Για πενήντα κουτιά σαρδέλες …

Είναι η ομολογία ενός ( αγοραστή) ότι τόσο αγόρασε ένα σπίτι στην διάρκεια της κατοχής .Σημερινή αξία περίπου 50 Ευρώ δηλαδή . Κατά καιρούς έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά για το φαινόμενο του προκλητικού πλουτισμού κάποιων επιτήδειων στην διάρκεια της κατοχής .

Στην σημερινή μας ανάρτηση δεν θα επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην μαύρη αγορά και στους μαυραγορίτες που πλούτισαν σε βάρος των εξαθλιωμένων Ελλήνων της κατοχικής περιόδου, αλλά στις αγοραπωλησίες ακινήτων .
Το θέμα του παράνομου πλουτισμού το είχαμε θίξει και στην ιδρυτική μας διακήρυξη στην πρώτη μας εκδήλωση τον Νοέμβριο του 2016 . Μάλιστα σε κάθε νέα εγγραφή μέλους, μαζί με το καταστατικό του ΣΙΜΕΑ δίνουμε και την διακήρυξη η οποία είναι η πυξίδα του Συλλόγου. Σημειώναμε τότε στην διακήρυξή μας >>Δεν είμαστε από αυτούς που πιστεύουν όπως θέλουν να μας πείσουν κάποιοι, ότι σύσσωμος ο Ελληνικός Λαός έκανε αντίσταση κατά των κατακτητών . Όχι . Υπήρξαν και δοσίλογοι συνεργάτες των κατακτητών, υπήρξαν και άνθρωποι που βρήκαν ευκαιρία να πλουτίσουν εκμεταλλευόμενοι την δυστυχία του Λαού.<<Στον πρώτο χρόνο της κατοχικής περιόδου εξαιτίας της ολοκληρωτικής έλλειψης τροφίμων είχαμε το αποτέλεσμα χιλιάδων θανάτων .Σε εκατοντάδες χιλιάδες ανεβάζουν τους νεκρούς της κατοχής εξαιτίας της πείνας . Το BBC μιλούσε για 500.000 νεκρούς , ο καθηγητής Κων. Δοξιάδης για 260.000, ο Ερυθρός Σταυρός σε 250.000, οι Ελληνικές υπηρεσίες σε 300.000. Όποιο και να είναι το νούμερο είναι εξ ίσου ανατριχιαστικό να ακούμε ότι ο κόσμος πέθαινε από την πείνα .Στους δρόμους της Αθήνας ακούγονταν καθημερινά οι λέξεις ΠΕΙΝΑΩ . Το εξιστορεί και ο Κων Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στην τηλεόραση. Βέβαια ο ίδιος παραδέχτηκε ότι είχε εξασφαλίσει για τον εαυτό του τρία συσσίτια την ημέρα .(Βλέπε you tube )Στους νεκρούς πρέπει να προσθέσουμε και αυτούς από τις ασθένειες, που λόγω κατάρρευσης του ανύπαρκτου συστήματος υγείας , είχαν πολλαπλασιαστεί . Μαζί μ’αυτούς βέβαια και οι χιλιάδες τραυματίες πολέμου που πέθαιναν χωρίς βοήθεια. Το μεγαλύτερο πλήγμα το δέχτηκαν τα παιδιά για τα οποία η Βρετανική και η Ελβετική κυβέρνηση σχεδίαζαν να μεταφέρουν εκτός Ελλάδας για να τα σώσουν ( Λιάκος).Το σχέδιο έμεινε ανεφάρμοστο. Σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία η οποία υπολογίζει και την υπογεννητικότητα, υπάρχει μια απώλεια 539.000 στον πληθυσμό της χώρας στην διάρκεια της κατοχής Τα αίτια της μεγάλης τραγωδίας πέρα από την ανικανότητα των δωσιλογικών κυβερνήσεων ,ήταν 1ον η εγκληματική πολιτική των Κατοχικών δυνάμεων Γερμανίας , Ιταλίας , Βουλγαρίας 2ον ο Βρετανικός αποκλεισμός που δεν επέτρεπε την πρόσβαση της βοήθειας που έστελνε ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός (1) και 3ον ο κατακερματισμός της χώρας σε τρεις περιοχές Κατοχής γεγονός που δυσκόλευε την μεταφορά προϊόντων ( Φλά’ι’σερ) Τα λίγα εδώδιμα που μπορούσαν να βρεθούν από την εξωτερική βοήθεια (χάνονταν )στον δρόμο και εξαιτίας της δυσκολίας των διαφορετικών αρχών που υπήρχαν σε κάθε