Η Κίνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παίκτες διεθνώς στην οικονομία, την τεχνολογία, τις επενδύσεις, αλλά και στον πολιτισμό, τον τουρισμό και την εκπαίδευση. Η κραταιά οικονομία της, το δίκτυο των εταιρειών και επιχειρήσεών της, οι εξαγωγές της, της έχουν δώσει μία ισχυρή θέση και στη διεθνή πολιτική σκηνή. Ο κ. Νικόλαος Γιαννίδης, αντιπρόεδρος του Ελληνοκινεζικού Εμπορικού Βιομηχανικού Τουριστικού και Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ΕΚΕΒΕ), με καταγωγή από τον Βόλο, μιλά στην επετειακή έκδοση της ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ για το μέλλον της υπερδύναμης της Ανατολής, μετά και την ανάδειξη Τράμπ στην ηγεσία των ΗΠΑ, αλλά και τον ρόλο, που μπορεί να παίξει στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.
Συνέντευξη: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
Τις τελευταίες δεκαετίες η Κίνα αποτελεί μία από τις κραταιές παγκόσμιες οικονομικές δυνάμεις. Πιστεύετε ότι με την ανάληψη της εξουσίας των ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τράμπ θα υπάρξουν οικονομικές και πολιτικές αναταράξεις; Δημοσιεύματα δε κάνουν λόγο για εμπορικό πόλεμο της Κίνας στην Αμερική.
Τον Πρόεδρο Τράμπ τον συναντήσαμε και στην προηγούμενη θητεία του, όπου είχαμε την επιβολή διάφορων δασμών προς την Κίνα, την εμπορική «μαύρη λίστα», που είχε δημιουργήσει, με εταιρείες κινεζικές όπως πχ η Huawei, στην οποία απαγόρευε να συνεργαστεί με τους Αμερικανούς. Είδαμε μια μεγάλη αντιπαράθεση, που είχε να κάνει με διάφορες πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων, όπως το Tik Tok, που προσπάθησε να το απαγορεύσει.
Σίγουρα τώρα, καθώς το έχει εξαγγείλει, θα υπάρξει ένας εμπορικός πόλεμος, όμως σε ποιο βαθμό θα φτάσει, κανείς δεν μπορεί να το γνωρίζει. Γνωρίζουμε ότι ο Πρόεδρος Τράμπ είναι ένας άνθρωπος έντονων δηλώσεων και στάσης. Μένει να δούμε σε μερικές εβδομάδες, τι δασμούς θα επιβάλλει, ποιες εταιρείες θα βάλει στη «black list» και πως θα εξελιχθεί αυτή η κατάσταση. Στον αντίποδα, ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, τον χαρακτηρίζει η κουλτούρα των Κινέζων, η ηρεμία, η πραότητα και προσπαθεί να κατευνάσει τα πνεύματα για να μην φτάσουμε σε μια τέτοια αντιπαράθεση των δύο πλευρών.
Ανησυχία ωστόσο υπάρχει; Η οικονομία της Κίνας είναι θωρακισμένη απέναντι σε οποιεσδήποτε απειλές;
Η κινεζική οικονομία, παρόλο όσα ακούγονται, πηγαίνει καλά. Στο πρώτο ενιάμηνο του 2024 καταγράφεται ετήσια αύξηση, 0,3 στο γουάν, ο όγκος του εμπορίου αυξήθηκε κατά 32 τρις γουάν, πάνω από 4 τρις ευρώ, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 6,2%. Επίσης και στο κομμάτι του Χρηματιστηρίου οι κινεζικοί δείκτες ήταν αυξημένοι. Βλέπουμε μία ισχυρή κινεζική οικονομία, παρά τους κλυδωνισμούς. Σίγουρα ο ρυθμός ανάπτυξης δεν είναι αυτός, που θα ήθελαν και οι ίδιοι οι Κινέζοι, αλλά παραμένει ένα θετικό πρόσημο στον ρυθμό ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας.
