Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς όχι μόνον το 2025, αλλά και μεσοπρόθεσμα. Ίσως όμως να μην έχει την εκρηκτική ανάπτυξη που είχε το 2023 και, εν μέρει, το 2024, διότι οι αλλαγές που έγιναν τότε ήταν επαναστατικές. Το επόμενο διάστημα θα προσπαθήσουμε να καταλάβουμε καλύτερα πως δουλεύουν τα μεγάλα μοντέλα ΤΝ (που είναι αν πολλοίς άγνωστο).
Όσον αφορά τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (π.χ., Chat GPT), προς το παρόν πρέπει να επιταχύνουμε την κατανόηση, του πως λειτουργούν (την δομή την ξέρουμε).
Η πρόωρη όμως, βιαστική και αρρύθμιστη κοινωνική χρήση τους, με σκοπό κυρίως το κέρδος λίγων εταιριών, μπορεί να είναι καταστροφική.
Γράφει ο Ιωάννης Πήτας*
Οι τομείς που θα επηρεαστούν ήταν οι ελάχιστα αναμενόμενοι. Κυρίως θα αφορούν πνευματική εργασία χαμηλού επιπέδου που μπορεί να αυτοματοποιηθεί εύκολα, π.χ., συγγραφή εύκολων εγγράφων, συλλογή/επεξεργασία/διανομή δημοσιογραφικών πληροφοριών. Θα επηρεαστούν δραστικά και ορισμένα πολύ εξειδικευμένα και, παλιότερα, καλοπληρωμένα επαγγέλματα, π.χ., γραφιστική και animation,
που θα αλλάξουν εντελώς την τεχνολογική τους βάση μέσω χρήσης Γενεσιακής ΤΝ (GenAI). Επίσης θα υπάρξουν μεγάλες αλλαγές στην αμυντική βιομηχανία και τις ένοπλες δυνάμεις.
Θα φανεί τι επίδραση θα έχει η ΤΝ στην πραγματική οικονομία και αν αξίζει οικονομικά τις τεράστιες επενδύσεις που γίνονται. Η ΤΝ θα συνεχίσει να έχει κατακλυσμιαία επίδραση στην κοινωνία, σε συνδυασμό με τα κοινωνικά μέσα. Πρέπει αυτοί οι δύο τομείς, να ρυθμιστούν άμεσα, διότι διαφορετικά θα έχουμε δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις λόγω κακής/εγκληματικής χρήσης της ΤΝ, π.χ., μέσω παραπληροφόρησης και διαδικτυακού εγκλήματος. Η ΤΝ και η ρομποτική θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται εντατικά για στρατιωτικούς σκοπούς, αλλάζοντας την μορφή του πολέμου και, κατά συνέπεια, την τρέχουσα γεωπολιτική θεώρηση.
Χρειαζόμαστε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο της ΤΝ
Επίσης, χρειαζόμαστε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο της ΤΝ που έπρεπε να έχει γίνει … χθες και να είναι και διεθνές. Υπάρχουν όμως και επιστημονικές/τεχνικές/κοινωνικές δυσκολίες και κοινωνικοί/γεωπολιτικοί λόγοι που δυσκολεύουν την ρύθμιση.
Σαν αποτέλεσμα, π.χ., ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν πρωτοπόρα στην ρύθμιση της ΤΝ με το AI Act, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι ακολούθησε τον σωστό δρόμο στην ρύθμιση αυτή.
Τώρα πιά, ρύθμιση ζητούν και οι εταιρείες ΤΝ, για δικούς τους λόγους: δεν μπορούν πλέον να σταθμίσουν το επιχειρηματικό ρίσκο και την ασφάλισή του σε αρρύθμιστο περιβάλλον ΤΝ.
Πρέπει η διεθνής κοινότητα να αρπάξει άμεσα την ευκαιρία μιας ρύθμισης της ΤΝ που την ζητούν πιά σχεδόν όλοι. Στο θέμα αυτό, υπάρχουν δυσκολίες, ιδιαίτερα σε σχέση με την διαφορά αντιλήψεων μεταξύ των ΗΠΑ του κ. Τραμπ και σχεδόν όλης της υπόλοιπης Δύσης που πρέπει να δούμε πόσο διαχειρίσιμες είναι.
Αν η χώρα μας δεν επενδύσει στην ΤΝ
Όσον αφορά στην χώρα μας, αν συνεχίσει να επενδύει με χαμηλούς ρυθμούς στην ΤΝ, χωρίς σοβαρά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα και χωρίς σωστή στόχευση,
όπως έγινε μέχρι τώρα, θα χάσουμε ένα ακόμα, αυτή την φορά πολύ μεγάλο, τραίνο, μένοντας μόνον στην ανάπτυξη του τύπου ‘ήλιος-θάλασσα’ και υστερώντας αμυντικά και γεωπολιτικά, ενώ γείτονες μας και παίρνουν το τραίνο και προχωρούν με άλματα.
Τέλος, θα συνεχίσουν να μας απασχολούν θέματα σχετικά με την φιλοσοφία της ΤΝ και την σχέση της με το μέλλον της ανθρωπότητας.
Για παράδειγμα, ο κ. Χίντον, άριστος επιστήμονας κατά τα άλλα, εξέφρασε εδώ και καιρό λογικές υποθέσεις εξέλιξης της ΤΝ, με βάση την πρόσφατη ιστορία της, που όμως τείνουν να είναι τεχνοφοβικές. Υπάρχει μια μερίδα επιστημόνων που έχει τέτοιες απόψεις, εν μέρει δικαιολογημένα, που εδράζονται κυρίως στον γρήγορο και αρρύθμιστο τρόπο κοινωνικής χρήσης της ΤΝ και τους σχετικούς κινδύνους. Ο κύριος όμως υπαρκτός κίνδυνος σήμερα είναι η κακή (ή και εγκληματική) χρήση της ΤΝ, παρά η περισσή εξυπνάδα της.
Ίσως μεταβούμε σε νέες μορφές homo super-sapiens
Η ΤΝ σίγουρα θα είναι διαφορετική από την ανθρώπινη. Θα είναι μια από πολλές δυνατές μορφές νοημοσύνης. Από πρακτική άποψη, ίσως γίνει καλύτερη συνολικά ή εν μέρει, από την ανθρώπινη νοημοσύνη στην λύση προβλημάτων.
Η ΤΝ δεν θα αυτονομηθεί κατ’ ανάγκη (σίγουρα δεν είναι αυτόνομη σήμερα), ούτε οπωσδήποτε θα στραφεί ενάντια στον άνθρωπο. Ίσως μεταβούμε σε νέες μορφές homo super-sapiens, με εξέλιξη-μέσω-σχεδίασης.
Όμως, παρ’ όλη την ταχύτητα μιας τέτοιας εξέλιξης, έχουμε χρόνο να σκεφτούμε ένα τέτοιο μέλλον. Σίγουρα δεν μπορούμε, και να θέλουμε, να την σταματήσουμε, το πολύ-πολύ ίσως μπορούμε να την επιβραδύνουμε λίγο. Δεν κερδίζουμε όμως τίποτα
με το να φοβόμαστε. Ούτε οι Νεάντερνταλ κέρδισαν τίποτα φοβούμενοι την επικράτηση του homo sapiens πριν από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια (αν είχαν επίγνωση των τότε εξελίξεων).
*Καθηγητής του Τμήματος Πληροφορικής του ΑΠΘ, διευθυντής του Εργαστηρίου Νοημοσύνης και Ανάλυσης Πληροφοριών και πρόεδρος της Διεθνούς Ακαδημίας Διδακτορικών Σπουδών στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AIDA)