περιοχή. Μέσα σε αυτή την σύνθετη και τραγική κατάσταση βρήκαν ευκαιρία αρκετοί καιροσκόποι να κάνουν περιουσίες . Η μαύρη αγορά οργίαζε με την ανοχή και συνεργασία των αρχών Κατοχής . Ο Στρατάρχης Γκέρινγκ δίνοντας οδηγίες προς τους Γερμανούς αρμοστές της κάθε κατεχόμενης χώρας, διέταζε στις 6 Αυγούστου 1942. >> Αφήστε τους να πεθάνουν εφόσον έτσι δεν πεινάει κανένας Γερμανός. << Στην πρώτη περίοδο του τρομερού χειμώνα 41-42 άρχισε και το φαινόμενο του ξεπουλήματος περιουσιών από μικρούς και μεσαίους ιδιοκτήτες .Οικογενειάρχες για να εξασφαλίσουν μια φρατζόλα ψωμί έδιναν ότι πολύτιμο είχαν . Στην αρχή τιμαλφή ,λίρες , έπιπλα, ραπτομηχανές σερβίτσια και άλλα . Στην συνέχεια σπίτια και ακίνητα πάσης φύσεως . Χωράφια , οικόπεδα ,αμπέλια , καταστήματα . Η εξόριστη κυβέρνηση του Κα’ί’ρου προειδοποιούσε ότι μετά την απελευθέρωση δεν θα ισχύσει καμία αλλαγή ιδιοκτησίας που πραγματοποιήθηκε στην διάρκεια της κατοχής . Το ίδιο έκαναν και οι συμμαχικές δυνάμεις για όλες τις σκλαβωμένες χώρες . Προειδοποιούσαν τους συνεργάτες των Γερμανών ότι θα αναγκαστούν να επιστρέψουν όποια περιουσία έκαναν εκμεταλλευόμενοι τις συγκυρίες . Μετά την απελευθέρωση δημιουργήθηκε ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΩΛΗΣΑΝΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ επί ΚΑΤΟΧΗΣ η οποία συγκέντρωσε στοιχεία από όλη τη χώρα . Σε κάθε νομό σχηματίστηκαν επιτροπές οι οποίες εργάστηκαν συστηματικά για την συλλογή των απαραίτητων στοιχείων . Σε 350.000 ακίνητα ανέβηκε ο αριθμός ακινήτων που άλλαξαν χέρια στα χρόνια 41-44. Η Ομοσπονδία ΠΩΛΗΣΑΝΤΩΝ με συνεχή υπομνήματα, συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις, πίεζε τις πρώτες μετακατοχικές κυβερνήσεις να τηρήσουν την υπόσχεση που είχε δώσει η εξόριστη Κυβέρνηση . Σε μία τέτοια συγκέντρωση των πωλησάντων παραβρέθηκε ένας μεταμελημένος αγοραστής σπιτιού και τάχθηκε με το μέρος τους .Ο (αγοραστής) ονόματι Επαμ. Ιωαννίδης παραδέχτηκε ότι αγόρασε σπίτι με 50 ΚΟΥΤΙΑ ΣΑΡΔΕΛΕΣ και κάλεσε όλους τους αγοραστές να τον μιμηθούν αφού ο ίδιος επέστρεψε το σπίτι στον αρχικό ιδιοκτήτη. Δεν ήταν όμως ο μοναδικός που αγόρασε ακίνητο με αυτή την τιμή . Ήταν οι περισσότεροι αγοραστές . Μετά από μεγάλη πίεση η κυβέρνηση αναγκάστηκε να θέση σε εφαρμογή την 114/46 Συντακτική πράξη η οποία προέβλεπε ότι θα ψηφιστεί νόμος που θα δικαιώνει όσους έχασαν τις περιουσίες τους . Στον αντίποδα οι αγοραστές μαυραγορίτες οργανώθηκαν και αυτοί σε ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣΤΩΝ πιέζοντας τις Κυβερνήσεις που λόγω των ανώμαλων εξελίξεων άλλαζαν συχνά . Πίεζαν να μην ψηφιστεί νόμος και επικαλούνταν το Σύνταγμα που προστατεύει την ιδιοκτησία ( άρθρο 17).