Ποιες οι σχέσεις της Κίνας με την ΕΕ; Θα δούμε στο μέλλον ένα διαφορετικό οικονομικό και πολιτικό σκηνικό σε παγκόσμιο επίπεδο; Και τι θέλει να επιτύχει η Κίνα;
Εδώ θα αντιστρέψω το ερώτημα ως προς το σκέλος του πως μπορεί η ΕΕ να προσεγγίσει και να θέσει τους κανόνες μίας σωστής συνεργασίας με την Κίνα. Η ΕΕ περνά μία περίοδο εσωστρέφειας. Έχοντας ψηλά στην ατζέντα της το περιβάλλον, θέτει δασμούς σε διάφορες πρώτες ύλες, θέτει δασμούς στην εισαγωγή κινεζικών προϊόντων, χωρίς όμως η ίδια να μπορεί να «αναγκάσει» τους Ευρωπαίους παραγωγούς να κατεβάσουν λίγο το κόστος. Όταν βάζεις δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και σε κινέζικες πρώτες ύλες, το μόνο που δημιουργείς είναι μία επιπλέον και μεγαλύτερη ακρίβεια για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Εάν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί αγοράσουν πρώτες ύλες και προϊόντα από την Ευρώπη, το κόστος γι’ αυτούς είναι πιο υψηλό σε σχέση με την αγορά τους από την Κίνα. Άρα, αυτός που στο τέλος βγαίνει ζημιωμένος είναι ο Ευρωπαίος πολίτης.
Θα πρέπει λοιπόν η ΕΕ να θέσει τους κανόνες, τις νόρμες, να είναι ομιλητής στο τραπέζι και όχι να κρατά μία αμυντική στάση.
Η Κίνα μιλά με πολλούς παίκτες της παγκόσμιας οικονομίας. Μιλάει με την Ρωσία, έχει πρόσβαση με την Αφρική, υπάρχει στον αντίποδα η Αμερική, αλλά βλέπουμε ότι ο κόσμος δεν είναι ακριβώς όπως η ΕΕ ορίζει ή θα ήθελε να είναι. Εκεί θα πρέπει να βρούμε μία θέση στον χάρτη.
Να σημειώσουμε δε και ότι δύο μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης, η Γαλλία και η Γερμανία, αυτή την περίοδο διανύουν πολιτικές αναταράξεις και δεν μπορούν να βοηθήσουν την ΕΕ, ώστε να γίνει ομιλητής στο ίδιο τραπέζι με την Κίνα, είτε να δώσουν μεγάλη προστιθέμενη αξία στην παραγωγική δύναμη της ίδιας της Ένωσης.
Η Κίνα αντιμετωπίζει προκλήσεις για το μέλλον, δημογραφική αλλαγή, περιβαλλοντική βιωσιμότητα, διεθνείς σχέσεις. Τι είδους πολιτικές πρέπει να χαράξει ώστε να συνεχίσει να πρωταγωνιστεί παγκοσμίως, χωρίς οικονομικές και επενδυτικές απώλειες;
Σε ό,τι αφορά στο δημογραφικό, στην Κίνα υπάρχει ο ρυθμός ανάπτυξης, που δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και το βιοτικό επίπεδο των αντίστοιχων κοινωνικών τάξεων αρχίζει και ανεβαίνει. Βάσει αυτού, βλέπουμε πολλούς Κινέζους να σπουδάζουν σε Ευρώπη και Αμερική, αποκτούν την τεχνογνωσία και επιστρέφουν και επενδύουν τη γνώση είτε στις επιχειρήσεις είτε σε εταιρείες κινεζικές. Παλαιότερα, η Κίνα ήταν η πρώτη χώρα σε πληθυσμό, όμως με τον περιορισμό του ενός παιδιού, η ανάπτυξη του πληθυσμού μειώθηκε και τώρα έχει περάσει μπροστά η Ινδία, με ό,τι επεκτάσεις μπορεί να έχει αυτό. Να μην ξεχνάμε ότι οι αριθμοί των πληθυσμών είναι δυσανάλογοι, καθώς μία μικρή πόλη της Κίνας μπορεί να είναι 50-60 εκ κάτοικοι, οπότε μπορεί κανείς να καταλάβει τι σημαίνει αυτό είτε παραγωγικά, είτε εκπαιδευτικά και πως μπορεί αυτό να συμβάλει στην ανάπτυξη μίας περιοχής.
