Η αναγγελθείσα επίσκεψη του Αλ.Τσίπρα σε περιοχές της Θεσσαλίας επαναφέρει στη μνήμη μας την αρνητική συνεισφορά της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ (σε συνεργασία με τους ΑΝ.ΕΛΛ) στο μέγιστο θέμα του υδατικού προβλήματος της Θεσσαλίας.
Προφανώς δεν πρόκειται αναδρομικά να αναλωθούμε σε κριτική για την τότε κυβέρνηση.Εξάλλου το 2019ο λαός της Θεσσαλίας με την ψήφο τουέκρινε την πολιτική τους(μεταξύ άλλωνκαι στο κρίσιμο οικολογικό και παραγωγικό ζήτημα των υδάτων).Και τα εκλογικά ποσοστά που τότε καταγράφηκαν δεν επιτρέπουν αμφισβήτηση στην εκτίμησή του.
Όμως, εφόσον ο Αλ. Τσίπρας διεκδικεί και πάλι την διακυβέρνηση της χώρας, ο ίδιος και η ΕΛΑΣ έχουν την υποχρέωση να τοποθετηθούν στα θέματα αυτά υπεύθυνα και δεσμευτικά.
Για να αντιληφθούν και οι λιγότερο ενημερωμένοι συμπολίτες μας την ουσιαστική πλευρά των προβλημάτων και για να αποφευχθεί η συνήθης διασποράσυγχύσεων, περιορίζουμε το πεδίο προβληματισμού στον εγκεκριμένο από την σημερινή κυβέρνηση σχεδιασμό διαχείρισης των υδάτων στο Υ.Δ. Θεσσαλίας(ΣΔΛΑΠ, Οδηγία 60/2000/ΕΚ).
Σημειωτέον το ΣΔΛΑΠ ισχύει από το 2024 και για ένα διάστημα θα δεσμεύει και την νέακυβέρνηση, τουλάχιστονέως την επόμενη αναθεώρησή του. Ο σχεδιασμός αυτός προβλέπει, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση του υδατικού δυναμικού του ΥΔΘ,με μεταφορά 250 εκατ.κ.μ.νερού ετησίως από την λεκάνη Αχελώου.
Τίθεται λοιπόν το ερώτημα, πωςο Αλ.Τσίπρας και τα τοπικά του στελέχη (που πολλά από αυτάσιωπούν μπροστά στα αμείλικτα αυτά διλήμματα) θα πορευτούν στο ζήτημα αυτό. Άραγεη νέα αυτή πολιτική παράταξη θα αναλάβει (ως κυβέρνηση ή κυβερνητικός εταίρος) να ολοκληρώσει και να θέσει σε λειτουργία τα ημιτελή έργα, εξασφαλίζοντας τα άκρως αναγκαία για την περιοχή υδατικά αποθέματα; Ή μήπως σκέφτονται και πάλι να επιδοθούν σε μία παρελκυστική διαδικασία, με ατέρμονες διαδικασίες και συζητήσεις γύρω από το θέμα, ώστε (όπως έπραξε και η κυβέρνηση Κυρ. Μητσοτάκη) να «διασφα-λιστεί» η ακινησία στα έργαπου τόση ανάγκη έχει η περιοχή μας ;
Εάν πάλι παραμένουν δογματικά προσκολλημένοι στην «άρνηση» της εκτροπής Αχελώου, τότεέχουν υποχρέωση να μιλήσουν με ειλικρίνεια στον θεσσαλικό λαό και κυρίως στους γεωργούς και κτηνοτρόφουςγια τον αναπόφευκτο σημαντικό περιορισμό των αρδεύσεων, με ότι αυτό συνεπάγεται για το εισόδημα και τις προοπτικές παραμονής στον τόπο τους.
Καιεπειδή η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη, ας μην προσπαθήσουν στο θέμα αυτό να κρυφτούν πίσω από φληναφήματα τύπου Φάμελλου που τότε ως υπουργός μας παρουσίαζε σαν λύση την κατασκευή μικρών πεδινών ταμιευτήρων σε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα, οι οποίοιμε τον περιορισμένο όγκο υδάτων που θα συγκέντρωναν θα συνέβαλαν (υποτίθεται) στην εξισορρόπηση του υδατικού ισοζυγίου, θαδιατηρούσαν τις αρδευόμενες εκτάσεις στα 2,5 εκατ.στρέμματα και θα αναβάθμιζαν το περιβάλλον!
