Του Βασίλη Χαλαστάρα
Η ακρίβεια τσακίζει κόκαλα
Υπάρχουν στιγμές που δεν χρειάζονται αριθμούς για να καταλάβεις τι συμβαίνει γύρω σου.Αρκεί μια επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ.
Αρκεί να γεμίσεις το αυτοκίνητο.
Αρκεί να ανοίξεις έναν λογαριασμό.
Αρκεί να φτάσει το τέλος του μήνα και να κοιτάξεις το πορτοφόλι σου.Η ακρίβεια έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Έχει μπει στην κουζίνα μας, στο σπίτι μας, στις μετακινήσεις μας, στις μικρές χαρές που κάποτε θεωρούσαμε αυτονόητες.Και το πιο δύσκολο είναι ότι ο άνθρωπος δεν έχει πλέον πολλές επιλογές.Πρέπει να αγοράσει τα τρόφιμα.Πρέπει να πληρώσει το ρεύμα.Πρέπει να βάλει καύσιμα.Πρέπει να πληρώσει το ενοίκιο ή το στεγαστικό.Πρέπει να στηρίξει τα παιδιά του.Πρέπει να φροντίσει τους ηλικιωμένους γονείς του.Και όλα αυτά από ένα εισόδημα που, για πολλούς, μοιάζει να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.Το καλάθι μικραίνει.Παλιά πήγαινες στο σούπερ μάρκετ και έβαζες στο καλάθι αυτά που χρειαζόσουν.Σήμερα σκέφτεσαι.
Χρειάζεται πραγματικά να το πάρω;
Κοιτάς την τιμή.Κοιτάς το πορτοφόλι.
Ξανακοιτάς την τιμή.Και πολλές φορές το αφήνεις πίσω.Δεν είναι υπερβολή. Είναι η πραγματικότητα πολλών ανθρώπων.Προϊόντα που κάποτε θεωρούνταν βασικά έχουν γίνει αντικείμενο υπολογισμού. Οι προσφορές έχουν γίνει απαραίτητες και η σύγκριση τιμών καθημερινή συνήθεια.
Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει μια μεγάλη αδικία.Δεν μπορείς να σταματήσεις να τρως επειδή ακριβαίνουν τα τρόφιμα.Δεν μπορείς να σταματήσεις να ζεσταίνεσαι επειδή ανεβαίνει το κόστος της ενέργειας.
Δεν μπορείς να σταματήσεις να μετακινείσαι επειδή ακριβαίνουν τα καύσιμα.Υπάρχουν ανάγκες που δεν μπορούν να περιμένουν.Και κάπου εκεί αρχίζει η πίεση.Η ακρίβεια δεν χτυπάει μόνο το πορτοφόλι.Χτυπάει την ψυχολογία.Γιατί ο άνθρωπος που κάθε μέρα κάνει λογαριασμό για το αν θα του φτάσουν τα χρήματα μέχρι το τέλος του μήνα, ζει με μια μόνιμη αγωνία.Κάνει πίσω στις ανάγκες του.Αναβάλλει μια αγορά.Ακυρώνει μια έξοδο.Περιορίζει μια μικρή εκδρομή.Δεν αγοράζει κάτι που ήθελε.Και πολλές φορές στερείται πράγματα όχι επειδή δεν τα θέλει, αλλά επειδή φοβάται μήπως αύριο προκύψει μια ανάγκη που δεν θα μπορεί να καλύψει.Αυτό είναι ίσως το πιο σκληρό κομμάτι της ακρίβειας.Δεν σου παίρνει μόνο χρήματα. Σου παίρνει την αίσθηση ότι μπορείς να προγραμματίσεις τη ζωή σου.Και όταν υπάρχει οικογένεια, η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη.Οι γονείς θέλουν να μη λείψει τίποτα από τα παιδιά τους.Αλλά πόσο εύκολο είναι αυτό σήμερα;Ένα παιδί χρειάζεται σχολείο, ρούχα, δραστηριότητες, μετακινήσεις, φροντιστήριο, σπουδές.Και ο γονιός προσπαθεί να τα καλύψει όλα.Ακόμη κι όταν δεν μπορεί.Γιατί ο γονιός θα κόψει από τον εαυτό του πριν κόψει από το παιδί του.Θα φορέσει το παλιό του μπουφάν.Θα καθυστερήσει να αλλάξει το αυτοκίνητο.Θα περιορίσει τις δικές του ανάγκες.Αλλά θα προσπαθήσει να σταθεί δίπλα στην οικογένειά του.Και αυτή η προσπάθεια πολλές φορές δεν φαίνεται.Δεν γράφεται σε κανένα χαρτί.Δεν αποτυπώνεται σε κανέναν πίνακα.Φαίνεται μόνο στο σπίτι.