Είχαν την προκλητική άποψη ότι η ιδιοκτησία είναι ιερή ΜΟΝΟ γι’αυτούς και όχι για τους άλλους. Οι αντίπαλοι εξέδιδαν και εφημερίδες . Ο ΑΓΩΝ των ΠΩΛΗΣΑΝΤΩΝ για τους πωλήσαντες και η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ για τους αγοραστές . Μέσα στο κλίμα της Λευκής τρομοκρατίας και αργότερα του Εμφυλίου, οι ( αγοραστές) είχαν το πάνω χέρι αφού πολλοί από αυτούς ήταν δωσίλογοι και βρήκαν την ευκαιρία να πουλήσουν επαγγελματικό πατριωτισμό . Κατηγορούσαν εκ του ασφαλούς τους Πωλήσαντες ότι ήταν όργανα του ΕΑΜ και του ΚΚΕ . Να σημειώσουμε ότι η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΩΛΗΣΑΝΤΩΝ είχε ΔΣ από όλους τους πολιτικούς χώρους και πρόεδρο τον Αντώνιο Αθηνογένη ο οποίος ήταν μέλος της επιτροπής υπέρ της Βασιλείας . Καθαρή θέση υπέρ των πωλησάντων είχαν μόνο τα ΕΑΜΙΚΑ κόμματα (2) Στην ηθική κατάπτωση των αγοραστών προστέθηκε και ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΜΠΡΩΝ που κατέθεσε εκβιαστικά τον πρώτο καιρό στην Αρχιεπισκοπή 500 αιτήσεις διαζυγίων και απειλούσε με άλλες 2000. Οι γαμπροί ισχυρίζονταν ότι δεν ήταν δυνατόν να χάσουν την προίκα πού πήραν όταν παντρεύτηκαν τις κόρες των αγοραστών. Απειλούσαν ότι θα εγκαταλείψουν έξω από την αρχιεπισκοπή τα παιδιά τους σε περίπτωση που ψηφιστεί νόμος που θα δικαίωνε τους πωλήσαντες . Μετά από μία Οδύσσεια πολιτικών και νομικών κωλυσιεργιών ,το καλοκαίρι του 49 ο Αναγκαστικός νόμος πήρε την έγκριση του Υπουργικού συμβουλίου και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με αριθμό 1323/1949 . Ο νόμος ουσιαστικά έβαζε πολλά εμπόδια στους πωλήσαντες να διεκδικήσουν την περιουσία τους . Το κυριότερο , ότι έπρεπε μέσα σε έξι μήνες να προσφύγουν δικαστικά .Έπρεπε να αποδείξουν ότι είναι Εθνικόφρονες και επιπλέον έβαζε και κάποια οικονομικά κριτήρια που ουσιαστικά ακύρωναν το όποιο θεωρητικό δικαίωμα τους έδινε . Στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι πωλήσαντες ήταν μικροϊδιοκτήτες και προσκείμενοι στο διωκόμενο τότε ΕΑΜ. Από την άλλη πλευρά οι (αγοραστές) εκμεταλλευόμενοι την διπλοπροσωπία των βουλευτών που έδιναν δίκιο και στις δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις ,προσέφυγαν στον Άρειο Πάγο προκειμένου να ακυρωθεί ο νόμος ως Αντισυνταγματικός . Με ισχνή πλειοψηφία ο Α.Π. απέρριψε την προσφυγή των (αγοραστών) και αυτοί με την σειρά τους προέβησαν σε τραμπουκισμούς σε βάρος του Προέδρου και δύο μελών του. Στις 13 Μα’ί’ου του 1950 συνελήφθηκαν αρκετοί και παραπέμφθηκαν σε δίκη για απειλές και εκφοβισμό. Οι δικαστικές ενέργειες κράτησαν μέχρι το 1964 . Από τις 350.000 μεταβιβάσεις ακινήτων πρόλαβαν στα στενά χρονικά περιθώρια του εξαμήνου να προσφύγουν 74.548 .Οι 32.000 οδηγήθηκαν σε συμβιβασμό στα συμβολαιογραφία , από τις υπόλοιπες στις 42.000 στην αίθουσες των Δικαστηρίων μόνο 10.427 . Με λίγα λόγια οι (αγοραστές ) βγήκαν τελικά κερδισμένοι όπως και οι δωσίλογοι. Σημειώσεις . 1: 0 Διεθνής Ερυθρός Σταυρός είχε ναυλώσει το Τουρκικό πλοίο Κουρτουλούς το οποίο μετέφερε σε έξι δρομολόγια περίπου 20.000 τόνους προϊόντα. Σημ. : 2 Το ΕΑΜ και το ΚΚΕ δεν είχαν χαρακτηρισθεί τυπικά ακόμα παράνομα .Αυτό έγινε με τον νόμο 509/47 Πηγές : Τα περισσότερα στοιχεία τα δανείστηκα από το θαυμάσιο βιβλίο του Παναγιώτη Σάμιου . Άλλες πηγές : Βόγλης Πολυμέρης ,Γρηγοριάδης Φ.Λάζου Βασιλική , Λιάκος Αντώνης ,Καρκάνης Νίκος, Κουσουρής Δημήτρης, Μαζάουερ Μάρκ , Μαργαρίτης Γιώργος , Σκαλτσής Δημήτρης,Τσουκαλάς Κώστας, Φλά’ι’σερ Χάγκεν ,Χαραλαμπίδης Μενέλαος. Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης