρισκόμαστε σε αυτό το χρονικό σημείο, που πρέπει πάλι να δούμε κάποια μέτρα προστασίας για τον Παγασητικό, βάζοντας άλλα προβλήματα στην εξίσωση», επεσήμανε η πρόεδρος του ΤΕΕ.
Δεν υπάρχει περιβαλλοντική καταστροφή στον Παγασητικό
Σύμφωνα με την κ. Καπούλα, το γενικότερο συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει μία περιβαλλοντική καταστροφή ή μία σοβαρή επικινδυνότητα στον Παγασητικό, όμως, όπως η ίδια τόνισε, είναι ένα θαλάσσιο ημίκλειστο οικοσύστημα, που παρόλη την ικανότητα ανανέωσης των υδάτων του κάθε τρίμηνο λόγω των ρευμάτων, μπορεί να καταστεί ευάλωτο σε διάφορες παρεμβάσεις.
Να θεσπιστεί Διάταγμα Προστασίας του Παγασητικού
Αυτό λοιπόν που αποφάσισε η Επιτροπή είναι πως θα μπορέσει με επιστημονικά τεκμήρια να λειτουργήσει προστατευτικά και προληπτικά, καταθέτοντας προτεινόμενα μέτρα προς θέσπιση για το μέλλον.
«Με αφορμή το ενδεχόμενο του LNG, είχαμε πει ότι ο Παγασητικός πρέπει να έχει ένα Διάταγμα Προστασίας, ένα ειδικό καθεστώς προστασίας, ώστε να μην μπαίνουμε καν στη διαδικασία τόσο οχλουσών δραστηριοτήτων για το εάν θα μπορούν να εγκατασταθούν ή όχι. Να φύγουν δηλαδή από την κουβέντα εντελώς τέτοιοι κίνδυνοι», τόνισε η κ. Καπούλα και χαρακτήρισε ως ευκαιρία την ύπαρξη προσχεδίου του θαλάσσιου χωροταξικού, για την κατάθεση αίτησης- απαίτησης ενός ειδικού καθεστώτος για την προστασία του Παγασητικού κόλπου.
«Ένας από τους στόχους μας είναι να δούμε ένα ειδικό καθεστώς με τα νέα δεδομένα, που αφορούν στο κλίμα, και σε δραστηριότητες που μπορούν να απαγορευτούν ή να περιοριστούν», υποστήριξε.
Στο τραπέζι και η λίμνη Κάρλα
Δεύτερο θέμα προς συζήτηση της Επιτροπής ήταν και η λίμνη Κάρλα και τι συμβαίνει έξω από τον Ταμιευτήρα της, ξεκαθαρίζοντας ότι το σύστημα εντός του Ταμιευτήρα δεν έπαθε κάτι από τις πλημμύρες, όμως η περιοχή γύρω αυτού, που εντάσσεται στο αρχικό ίχνος της λίμνης, πριν την αποξήρανσή της συγκέντρωσε το νερό των πλημμυρών σε έκταση 180.000 στρεμμάτων.
«Αυτό το σύστημα αποστραγγίστηκε-το παρακάρλιο- μέσω του θυροφράγματος κι αυτό δημιούργησε το θέμα των νεκρών ψαριών», ξεκαθάρισε η κ. Καπούλα, εξηγώντας ότι για την εξωτερική περιοχή της Κάρλας, δεν υπάρχει κανένας υπεύθυνος.
« Υπεύθυνος για την Κάρλα ο ΟΦΥΠΕΚΑ, που είναι στελεχωμένος και με βιολόγους κτλ και κάνουν πολύ καλή δουλειά στο οικοσύστημα της Κάρλας. Όμως, η εξωτερική περιοχή δεν είναι στη δική του αρμοδιότητα. Υπάρχει θεσμικό κενό σε αρμοδιότητες κι όταν έχουμε να κάνουμε με δημόσιους φορείς, όλοι μένουν στο θεσμικό πλαίσιο. Πρέπει όμως να το λύσουμε αυτό το θέμα. Να υπάρχει ένα θεσμικό πλαίσιο, που να περιγράφει τι συμβαίνει εκεί και ποιος το παρακολουθεί», υπογράμμισε η κ. Καπούλα, με αφορμή και το φαινόμενο των νεκρών ψαριών που έφτασαν στον Παγασητικό στο τέλος του Αυγούστου.
Η πρόεδρος της διεπιστημονικής επιτροπής σχολίασε ότι μετά τα φαινόμενα, θα πρέπει να επανεξεταστεί η περιοχή με νέα σχέδια με σενάρια και να προταθούν και καινούργιες λύσεις για το πως θα εκτονώνονται πλημμυρικά προβλήματα στον θεσσαλικό κάμπο.
Μάλιστα, στο σημείο αυτό έφερε ως παράδειγμα το επιστημονικό υλικό που παρουσίασε ο κ. Μάρκος Βαξεβανόπουλος, γεωλόγος για τις γεωλογικές καταβόθρες που υπάρχουν στην περιοχή και μπορούν να λειτουργήσουν ως σιφώνια, τα οποία τώρα, όπως είπε η κ. Καπούλα δεν λειτουργούν, διότι έχουν απομονωθεί, είτε με τεχνικά έργα, είτε λόγω φερτών υλικών κτλ..
« Δεν σημαίνει ότι σήμερα μπορεί να γίνουν έργα και σχέδια, αλλά είναι ένα σοβαρό θέμα να δούμε και να εξετάσουμε πως μπορούν να λειτουργήσουν. Οι καταβόθρες μεταφέρουν νερό σε κατώτερα στρώματα υπεδάφους και μπορούν να λειτουργήσουν ως αντιπλημμυρικό έργο άψογα, χωρίς να χάνουμε το νερό, αλλά ενυδατώνοντας τον υδροφόρο ορίζοντα», επεσήμανε.
Υπογράμμισε τέλος, ότι τέτοια στοιχεία με επιστημονικό ενδιαφέρον και τεκμηρίωση δόθηκαν στην Επιτροπή που ξεκινά να ερευνά το δίπολο Κάρλας -Παγασητικού με βάση επιστημονικές προσεγγίσεις, ρεαλιστικές και με μία προσέγγιση για τη λειτουργία των υδάτων σε όλο τον θεσσαλικό κάμπο.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