Και υπάρχουν και οι συνταξιούχοι
Άνθρωποι που δούλεψαν μια ολόκληρη ζωή.Άνθρωποι που έμαθαν να τα βγάζουν πέρα με λίγα.Σήμερα όμως ακόμη και αυτοί βλέπουν τα χρήματά τους να φεύγουν γρήγορα.Και πολλές φορές δεν μιλούν.Δεν παραπονιούνται.
Κάνουν οικονομία.Κόβουν από εδώ, κόβουν από εκεί και προσπαθούν να μη γίνουν βάρος στα παιδιά τους.Και αυτό είναι ίσως το πιο συγκινητικό αλλά και το πιο ανησυχητικό.Γιατί ένας άνθρωπος που εργάστηκε μια ζωή θα έπρεπε στα χρόνια της σύνταξης να αισθάνεται ασφάλεια.Να μπορεί να απολαύσει λίγο τη ζωή.Να βγει για έναν καφέ.Να πάει μια μικρή εκδρομή.Να αγοράσει κάτι χωρίς να φοβάται ότι θα του λείψουν χρήματα από κάπου αλλού.Δεν ζητάμε πολυτέλειες.Ο κόσμος δεν ζητάει να ζήσει πλουσιοπάροχα.Ζητάει να ζήσει αξιοπρεπώς.Να μπορεί ο εργαζόμενος να ζει από τον μισθό του.Να μπορεί ο συνταξιούχος να ζει από τη σύνταξή του.Να μπορεί η οικογένεια να μεγαλώνει τα παιδιά της χωρίς μόνιμο άγχος.Να μπορεί ένας άνθρωπος να κάνει ένα μικρό σχέδιο για το αύριο.
Γιατί η ζωή δεν μπορεί να είναι μόνο,
δουλειά – λογαριασμοί – υποχρεώσεις – άγχος – και πάλι από την αρχή.
Ο άνθρωπος χρειάζεται και λίγη χαρά.
Χρειάζεται μια έξοδο.Μια εκδρομή.
Έναν καφέ με φίλους.Μια βόλτα με την οικογένεια.Μια μικρή απόλαυση που να του θυμίζει ότι η ζωή δεν είναι μόνο υποχρεώσεις.Η κοινωνία κουράστηκε
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο.
Ο κόσμος κουράστηκε να κάνει συνεχώς περικοπές.Κουράστηκε να ακούει ότι πρέπει να προσαρμοστεί.
Κουράστηκε να υπολογίζει.Κουράστηκε να ψάχνει κάθε φορά τι μπορεί να κόψει.Γιατί κάποια στιγμή δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κόψεις.Και τότε τι μένει;Να κόψεις από την ίδια σου τη ζωή.Να κόψεις τις χαρές.Να κόψεις τις ανάγκες.Να κόψεις τα όνειρα.Και αυτό δεν μπορεί να είναι το ζητούμενο.Μια κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει όταν οι άνθρωποί της αισθάνονται ότι κάθε χρόνο πρέπει να ζουν με λιγότερα.Η πραγματική πρόοδος πρέπει να φαίνεται στην καθημερινότητα.Στο σπίτι.Στο τραπέζι.Στο πορτοφόλι.Στην ασφάλεια που νιώθει ένας άνθρωπος για το αύριο.Η ακρίβεια δεν είναι απλώς οικονομικό πρόβλημαΕίναι κοινωνικό πρόβλημα.Είναι πρόβλημα αξιοπρέπειας.Είναι πρόβλημα ποιότητας ζωής.Και πάνω απ’ όλα είναι πρόβλημα που αφορά τον άνθρωπο.Δεν πρέπει να συνηθίσουμε στην ακρίβεια.Δεν πρέπει να θεωρήσουμε φυσιολογικό ότι ένα νοικοκυριό δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές του ανάγκες.Δεν πρέπει να θεωρήσουμε φυσιολογικό ότι οι γονείς αγωνιούν για το αύριο των παιδιών τους.Δεν πρέπει να θεωρήσουμε φυσιολογικό ότι οι ηλικιωμένοι μετρούν τα χρήματά τους μέχρι το τελευταίο ευρώ.Η ζωή πρέπει να έχει αξιοπρέπεια.Και η αξιοπρέπεια δεν είναι πολυτέλεια.Η ακρίβεια τσακίζει κόκαλα.Τσακίζει το πορτοφόλι.Τσακίζει την οικογένεια.Τσακίζει την ψυχολογία.
Και τελικά τσακίζει την ελπίδα ότι αύριο θα μπορέσουμε να ζήσουμε λίγο καλύτερα από σήμερα.Ο άνθρωπος δεν ζητάει πολλά.Ζητάει να μπορεί να ζει.
Να εργάζεται, να δημιουργεί, να μεγαλώνει τα παιδιά του και να κοιτάζει το αύριο χωρίς φόβο.Αυτό δεν είναι πολυτέλεια.Είναι το αυτονόητο.
