Τα κύματα της μετανάστευσης δεν σταμάτησαν ποτέ στην Ελλάδα. Χιλιάδες είναι αυτοί που επέλεξαν κάποια διαδρομή, είτε μετακομίζοντας εσωτερικά από την ελληνική περιφέρεια σε κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο (κυρίως στην Αθήνα) ή προτίμησαν το εξωτερικό, κάποια χώρα δηλαδή της Ευρώπης ή τις ΗΠΑ. Κι όμως, ενώ πολλοί προτίμησαν να μείνουν για μία ζωή στον νέο τόπο που διάλεξαν, υπάρχουν και αυτοί που τελικά προτίμησαν να γυρίσουν!Βολιώτες και Βολιώτισσες, ή άτομα που κατάγονται από την ευρύτερη περιοχή της Μαγνησίας διάλεξαν για κάποια χρόνια, πολλά ή λίγα, να μείνουν σε Αθήνα, σε Θεσσαλονίκη, ή και σε άλλη χώρα. Δεν έμειναν εκεί μόνο για σπουδές, όπως θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, αλλά και για εργασία και δημιουργώντας οικογένειες. Ωστόσο στο τέλος επέστρεψαν στον τόπο τους για να ζήσουν και να δραστηριοποιηθούν σ’ αυτόν κάνοντας μία νέα αρχή, με βάση τις ρίζες τους!
Γιατί λοιπόν επέλεξαν να κάνουν κάτι τέτοιο, κόντρα ίσως στο ρεύμα που φέρει αρκετούς Έλληνες να μένουν για πάντα μακριά από την πατρίδα τους;
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Διονύσης Ζησιμάτος: «Bάση μου και πάλι ο Βόλος»
Στο ομολογουμένως μακροσκελές και εντυπωσιακό βιογραφικό του γνωστού Βολιώτη ψυχιάτρου κυρίου Διονύση Ζησιμάτου ήρθε να προστεθεί η μετεκπαίδευση του στη Σουηδία, όπου επέλεξε να εργαστεί τα προηγούμενα εννέα χρόνια. Έχοντας κάνει ήδη μια πετυχημένη δεύτερη καριέρα εκεί, επέλεξε να επιστρέψει μόνιμα στην Ελλάδα και να δραστηριοποιηθεί για μία ακόμη φορά επαγγελματικά στην πατρογονική του πόλη, τον Βόλο.
«Είχα τη φιλοδοξία από τη δεκαετία του 2000 ακόμη, ως ειδικευόμενος ψυχιατρικής στην Αθήνα, να πάρω μια εργασιακή εμπειρία στο εξωτερικό. Ήδη έχοντας μια πετυχημένη πορεία ως ψυχίατρος στην πόλη μας από το 2010, άδραξα την ευκαιρία να πραγματοποιήσω εκείνη μου τη φιλοδοξία μέσα από μια μετεκπαίδευση.
Έτσι αποδέχτηκα το καλοκαίρι του 2014 μια δελεαστική πρόταση από μεγάλο νοσοκομείο στην περιοχή του Γκέτεμποργκ Σουηδίας να εργαστώ εκεί ως επιμελητής και παράλληλα να εξειδικευτώ στην πρόληψη της αυτοκτονικότητας.
Στην πορεία και έχοντας πια μάθει τον τρόπο δουλειάς στη Σουηδία, ακολούθησα μια πετυχημένη πορεία σε πολλά νοσοκομεία της σουηδικής επικράτειας, τόσο στην Ψυχιατρική Ενηλίκων, όσο και στον ψυχιατροδικαστικό κλάδο, ο οποίος είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος εκεί. Βαθύτερος στόχος μου υπήρξε πάντοτε να αξιοποιήσω αυτή μου την εργασιακή εμπειρία στην πατρίδα μου το Βόλο και να συμβάλω με αυτόν τον τρόπο στη βελτίωση της ψυχικής υγείας στον τόπο μας. Αυτός μου ο πόθος ήρθε να πραγματοποιηθεί χρονικά την ίδια εποχή που γνώρισα και στη συνέχεια παντρεύτηκα τη γυναίκα μου, τη γνωστή ιατρό ακτινολόγο της πόλης μας Καλλιόπη (Πόπη) Σκούπρα. Έτσι επέλεξα και πάλι ως βάση μου τον αγαπημένο μου Βόλο» σημειώνει.
Όπως επισημαίνει ο κύριος Ζησιμάτος: «H Σουηδία είναι σαφώς μία πιο οργανωμένη κοινωνία, όχι μόνο στις δομές της, αλλά κυρίως συνειδησιακά ως προς τον αμφίδρομο σεβασμό από και προς το κράτος, τον σεβασμό προς το περιβάλλον και τον συνάνθρωπο με βάση την αλήθεια και την απλοποίηση της ζωής των πολιτών. Οπωσδήποτε η Σουηδία έχει μια πλούσια οικονομία και μια διαχρονική πολιτικοκοινωνική σταθερότητα με οδηγό την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο, ενώ παράλληλα διατηρεί μια διαχρονικά φιλική πολιτική απέναντι προς τους μετανάστες και τους πρόσφυγες.