Όπως όλοι γνωρίζουν, πολλά είναι τα σύννεφα που έχουν μαζευτεί πάνω από τη ζωή των ανθρώπωντης υπαίθρου(καθυστερημένες οφειλές,έλλειψη χρηματοδότησης, χαμηλέςτιμές προϊόντων, κόστοςενέργειας, εφοδίων και εξοπλισμού,ανασφάλεια λόγω ΚΑΠ, δηλώσεις ΟΣΔΕ,κλοπές των ενισχύσεών τους στον ΟΠΕΚΕΠΕ κ.ά.).Σε μια τέτοια δύσκολη στιγμή, εκτός από την στήριξή τους, απαιτούνταικαι υπεύθυνοι χειρισμοί στα μεγάλα προβλήματα της περιοχής.
Γι’ αυτό επισημαίνουμε ότι πολλά υπόγεια οικοσυστήματα κινδυνεύουν με κατάρρευση, ενώ τα περιορισμένα νερά τουταμιευτήρα Ν. Πλαστήρα δεν μπορούν να σώσουν την κατάσταση. Και αυτό εδώ και χρόνια, το επιβεβαιώνουν με απόλυτα τεκμηριωμένο τρόποτα Σχέδια Υδάτων όλων των κυβερνήσεων, το σύνολο των επιστημόνων και τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα που έχουν ασχοληθεί με τις προοπτικές της Θεσσαλίας.
Σήμερα κανείς δεν αμφισβητεί τους υπολογισμούς του εγκεκριμένου ΣΔΛΑΠ, ότι δηλαδή ακόμη και με την κατασκευή και λειτουργία των υπόλοιπων έργων που προτείνονται στο ΥΔΘ (δίκτυα και συστήματα άρδευσης με στόχο εξοικονόμηση 200 εκατ.κ.μ. νερού ετησίως, ταμιευτήρες Ενιπέα, Μουζακίου,Πύλης κ.λπ.),τα αποθέματα νερού που θα προκύψουν ΔΕΝ επαρκούν για την εξισορρόπηση του έντονα ελλειμματικού ισοζυγίου και επειγόντως απαιτείται η ενίσχυσή τους.
[Ας σημειωθεί πως ένα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων υδατικών πόρων στο ΥΔΘ (και από τις δύο «θεσσαλικές» λεκάνες Πηνειού και ΆνωΑχελώου) θα διατίθενται αναγκαστικά και για πολλές δεκαετίες (60 χρόνια σύμφωνα με το ΣΔΛΑΠ/2017 της κυβέρνησης Τσίπρα) για την σταδιακή αποκατάσταση των υπό κατάρρευση οικοσυστημάτων της λεκάνης Πηνειού,καθώς τα επί δεκαετίες συσσωρευμένα ελλείμματα έχουν εκτοξευθεί σε απίστευτα υψηλά επίπεδα (περίπου 4 δισεκατομμύρια κ.μ. υπόγειου νερού!) και βαίνουν συνεχώς αυξανόμενα].
Ας αντιληφθούν λοιπόν η ηγεσία και τα τοπικά στελέχη της ΕΛΑΣ ποιά είναι η πραγματικότητα και ας μην θεωρούν την επιμονή όλων ανεξαιρέτως των οργανώσεων της Θεσσαλίαςσχετικά με τα έργα Αχελώου ως φετίχ ή ως κάποια αναιτιολόγητη εμμονή.
