Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το τριμερές Ευρωπαϊκό σχολικό πρόγραμμα με τίτλο “Ξένοι μαζί: η μαγειρική δεν έχει γλώσσα”, το οποίο φιλοξενήθηκε στην πόλη Przemystka στην επαρχία της Πομερανίας – Κουγιαβίας στην Πολωνία από τις 21 έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2025 . Το σχολείο που μας υποδέχθηκε, Zespół Szkół RCKU w Przemystce , Radziejów είναι ένα υπερσύγχρονο σχολείο με άριστα εξοπλισμένα εργαστήρια στο οποίο εκτός από μαθήματα γενικής παιδείας διδάσκονται και μαθήματα τεχνικών και όχι μόνο ειδικοτήτων.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 12 μαθητές/τριες και 2 συνοδοί καθηγητές από το 8ο Γενικό Λύκειο Βόλου και 20 μαθητές και 2 συνοδοί καθηγητές από το σχολείο Weser Kolleg της πόλης Minden τη Γερμανίας. Η δράση είχε στόχο την προώθηση των αξιών της συμπερίληψης, της ανεκτικότητας και της γνώσης για την κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά και πολυμορφία και τη διατήρηση της Ιστορικής μνήμης ιδίως σε ό,τι αφορά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο και τις ολέθριες συνέπειές του στους λαούς της Ευρώπης.
Μαγειρεύοντας τη Συνεργασία
Η ιδέα πίσω από το πρόγραμμα είναι απλή αλλά ισχυρή: η μαγειρική, ως μια πανανθρώπινη δραστηριότητα, μπορεί να γεφυρώσει πολιτισμικές διαφορές και να προωθήσει την επικοινωνία και τη συνεργασία. Οι μαθητές, χωρισμένοι σε μικτές ομάδες, είχαν την ευκαιρία να ερευνήσουν τοπικές συνταγές, να προτείνουν και να ετοιμάσουν συνεργατικά παραδοσιακά πιάτα από κάθε χώρα, να “γευτούν” τις ομοιότητες και τις διαφορές στην μαγειρική κουλτούρα των χωρών τους. Παράλληλα, μελέτησαν την ιστορία της διατροφής κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αναδεικνύοντας μια κοινή ιστορική πραγματικότητα: ο Πόλεμος προκάλεσε τεράστιες απώλειες και καταστροφές σε όλους τους λαούς της Ευρώπης, η στέρηση τροφίμων ήταν μια καθημερινή μάχη για την επιβίωση. Σε Ελλάδα, Γερμανία και Πολωνία, χιλιάδες άνθρωποι αντιμετώπισαν την πείνα, την ασθένεια και την έλλειψη βασικών αγαθών για χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου, γεγονός που άφησε μια βαθιά κληρονομιά φτώχειας και κοινωνικής ανισότητας.
Ένα Ταξίδι στην Ιστορία και την Παράδοση της Πολωνίας
Το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε στην κουζίνα. Οι μαθητές γνώρισαν στοιχεία του Πολωνικού λαϊκού πολιτισμού από τα μέλη του εκπολιτιστικού συλλόγου της πόλης Radziejów. Η επίσκεψη στο Τορούν, την πόλη του Κοπέρνικου, ήταν μια γλυκιά εμπειρία για τους μαθητές. Στο διάσημο Μουσείο Lebkuchenmuseum, παρακολούθησαν μια διαδραστική παρουσίαση για την παρασκευή των “pierniki” – των παραδοσιακών πολωνικών μπισκότων τζίντζερ που είναι συχνά διακοσμημένα με περίτεχνα σχέδια. Οι μαθητές έμαθαν για την ιστορία τους, “έδωσαν τον όρκο” της συντεχνίας να μην αποκαλύψουν τα μυστικά της συνταγής που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, και είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν τις δικές τους ικανότητες στη διακόσμηση τους.
Στην Κρακοβία, εξερεύνησαν ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά και πολιτιστικά κέντρα της χώρας. Η ξενάγηση στο κάστρο Βαβέλ, ο επιβλητικός καθεδρικός ναός και ο ήχος της σάλπιγγας που αντηχεί στην πόλη κάθε 4 ώρες, η αγορά των υφασμάτων (Sukiennice) και το Πανεπιστήμιο Jagiellonian του 14ο αι. τους έφερε σε επαφή με την πλούσια πολιτιστική και ακαδημαϊκή παράδοση της πόλης.
Άουσβιτς-Μπίρκεναου: Μια Σιωπηλή Μαρτυρία
Η επίσκεψη στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου ήταν μια ιδιαίτερα συγκλονιστική εμπειρία. Το συγκρότημα των στρατοπέδων Άουσβιτς-Μπίρκεναου, το σύμβολο της ναζιστικής βαρβαρότητας, προκάλεσε βαθιά εντύπωση στους μαθητές. Είδαν με τα ίδια τους μάτια τα ερείπια θαλάμων αερίων και των κρεματορίων, τις στοίβες με τα μαλλιά και τα προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων,τα παπούτσια, τα βρεφικά ρούχα, τα προσθετικά μέλη, τα γυαλιά , τις φωτογραφίες και τις μαρτυρίες των επιζώντων. Η έκθεση- μαρτυρία της ανθρώπινης τραγωδίας που διαδραματίστηκε σε αυτόν τον τόπο, αποκαλύπτει στις νέες γενιές τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν, ώστε να διαμορφώσουν αρχές σεβασμού της διαφορετικότητας και των ανθρωπιστικών αξιών.
Τέλος, κατά την επιστροφή τους από την Πολωνία μέσω Βερολίνου, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να εξερευνήσουν και τα σημαντικότερα μνημεία της Γερμανικής πρωτεύουσας, το Γερμανικό κοινοβούλιο, την Πύλη του Βραδεμβούργου, τον Καθεδρικό Ναό, το μνημείο του Τείχους του Βερολίνου (East Side Gallery) με έργα που απεικονίζουν την ιστορία και την ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο.
Το τριμερές ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό πρόγραμμα “Ξένοι μαζί: η μαγειρική δεν έχει γλώσσα” που συγχρηματοδοτήθηκε από το Γερμανοπολωνικό και το Ελληνογερμανικό Ίδρυμα Νεότητας, ήταν μια μοναδική ευκαιρία για τους μαθητές/τριες του 8ου Γενικού Λυκείου Βόλου να αναπτύξουν διαπολιτισμικές δεξιότητες, να συνεργαστούν δημιουργικά, να μάθουν για φωτεινές και ζοφερές στιγμές του Ευρωπαϊκού παρελθόντος και, βιώνοντας μια “γεύση” Ιστορίας να αποκτήσουν ισχυρά εφόδια για τη διαμόρφωση ανθρωπιστικής συνείδησης και αρχών σεβασμού της πολυπολιτισμικότητας και των οικουμενικών αξιών.