Έτσι η χώρα αποτέλεσε πόλο έλξης κατά τις προηγούμενες δεκαετίες για πολλούς, τόσο οικονομικούς μετανάστες (βλέπε μεταξύ άλλων και τους Έλληνες κατά τη δεκαετία του ’60), όσο και τους πρόσφυγες τα τελευταία ειδικά χρόνια. Το «πολιτισμικό σοκ» ωστόσο είναι αρκετά ισχυρό στην αρχή της μετεγκατάστασης ενός ανθρώπου εκεί. Η οργάνωση του σουηδικού κράτους όμως, ως προς αυτό είναι παροιμιώδης, και με σκοπό την ομαλή και γρήγορη ενσωμάτωση στην σουηδική κοινωνία.
Η αγάπη βεβαίως του Έλληνα του εξωτερικού για την πατρίδα είναι γνωστή και εξίσου παροιμιώδης, όσο ακόμη μεγαλύτερη είναι και η νοσταλγία της επιστροφής, παρά τις διαχρονικές παθογένειες της πατρίδας μας».
«Όλο και περισσότεροι νέοι συνάδελφοι επιλέγουν να κάνουν ειδικότητα στο εξωτερικό, τόσο για την εμπειρία, όσο και για τις υψηλές αποδοχές» αναφέρει ο κος Ζησιμάτος και συμπληρώνει ότι: «Αν κάποιος νέος επιστήμονας θέλει να κάνει κάτι στο εξωτερικό, θα συνιστούσα να πάει για κάτι συγκεκριμένο, όπως ένα μεταπτυχιακό ή μια μετεκπαίδευση για παράδειγμα, και πάντως να είναι κάτι καλά οργανωμένο, σε συνεννόηση με κάποιο φορέα εκεί (όπως πανεπιστήμιο ή κάποια συγκεκριμένη υπηρεσία).
Οι ιατρικές ειδικότητες που δίδονται στην Ελλάδα είναι υψηλοτάτου επιπέδου, γι’ αυτό και οι Έλληνες γιατροί είναι περιζήτητοι στη Σουηδία».
Πολυάνθη Τρίμη: «Επιστρέφω στον Βόλο γιατί…»
Η 33χρονη Βολιώτισσα Πολυάνθη Τρίμη, μεταλλειολόγος, εργάζεται τα τελευταία πέντε χρόνια στην Αθήνα, αλλά επιστρέφει στον Βόλο, έχοντας βιώσει τους εξοντωτικούς ρυθμούς της πρωτεύουσας, αλλά και τον περιορισμό στην κοινωνική πραγματικότητα.
«Γενικότερα το επάγγελμα είναι πολύ απαιτητικό, αλλά δεν είναι αυτό που προβληματίζει. Οι ρυθμοί της Αθήνας πάλι ναι, είναι ένα σημαντικό θέμα. Όταν χρειάζεται να μετακινείται κανείς δύο ώρες το πρωί για να είναι εγκαίρως στη θέση εργασίας και άλλες τόσες για να επιστρέψει στο σπίτι του, καταλαβαίνει κανείς ότι καταναλώνει έτσι ένα σημαντικό μέρος της όλης ημέρας. Οι αποστάσεις παράλληλα, δεν επιτρέπουν τις κοινωνικές συναναστροφές στον βαθμό που αυτό γίνεται σε μία πόλη όπως είναι ο Βόλος» σχολιάζει σχετικά.
Από εκεί και πέρα, είναι και το κόστος ζωής. «Τα ενοίκια αυτήν τη στιγμή στην Αθήνα είναι σε δυσθεώρητα ύψη. Γενικότερα, το κόστος υπηρεσιών και παροχών δεν είναι και ό,τι πιο διαχειρίσιμο αυτήν τη στιγμή», αναφέρει η Πολυάνθη Τρίμη. Ωστόσο παραδέχεται ότι: «Οι ευκαιρίες εργασίας στην Αττική είναι σαφώς περισσότερες σε σχέση με αυτές που υπάρχουν στην ελληνική επαρχία. Το βάρος της όποιας ανάπτυξης έχει πέσει στην πρωτεύουσα. Από την άλλη, μέχρι στιγμής πάνω στο αντικείμενό μου δεν έχω βρει κάτι περισσότερο, από τη θέση που είχα, οπότε αναγκαστικά επιστρέφω και γι’ αυτόν τον λόγο στον Βόλο».