Δυστυχώς οι αριθμοί επιβεβαιώνουν σταθερά εδώ και χρόνια την αμείλικτη πραγματικότητα.Και επιτέλους, εάν είναι οριστική η απόφασή τους για κατεδάφιση των έργων Αχελώου, δεναπομένειπαρά να αποκαλύψουν πως ακριβώς θα χειριστούν την κατάσταση στα εγκαταλειμμένα εργοτάξια και κυρίωςστο ημιτελές φράγμα Συκιάς. Άραγε είναι διατεθειμένοι να ξοδέψουν τα δεκάδες εκατ.ευρώ που απαιτούνται για την καθαίρεσή των έργων, την απομάκρυνση του τεράστιου όγκου των μπάζων (σκυροδέματα,σίδηρος,χωματισμοί κ.λπ.) και την εναπόθεση όλων αυτών σε θέσεις περιβαλλοντικά «κατάλληλες»,κάπου στα βουνά της Πίνδου; (*)
Ή μήπως νομίζουν πως με επικοινωνιακά τεχνάσματα,με μπόλικη οικοτρομοκρατία και επικέντρωση της κριτικής τους αποκλειστικά στην απραξία της σημερινής κυβέρνησης (εδώ με όλο τους το δίκιο ….) θα καταφέρουν να αποπροσανατολίσουν τον λαό ώστε να ανεχθεί μία νέα παράταση της εκκρεμότηταςκαι παραπομπή (από την οποιαδήποτε κυβέρνηση) των αποφάσεων στο αόριστο μέλλον;
Και επειδή οι θεσσαλικές οργανώσεις διακρίνονται από ειλικρινή και όχι «κατά περίπτωση» οικολογική ευαισθησία, έχουν επανειλημμένα αναδείξει,ότι οι τεράστιοι οικολογικοί κίνδυνοι για την Θεσσαλία δεν περιορίζονται μόνο στα οικοσυστήματα της λ.Πηνειου.Δυστυχώς,η οικολογική υποβάθμισηκαι οι απειλές καταστροφών παρατηρούνται εδώ και πολλά χρόνια και στην λ.Αχελώου,μετους «μπαζωμένους» από χώματα και σκυροδέματα ποταμούς ΆνωΑχελώο και Κουμπουργιανίτη.Μήπως υπάρχει κάποια εξήγηση γιατί η αποκατάστασή αυτών των ευαίσθητων οικοσυστημάτων ουδέποτε απασχόλησε τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο και τους συνοδοιπόρους τους από τηνλεγόμενη «πολιτική οικολογία»;
Το συμπέρασμα από τον προβληματισμό και τα ερωτήματα που θέσαμε είναι πως ήρθε η ώρα ΟΛΟΙνα σοβαρευτούν και πριν τις εκλογές να ανακοινώσουν τις θέσεις τους.
Οι αποφάσειςγια την ασφάλεια και το μέλλον της Θεσσαλίας επείγουν. Και αυτό το αποδέχονται πολλοί σημαντικοί παράγοντες της πολιτικής,της επιστήμης, και των κοινωνικών οργανώσεων από όλο το πολιτικό φάσμα (συμπεριλαμβανομένου του χώρου της ΕΛΑΣ),όπως εξάλλου φαίνεται και σε δημόσια ανακοίνωσή τους (***), την οποία θα συμβουλεύαμε τον Αλ. Τσίπρα να μελετήσει με την δέουσα προσοχή. Και τότε ίσως αποδεχθεί ως βέλτιστη και επιβεβλημένη την λύση μιαςέντιμηςυποχώρησης, όπωςτο 2017 έπραξε η κυβέρνησή τουμε την μεγάλη «στροφή» στο ΥΗΕ Μεσοχώρας.Θυμίζουμε πώς το πονεμένο αυτό έργο, αντί να το κατεδαφίσουν όπως είχαν δημόσια διακηρύξει,επέλεξαν τελικά να το«απελευθερώσουν» και να τοαδειοδοτήσουν,κάτι που και εμείς χαιρετίσαμε.
Με καλοπροαίρετη λοιπόν διάθεση αλλά και ανυποχώρητη στάση οι θεσσαλοί περιμένουν (και δικαιούνται) να ακούσουν τις δεσμεύσεις του Αλ. Τσίπρα και της ΕΛΑΣ στα θέματα που θέσαμε.
Και επειδή όλοι κρίνονται, ελπίζουμε πως αυτή τη φορά δεν θα υποτιμήσουν την υποχρέωση τους για καθαρές τοποθετήσεις και σαφείς δεσμεύσεις.
*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ
*Μπαρμπούτης Τάσος, πολιτικός μηχανικός, μέλος ΔΣ ΕΘΕΜ, πρ. γραμματέας ΤΕΕ/ΚΔΘ
(**) Ας κάνει τον κόπο ο Αλ. Τσίπρας να πληροφορηθεί και την εκτίμηση των βουλευτών που πολιτεύονται μαζί του και πέρυσι επισκέφθηκαν τα εγκαταλειμμένα έργα για να διαμορφώσουν προσωπική εικόνα σχετικά με το θέμα.
https://www.larissapress.gr/2025/06/25/episkepsi-antiprosopeias-voulefton-tou-syriza-sta-erga-tou-acheloou1/
(***) Κοινή Ανακοίνωση για υδατικό Θεσσαλίας :
https://ypethe.gr/wp-content/uploads/library_files/files/2024_02_07_koini_anakoinosi_gia_ydatiko_thessalias_me_70_synypografontes.pdf