Στο κομμάτι της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, ναι μεν υπάρχει ανάγκη, βλέπουμε όμως ότι οι στόχοι, που θέτονται και οι τρόποι εφαρμογής χρήζει μεγάλης βελτίωσης. Αυτό το κομμάτι και με βάση τη στάση της Ευρώπης, έχει κάνει την Κίνα να είναι λίγο πιο εσωστρεφήςε αυτό τον τομέα.
Στις διεθνείς σχέσεις, η Κίνα έχει σχέσεις με τη Ρωσία, μάλιστα δημοσιεύματα έχουν αναγγείλει την επίσκεψη του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ στη Ρωσία και στον Βλαντιμίρ Πούτιν μέσα στο 2025. Έχουν συνεργασία, έχοντας υπογράψει σχετικό μνημόνιο. Βλέπουμε την Κίνα να αναπτύσσεται πολύ και στη γειτονιά της, οπότε οι διεθνείς σχέσεις είναι κάτι που ενδιαφέρει την Κίνα και μπορεί να μιλά με όλες τις πλευρές.
Όλοι γνωρίζουμε ότι η Κίνα έχει σημαντική επιχειρηματική και οικονομική δράση στην Ελλάδα. Υποδομές (λιμάνια), τουρισμός, πολιτισμός, εκπαίδευση. Πως μπορεί αυτή η συνεργασία να εξελιχθεί με όρους ευοίωνους και για τις δύο πλευρές;
Ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, πρέπει να θυμηθούμε ότι το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας, αυτό του Πειραιά, πριν από μερικά χρόνια ήταν σε κακή κατάσταση. Η μοναδική εταιρεία, που βρέθηκε ότι θέλει να επενδύσει ήταν η Cosco. Η Cosco έχει επενδύσει, έχει αναπτυχθεί, έχει επεκτείνει και τις προβλήτες του εμπορικού λιμανιού. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να βελτιωθεί η επικοινωνία μεταξύ της κοινότητας του λιμανιού και της εταιρείας, καθώς και να βοηθήσει η Cosco την τοπική κοινωνία.
Να θυμηθούμε τη State Grid , που ανέλαβε την κατασκευή και τη λειτουργία ηλεκτρικών δικτύων στον ΑΔΜΗΕ, έχουμε τη Huawei στις τηλεπικοινωνίες με ισχυρή παρουσία. Ακόμη και σήμερα βλέπουμε στην Αττική τα λεωφορεία είναι κινεζικής προέλευσης , έχουμε πλέον εξοικειωθεί με τα ηλεκτρικά κινεζικά αυτοκίνητα, που έρχονται η μία εταιρεία μετά την άλλη κι έχουν σημαντική παρουσία στην Ελλάδα.
Στο εμπορικό κομμάτι, βλέπουμε ότι η Κίνα έχει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα και συνεχώς αναπτύσσεται. Στον τουρισμό, θέλουμε τους Κινέζους τουρίστες γιατί η τουριστική περίοδος των Κινέζων είναι στο τέλος της δική μας τουριστικής περιόδου. Άρα, οι Κινέζοι έρχονται σε μία περίοδο και τονώνουν το τουριστικό προϊόν της Ελλάδας, έχουν κεφάλαια για δαπάνες και είναι ένας λαός που τον θέλουμε.