Η εικόνα για την ίδια και για πολλούς άλλους στην ελληνική επαρχία είναι διαφορετική. «Στην περιφέρεια σε πολλούς κλάδους υπάρχουν περιορισμοί. Μπορεί να λένε ότι υπάρχουν θέσεις εργασίας, αλλά τι θέσεις είναι αυτές, και τι μισθοί δίνονται; Ακούω και διαβάζω πολλούς να λένε ότι οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν, αλλά δεν λένε ποιοι είναι οι όροι των προσφερόμενων θέσεων εργασίας;» διερωτάται, αλλά επιστρέφει στον Βόλο για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, έστω και αν δεν έχει εξασφαλίσει ακόμη κάποια εργασία στη Μαγνησία, ή έστω κάπου κοντά.
Απόστολος Ζουπανιώτης: «Ήρθα στην Ελλάδα για να ξεκουραστώ, και αν μπορώ να προσφέρω»
Ο Aπόστολος Ζουπανιώτης έχτισε τη ζωή του στις ΗΠΑ, καθώς βρέθηκε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ήδη από το 1981, αρχικά για μεταπτυχιακές σπουδές και στη συνέχεια έμεινε για να εργαστεί εκεί ως δημοσιογράφος.
Για πολλά χρόνια εργάστηκε για ομογενειακά Μέσα, για το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, για το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, αλλά και ανταποκριτής των τηλεοπτικών σταθμών ΣΚΑΪ και Άλφα, όλα αυτά μέχρι το 2021, όταν και επέστρεψε στα πάτρια εδάφη, ενώ μέχρι τότε ήταν και εκδότης της ομογενειακής εφημερίδας Greek News.
«Εργάστηκαν για πάρα πολλά χρόνια, πήρα τα ένσημά μου και μπορούσα να συνταξιοδοτηθώ. Μετά από 40 χρόνια και έχοντας απωλέσει και τη σύζυγό μου το 2016, ήθελα ν’ αλλάξω περιβάλλον» αναφέρει σχετικά ο κ. Ζουπανιώτης, εντοπίζοντας από εκεί και πέρα σαφείς διαφορές ανάμεσα στην καθημερινότητα της Νέας Υόρκης και σ’ αυτής του Βόλου.
«Είναι μία διαφορετική ζωή. Η Νέα Υόρκη είναι ένα σύνολο μικρών πόλεων με αυτόνομο, ιδιαίτερο χαρακτήρα. Εγώ ζούσα στο Λονγκ Άιλαντ, που δεν ανήκει στον δήμο της Νέας Υόρκης, ενώ εργαζόμουν είτε στο Μανχάταν ή στην Αστόρια. Πρόκειται για εντελώς διαφορετικές παραστάσεις σε κάθε σημείο.
Η Νέα Υόρκη είναι πολυπολιτισμική και υπάρχουν περισσότερες φυλές και μιλούν περισσότερες γλώσσες απ’ ότι στα Ηνωμένα Έθνη. Επίσης, η αμερικανική κοινωνία είναι εντελώς διαφορετική σε οικονομικά δεδομένα, θεσμούς, νόμους και νοοτροπία. Από την άλλη, η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου και δεν έκοψα ποτέ τους δεσμούς μαζί της. Την επισκεπτόμουν τα καλοκαίρια και είχα ενασχόληση με τους συλλόγους των αποδήμων Μαγνήτων. Βέβαια, ήξερα πώς θα είναι η ζωή στην Ελλάδα, και θέλω να περάσω ήσυχα το υπόλοιπο του βίου μου.
Μοιράζω και τον χρόνο μου μεταξύ Βόλου και Αφετών» περιγράφει χαρακτηριστικά.
Στις ΗΠΑ εξάλλου διαμένουν τα παιδιά του με τις οικογένειές τους, έχοντας όπως τονίζει δεσμούς με την Ελλάδα, με συγγενείς και φίλους, ενώ και οι παρέες τους αποτελούνται από Ελληνοαμερικανούς. «Θέλω να πω ότι επενδύσαμε στην Ελλάδα, καθώς δεν ήταν εύκολο τα πρώτα χρόνια να βρίσκονται τα παιδιά τα καλοκαίρια στην Ελλάδα, ενώ φοίτησαν τα οκτώ πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης σε ελληνικό σχολείο, διατηρώντας την ελληνική ταυτότητά τους. Εγώ επέστρεψα βασικά για να ξεκουραστώ. Αν μπορώ βέβαια να προσφέρω κάτι στον τόπο μου, το κάνω» συμπληρώνει.
Βέβαια, δεν είναι λίγοι αυτοί που ακόμη και τώρα ακολουθούν τη διαδρομή που ο Απόστολος Ζουπανιώτης είχε ακολουθήσει το 1981, με τις ΗΠΑ να έχουν μία διαφορετική πραγματικότητα σε σχέση με αυτή της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. «Να εκπληρώσουν τα όνειρά τους, αφού εργαστούν σκληρά.
