Σε δύσκολη θέση έχει περιέλθει 30χρονος Βολιώτης ο οποίος κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του, που είναι κύρια κατοικία, για χρέη ύψους 100.000 ευρώ που προέκυψαν από κληρονομιά. Ο άνδρας αρχικά έχασε τον πατέρα του και αργότερα τη μητέρα του, και του μεταβιβάστηκαν τα παραπάνω χρέη επειδή πιθανότατα δεν πρόλαβε να προχωρήσει έγκαιρα σε αποποίηση κληρονομίας. Η εμπορική αξία του ακινήτου δεν επαρκεί για να καλύψει εξ ολοκλήρου το οφειλόμενο ποσό και πλέον εξετάζει ενέργειες προκειμένου να προχωρήσει σε διαδικασία αποποίησης όπως την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς, αλλά και άλλες νομικές ενέργειες ώστε να μην βρεθεί στον δρόμο.
Από τις 16 Σεπτεμβρίου ισχύει νέο κληρονομικό δίκαιο το οποίο, ωστόσο, οι αλλαγές αυτές αφορούν τους θανάτους από τη συγκεκριμένη ημερομηνία και μετέπειτα, ενώ για τους παλαιότερους ισχύει το προηγούμενο καθεστώς με ορισμένες εξαιρέσεις. Πλέον προβλέπεται ότι ο κληρονόμος δεν φέρει αυτόματα ευθύνη, μπαίνοντας στο στόχαστρο η προσωπική του περιουσία για τα όποια χρέη υπάρχουν λόγω της κληρονομιάς. Έτσι δεν κινδυνεύει το σπίτι του, ή τα χρήματα που έχει ως καταθέσεις από τα χρέη που προέκυψαν από την περιουσία που κληρονόμησε εάν έχει γίνει αποδοχή. Δηλαδή εάν κάποιος κληρονομήσει ένα σπίτι αξίας 120.000 ευρώ και κατόπιν ανακαλύψει πως υπάρχουν χρέη προς το Δημόσιο και τις τράπεζες ύψους 200.000 ευρώ δεν θα κληθεί να καταβάλει τη διαφορά των 80.000 ευρώ. Παρόλα αυτά εάν προβεί στην πώληση ή τη μεταβίβαση της περιουσίας του παραβαίνοντας τον νόμο ή μειώσει με πράξεις ή παραλείψεις του την αξία των κληρονομηθέντων ή ακόμα δεν τηρήσει τη σειρά της ικανοποίησης των πιστωτών του υπάρχει περίπτωση να κληθεί να λογοδοτήσει. Συγκεκριμένα ο νέος κληρονομικός κώδικας προβλέπει ότι η νόμιμη μοίρα που αφορά στο ελάχιστο ποσοστό της κληρονομιάς που προστατεύεται και κατοχυρώνεται υπέρ των στενότερων συγγενών του ανθρώπου που έχει πεθάνει, πλέον δεν δίνει εμπράγματο δικαίωμα, με ποσοστό στα ίδια στα ακίνητα, όμως παρέχει στον δικαιούχο χρηματική αξίωση κατά των άλλων κληρονόμων.
Σημειώνεται πως με το νέο καθεστώς περιορίζεται ο κίνδυνος προσωπικής ευθύνης του κληρονόμου και εισάγονται ασφαλιστικές δικλείδες και δυνατότητες δικαστικής εκκαθάρισης ώστε να προστατεύεται η ατομική περιουσία. Υπάρχει η δικαστική εκκαθάριση κληρονομιάς, που είναι διαδικασία μέσω της οποίας διαχωρίζεται η περιουσία που κληρονομείται από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου που έχει σκοπό την εξόφληση χρεών και την προστασία όλων των εμπλεκομένων.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους η αποποίηση κληρονομιάς παραμένει επιλογή όταν υπάρχουν χρέη ή νομικές εκκρεμότητες. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να καταστήσει τη διαδικασία πιο σαφή και λειτουργική για τους κληρονόμους. Επίσης το νέο δίκαιο επεκτείνει σημαντικά τις δυνατότητες σύναψης κληρονομικών συμβάσεων ακόμη και με αιτία θανάτου, γεγονός που αλλάζει τον τρόπο οικογενειακού και περιουσιακού σχεδιασμού. Ο κληρονόμος προτού προβεί στην αποδοχή της κληρονομιάς θα πρέπει ελέγξει για τυχόν χρέη, φορολογικές υποχρεώσεις, εκκρεμείς δίκες, υποθήκες, ή άλλα βάρη, αλλά και την ύπαρξη διαθήκης ή δωρεών που μπορούν να επηρεάσουν τη νόμιμη μοίρα.
Γιώργος Στεργίου
