Οι νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα δεν ζητούν πολυτέλειες. Ζητούν τα αυτονόητα: μια σταθερή δουλειά, έναν αξιοπρεπή μισθό, ένα σπίτι που να μπορούν να πληρώσουν και τη δυνατότητα να σχεδιάσουν τη ζωή τους. Να φύγουν από το παιδικό τους δωμάτιο, να ζήσουν με τον άνθρωπό τους και να δημιουργήσουν οικογένεια, εφόσον το επιθυμούν.Κι όμως, σήμερα ακόμη και αυτά μοιάζουν απρόσιτα. Η κυβέρνηση προβάλλει διαρκώς τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός διαμορφώθηκε στα 920 ευρώ μεικτά. Αποφεύγει, όμως, να μιλήσει για το σημαντικότερο: την πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών. Γιατί ο μισθός δεν κρίνεται από το πόσο αυξήθηκε στα χαρτιά, αλλά από το τι μπορεί να αγοράσει.Και σήμερα αγοράζει όλο και λιγότερα. Το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, τα καύσιμα και οι λογαριασμοί ενέργειας εξανεμίζουν το εισόδημα πριν τελειώσει ο μήνας. Παράλληλα, πολλές οικογένειες αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους για ιδιωτική υγεία και εκπαίδευση, επειδή δεν βρίσκουν εγκαίρως ή επαρκώς όσα χρειάζονται στις δημόσιες δομές. Μια ιατρική εξέταση, ένα φροντιστήριο ή μια έκτακτη βλάβη στο σπίτι αρκούν για να ανατρέψουν ολόκληρο τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η στέγη έχει μετατραπεί από κοινωνικό δικαίωμα σε είδος πολυτελείας. Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το 28,9% του πληθυσμού να διαθέτει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για τη στέγη. Παράλληλα, οι τιμές των κατοικιών και, πιο πρόσφατα, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τα εισοδήματα. Πώς να νοικιάσει, λοιπόν, ένας νέος ένα σπίτι όταν το ενοίκιο απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του μισθού του; Πώς να αποταμιεύσει; Πώς να σκεφτεί την απόκτηση παιδιού όταν δεν γνωρίζει αν θα μπορέσει να καλύψει τις βασικές ανάγκες του επόμενου μήνα;
Το αποτέλεσμα είναι νέοι τριάντα και σαράντα ετών να εξακολουθούν να στηρίζονται οικονομικά στους γονείς τους. Και συχνά οι ίδιοι οι γονείς, με χαμηλούς μισθούς ή συντάξεις, καλούνται να συντηρήσουν δύο γενιές. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο εξάρτησης που στερεί την αυτονομία από τους νέους και την ασφάλεια από τους μεγαλύτερους.
Μπορεί τα κυβερνητικά στελέχη να παρουσιάζουν μονίμως ένα περίφημο «successstory», να μιλούν για ανάπτυξη, επενδύσεις και βελτίωση των εισοδημάτων. Η καθημερινότητα, όμως, που βιώνουν οι Έλληνες τα διαψεύδει με εμφατικό τρόπο.
Πιστεύουν άραγε ότι οι πολίτες είναι ιθαγενείς που θα θαμπωθούν από τα καθρεφτάκια των ονομαστικών αυξήσεων; Μας δίνουν λίγα ευρώ παραπάνω και περιμένουν να τους ευχαριστήσουμε, την ώρα που η ακρίβεια και η ανασφάλεια κλέβουν τη ζωή, τα όνειρα και το δικαίωμά μας να σχεδιάσουμε το μέλλον.
Και ύστερα συζητούν για το δημογραφικό.
Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με ευχές, επικοινωνιακές εκστρατείες και αποσπασματικά επιδόματα. Αντιμετωπίζεται με σταθερές δουλειές, ουσιαστική ενίσχυση των πραγματικών μισθών, προσιτή κατοικία, δημόσιους παιδικούς σταθμούς και ισχυρή δημόσια υγεία και εκπαίδευση.
Οι νέοι δεν είναι λιγότερο εργατικοί ή λιγότερο πρόθυμοι να δημιουργήσουν από τις προηγούμενες γενιές. Παραμένουν στο πατρικό τους σπίτι όχι επειδή τους βολεύει, αλλά επειδή συχνά δεν έχουν άλλη επιλογή. Αναβάλλουν την ανεξαρτησία, τον γάμο και την οικογένεια περιμένοντας μια οικονομική σταθερότητα που δεν έρχεται.
Αυτή δεν είναι ατομική αποτυχία. Είναι πολιτική αποτυχία.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, το ΠΑΣΟΚ οφείλει να προβάλλει με μεγαλύτερη ένταση μια διαφορετική πολιτική πρόταση: κοινωνική και προσιτή κατοικία, αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων, προστασία της εργασίας, ενίσχυση των πραγματικών εισοδημάτων και ουσιαστική στήριξη των νέων ζευγαριών.
Η χώρα χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Μια πολιτική που δεν θα μετρά μόνο δείκτες και ποσοστά, αλλά θα εξετάζει αν ο πολίτης μπορεί πράγματι να ζήσει με αξιοπρέπεια.
Οι νέοι δεν ζητούν να τους χαριστεί η ζωή…
Ζητούν να μπορούν, μέσα από την εργασία τους, να τη χτίσουν.
* Φιλόλογος, ΜScΣυστηματικής Φιλοσοφίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Επικοινωνίας ΝΕΕΑ ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Μαγνησίας