Να απορροφήσουν όλες τις εμπειρίες και γνώσεις και να διευρύνουν τους ορίζοντές τους» συμβουλεύει ο ίδιος τους όψιμους μετανάστες.
Ωστόσο συνιστά να μην κόψουν δεσμούς με τη γενέτειρά τους και να είναι έτοιμοι να επιστρέψουν κάποια στιγμή στη ζωή τους.
« Η Ελλάδα είναι πανέμορφη χώρα, αν δεν ξεκοπείς, δεν πρόκειται να την ξεχάσεις. Βέβαια η μετανάστευση των επιστημόνων, που δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, έχει ένα τεράστιο κόστος και για το ελληνικό δημόσιο, που προσφέρει τη δωρεάν εκπαίδευση μέχρι να τελειώσει το πανεπιστήμιο. Και αυτός-ή που θα φύγει έχει κάποια ηθική υποχρέωση να επιστρέψει» σχολιάζει σχετικά.
Ωστόσο επισημαίνει ότι και η Ελλάδα έχει την υποχρέωση να φροντίζει για ακέραιες γέφυρες, για να μην χάσει τα πάντα. «Θα έλεγα να επιστρέψουν για να προσφέρουν κάτι. Βέβαια, σ’ αυτήν την κατάσταση φταίει και η Ελλάδα. Έχει δημιουργήσει συνθήκες αξιοπρεπούς παλινόστησης; Θα μπορεί να τα βγάλει πέρα κανείς, εάν επιστρέψει με τους μισθούς που προσφέρονται; Επίσης η ακαμψία και η ανελαστικότητα του ελληνικού δημοσίου, πότε θ’ αλλάξουν; Οι θεσμοί είναι πίσω» καταλήγει ο κ. Ζουπανιώτης.
Γρηγόρης Παπαστεργίου: «Kαλύτερη η κοινωνική ζωή του Βόλου αλλά…»
Με διάλειμμα ενός έτους, ο εκ Αργαλαστής ορμώμενος και κάτοικος Βόλου Γρηγόρης Παπαστεργίου, ηλικίας πλέον 36 ετών, πέρασε επτά χρόνια στην Κύπρο απασχολούμενος σε επιχειρήσεις της Μεγαλονήσου.
«Η εμπειρία ήταν καλή. Είχα δύο θέσεις εργασίας, assistant manager σε ξενοδοχειακή επιχείρηση, αλλά και στο λογιστήριο εταιρείας υπεραστικών μεταφορών τα απογεύματα. Οι μισθολογικές απολαβές ήταν ικανοποιητικές» σχολιάζει σχετικά για την παρουσία του στην Κύπρο.
Ωστόσο το 2021 ήρθε ο κορωνοϊός… «Η πανδημία έφερε ένα γενικό λουκέτο και στην Κύπρο εκείνο το διάστημα, με αποτέλεσμα να χάνονται θέσεις εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο πέρα από το να επιστρέψω στην Ελλάδα. Η καλύτερη επιλογή εκείνη τη στιγμή ήταν ο Βόλος, ένα γνώριμο περιβάλλον για μένα, αφού εδώ είναι και οι γονείς μου και τα αδέρφια μου. Περίμενα κι εγώ να δω τι θα γίνει με την υπόθεση της πανδημίας, καθώς όλος ο πλανήτης κινούταν τότε σε αχαρτογράφητα νερά».
Έτσι, όταν τα πράγματα με τον κορωνοϊό ηρέμησαν, προέκυψε και μία θέση εργασίας στον Βόλο, οπότε προτίμησε να παραμείνει στην πόλη που κατάγεται και μεγάλωσε. «Σίγουρα ο Βόλος είναι πιο φιλικός κοινωνικά για μένα, σε σύγκριση με την Κύπρο.
Εδώ είναι φίλοι, συγγενείς, το κλίμα σαφώς καλύτερο, οι επιλογές διασκέδασης και χαλάρωσης περισσότερες» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Από την άλλη όμως, τα οικονομικά δεδομένα της χώρας σαφώς διαφορετικά. «Η ακρίβεια και ο πληθωρισμός δημιουργούν ένα περίεργο κλίμα.
Σίγουρα, με την ακρίβεια που επικρατεί σε όλους τους τομείς, super market, ΔΕΚΟ, ενοίκια, ενέργεια και καύσιμα η Ελλάδα και μία πόλη της περιφέρειας όπως ο Βόλος δεν είναι και τόσο φιλική για εργαζόμενους που θέλουν να ριζώσουν κάπου και να έχουν όνειρα για παιδιά και οικογένεια» αναφέρει ο Γρηγόρης Παπαστεργίου.