Στο κομμάτι του πολιτισμού, η μεγάλη ιστορία των δύο χωρών έχει έρθει πολύ κοντά και υπάρχουν και πολλοί σύνδεσμοι, οργανώσεις κάνοντας ανταλλαγή ιστορικών και εικαστικών εκθεμάτων, Κινέζοι καλλιτέχνες έρχονται στην Ελλάδα. Το ΑΠΘ έχει εδώ και δεκαετίες έχει συνεργασία με Κινεζικά Πανεπιστήμια και έρχονται Κινέζοι φοιτητές για να μάθουν και την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ιστορία. Στον τομέα του πολιτισμού η συνεργασία Ελλάδας- Κίνας είναι ένα λαμπρό παράδειγμα των δύο λαών.
Σίγουρα όμως θα πρέπει να εξετάσουμε καλύτερα το πόσο win-win είναι αυτή η σχέση των δύο πλευρών, γιατί μας ενδιαφέρει να έχουμε με όλους τους εταίρους καλές σχέσεις.
Εμείς ως Ελλάδα εξάγουμε λάδι, παράγωγα πετρελαίου, μάρμαρο στην Κίνα, φυσικά όμως το εμπορικό ισοζύγιο έχει μεγάλη διαφορά. Από κει και πέρα όμως επιθυμούμε να αναπτύξουμε και αυτή τη σχέση.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σταθώ στο θέμα της εξαγωγής λαδιού και κρασιού στην Κίνα. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι και όλοι οι ελαιοπαραγωγοί της χώρας να συγκεντρωθούν δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του πληθυσμού της Κίνας. Το πιο σημαντικό, για να μπορέσουμε να πετύχουμε μία σταθερή συνεργασία είναι να έχουμε σταθερή παραγωγή και προμήθεια. Σημαντικό είναι επίσης να εκπαιδεύσουμε τους Κινέζους στη μεσογειακή διατροφή και στα προϊόντα, που έχουμε και ξεχωρίζουν από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι Κινέζοι δεν γνωρίζουν τόσο καλά το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και προτιμούν το αγουρέλαιο. Το λάδι το χρησιμοποιούν ως ανταλλαγή επιχειρηματικών δώρων. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει και οι Έλληνες να εντρυφήσουν και να προσαρμοστούν στην Κινεζική κουλτούρα, ώστε να δραστηριοποιηθούν δυναμικά στην κινεζική αγορά.
Εμείς, ως Ελληνοκινεζικό Επιμελητήριο έχουμε τον συνδετικό ρόλο να φέρνουμε δηλαδή κοντά ελληνικές εταιρείες με κινεζικές, είτε σε εισαγωγές, είτε σε εξαγωγές, να διευθετούμε διαφορές, εάν αυτές υπάρχουν, λόγω των κινεζικών ιδεογραμμάτων και της δυσκολίας αντίληψής τους, ειδικά στο πλαίσιο της επικοινωνίας, μεταξύ των δύο πλευρών.
Υποδεχόμαστε από τα αντίστοιχα Κινεζικά Επιμελητήρια, κινεζικές αποστολές. Μας παρουσιάζουν την παραγωγή που έχει η εκάστοτε περιοχή ή πόλη κι έπειτα εμείς κάνουμε την κοινοποίηση στα μέλη μας κι αν κάποιο μέλος μας επιθυμεί τη συνεργασία, αναλαμβάνουμε να τους φέρουμε σε επαφή.
Θα ήθελα τέλος να επισημάνω, ότι εάν καταφέρει κάποιος μόνος του και έρθει σε συμφωνία με κάποια κινεζική εταιρεία, συστήνουμε πάντα κατά τη φόρτωση και μεταφορά των προϊόντων να έχει μία εταιρεία ή έναν άνθρωπο, για να πιστοποιεί ότι το προϊόν, είναι το σωστό.
