Ο Βόλος δεν είναι απλώς μια πόλη που δοκιμάστηκε από μια φυσική καταστροφή• είναι μια πόλη που συνεχίζει να δοκιμάζεται καθημερινά από την αδιαφορία, την αδράνεια και το χειρότερο, από μια πολιτική κουλτούρα που αντιμετωπίζει την οικολογία σαν κάτι μακρινό, σχεδόν σαν επιστημονική φαντασία. Η κακοκαιρία Daniel μπορεί να υπήρξε το φυσικό φαινόμενο που αποκάλυψε τις πληγές, όμως αυτό που ακολούθησε δεν μπορεί να αποδοθεί στη φύση. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, καθυστερήσεων και μιας επικίνδυνης κανονικοποίησης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Στο λιμάνι του Βόλου παρέμεναν για σχεδόν τρία χρόνια χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων και φερτών υλικών από την καταστροφή, παράλληλα σε τακτά χρονικά διαστήματα, στο λιμάνι και πέριξ αυτού έχουμε επεισόδια ρύπανσης με εμφανή την ύπαρξη λυμάτων, ακολουθία και της αναμενόμενης δυσωδίας, γεγονότα που παρά τον έντονο προβληματισμό, έμειναν ανεξιχνίαστα χωρίς να μάθουμε ποτέ από τις αρμόδιες υπηρεσίες, από που προέρχονται και ποιών ευθύνη είναι. Καταστάσεις που όχι απλά η εικόνα τους είναι ντροπιαστική αλλά είναι και άκρως επικίνδυνη. Δεν πρόκειται για γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, αλλά για μια κατάσταση εγκατάλειψης που έχει γίνει σχεδόν «φυσιολογική». Σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή πόλη, ένα τέτοιο περιβαλλοντικό φορτίο μέσα σε λιμάνι θα αντιμετωπιζόταν ως επείγουσα κατάσταση. Στον Βόλο, αντίθετα, μοιάζει να έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας, μια σιωπηρή παραδοχή ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει. Την ίδια στιγμή, το νερό, το πιο βασικό αγαθό, έχει μετατραπεί σε καθημερινή αγωνία και οικονομική επιβάρυνση για τους κατοίκους. Μετά τις πλημμύρες, οι πολίτες βρέθηκαν χωρίς πόσιμο νερό για μεγάλα χρονικά διαστήματα, και η εμπιστοσύνη στο δίκτυο δεν αποκαταστάθηκε ποτέ πλήρως. Σήμερα, οι κάτοικοι πληρώνουν πανάκριβο νερό στη ΔΕΥΑΜΒ, πληρώνουν δημοτικά τέλη και πληρώνουν επιπλέον εμφιαλωμένο νερό για να νιώθουν ασφαλείς. Δηλαδή πληρώνουν δύο και τρεις φορές για το ίδιο αγαθό, χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρη λογοδοσία για το πώς μια ολόκληρη πόλη οδηγήθηκε στο σημείο να μην εμπιστεύεται το νερό της βρύσης της. Το ίδιο πέπλο αβεβαιότητας καλύπτει και την ποιότητα του αέρα. Εδώ και χρόνια ο Βόλος βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων για τη βιομηχανική ρύπανση και την καύση απορριμμάτων. Οι πολίτες δεν ζητούν κάτι υπερβολικό, ζητούν να γνωρίζουν τι αναπνέουν. Κι όμως, η ενημέρωση παραμένει ελλιπής, οι μετρήσεις ,αν γίνονται, δεν παρουσιάζονται με διαφάνεια και η εμπιστοσύνη διαβρώνεται καθημερινά. Σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη, η ποιότητα του αέρα δεν μπορεί να είναι μυστικό. Όταν οι κάτοικοι δεν γνωρίζουν αν το περιβάλλον τους είναι ασφαλές, το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό αλλά βαθιά πολιτικό. Το πιο σοκαριστικό στοιχείο, ωστόσο, είναι οι πρόσφατες αποκαλύψεις δημοτικών συμβούλων ότι τα απορρίμματα που συλλέγονται για ανακύκλωση καταλήγουν θαμμένα μαζί με τα υπόλοιπα σκουπίδια στη χωματερή. Αν αυτό επιβεβαιώνεται (ακόμη περιμένουμε το πόρισμα του ελέγχου του Τμήματος Περιβάλλοντος της ΠΕ Μαγνησίας) δεν πρόκειται απλώς για αποτυχία, πρόκειται για κοροϊδία των πολιτών. Οι κάτοικοι πληρώνουν, διαχωρίζουν τα απορρίμματά τους, συμμετέχουν στην προσπάθεια ανακύκλωσης, μόνο και μόνο για να διαπιστώνουν ότι ο κόπος τους καταλήγει στον ίδιο χώρο ταφής. Η ανακύκλωση μετατρέπεται έτσι από ουσιαστική περιβαλλοντική πολιτική σε επικοινωνιακή βιτρίνα. Την ίδια ώρα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, που εξελέγη με έντονη περιβαλλοντική ρητορική, παραμένει ουσιαστικά απούσα. Δεν υπάρχουν ουσιαστικοί έλεγχοι, δεν υπάρχουν κυρώσεις, δεν υπάρχει η αίσθηση του επείγοντος που απαιτεί η κατάσταση. Η οικολογική καταστροφή δεν σταμάτησε• απλώς έμεινε χωρίς επιθεωρητές. Και ο Δήμος Βόλου, αντί να πρωτοστατεί στην προστασία του περιβάλλοντος, μοιάζει να ακολουθεί μια σταθερή πορεία υποβάθμισης, κανονικοποίησης και σιωπής. Το περιβάλλον δεν είναι ιδεολογία, δεν είναι πολυτέλεια ούτε χόμπι κάποιων, όπως πιθανόν να νομίζει ο Δήμαρχος Μπέος. Είναι υγεία, ποιότητα ζωής, οικονομία και το μέλλον μιας πόλης. Ο Βόλος, μια πόλη με θάλασσα, βουνό και δυναμικούς ανθρώπους, δεν μπορεί να συμβιβαστεί με σκουπίδια στο λιμάνι, νερό που δεν εμπιστεύεσαι, αέρα που δεν γνωρίζεις αν είναι ασφαλής και ανακύκλωση που καταλήγει στη χωματερή. Δεν χρειάζονται άλλες δικαιολογίες. Χρειάζεται λογοδοσία. Και η λογοδοσία ξεκινά πάντα με μια απλή ερώτηση.
Πόσο ακόμη θα θεωρείται φυσιολογικό το αφύσικο;
* Μέλος Ν.Ε ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Μαγνησίας
Υπ. Δημοτικός Σύμβουλος με τη Συμμαχία για τον Βόλο
