Γράφει η Χρυσούλα Τασολάμπρου
Μέλος της Τομεακής Επιτροπής Μαγνησίας του ΚΚΕ
Μέλος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Μαγνησίας
Η Ελλάδα προβάλλεται τα τελευταία χρόνια ως ένας από τους βασικούς «ενεργειακούς κόμβους» της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου συνεχίζει να αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τους σχεδιασμούς επιχειρηματικών ομίλων του κλάδου της ενέργειας και της ελληνικής κυβέρνησης, που έχει αναλάβει ρόλο «σημαιοφόρου» της στρατηγικής «ενεργειακής κυριαρχίας» της Ουάσιγκτον. Στην πράξη, ο διάδρομος συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, μεταφέροντας φυσικό αέριο που φτάνει κυρίως μέσω τερματικών σταθμών LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με τις αντιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ-ΕΕ να οξύνονται για το «έλλειμμα ανταγωνιστικότητας» εξαιτίας της ακριβότερης Ενέργειας από το αμερικάνικο LNG.
Η Ελλάδα αποκτά τον ρόλο της πύλης εισόδου αυτών των ποσοτήτων προς την ευρωπαϊκή αγορά, όπως καυχιέται η κυβέρνηση της ΝΔ. Η λεγόμενη όμως «απεξάρτηση» της ΕΕ από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο σημαίνει στην πραγματικότητα νέα εξάρτηση από ακριβότερες πηγές και δένει βαθύτερα τη χώρα στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται άμεσα με τη συνέχιση του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία και την όξυνση του ανταγωνισμού ανάμεσα στις ΗΠΑ, την ΕΕ, τη Ρωσία και την Κίνα για τον έλεγχο της Ενέργειας και των διεθνών δρόμων μεταφοράς εμπορευμάτων. Όσο και αν τα αστικά επιτελεία προσπαθούν να κρύψουν την «μεγάλη εικόνα», ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε πως η Ενέργεια είναι πεδίο του πολέμου και όχι κάποια «παράπλευρη απώλειά» του.
Στην ίδια στρατηγική εντάσσονται και οι πλωτοί σταθμοί αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU), η επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου και η αύξηση της διακίνησης δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ανάμεσα στις περιοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο αυτών των σχεδιασμών βρίσκεται και η Μαγνησία, με τον Παγασητικό κόλπο να επιλέγεται για την εγκατάσταση πλωτής μονάδας LNG.
Οι κάτοικοι του Βόλου, μέσα από τα σωματεία, τους συλλόγους και τους μαζικούς φορείς, με τις πολύμορφες κινητοποιήσεις τους ανέδειξαν τον κίνδυνο ενός μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος αλλά και τις σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα προκαλούσε μια τέτοια εγκατάσταση στο οικοσύστημα του Παγασητικού. Η σχεδιαζόμενη μονάδα αποθήκευσης και αεριοποίησης θα βρισκόταν δίπλα σε κατοικημένες περιοχές, χώρους δουλειάς και σχολεία, ενώ θα απείχε μόλις 3,5 χιλιόμετρα από την 111 Πτέρυγα Μάχης στη Νέα Αγχίαλο.
Από την πρώτη στιγμή το ΚΚΕ, με παρεμβάσεις στη Βουλή, στην Ευρωβουλή και με τη δράση των οργανωμένων δυνάμεών του στο εργατικό – λαϊκό κίνημα, ανέδειξε ότι η σχεδιαζόμενη μονάδα LNG δεν αποτελεί μια μεμονωμένη «επένδυση», αλλά κρίκο ενός συνολικού ενεργειακού και πολεμικού σχεδιασμού της ΕΕ, των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και των επιχειρηματικών ομίλων. Προειδοποίησε έγκαιρα ότι η μετατροπή του Βόλου σε ενεργειακό και στρατιωτικό κόμβο δεν προσφέρει μεγαλύτερη «ασφάλεια», αλλά εμπλέκει ακόμη βαθύτερα τον λαό της περιοχής στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, αυξάνοντας τους κινδύνους σε περίπτωση γενίκευσης των πολεμικών συγκρούσεων.
Οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την απόρριψη της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δεν πρέπει να καλλιεργούν κανέναν εφησυχασμό στον λαό της περιοχής. Η απόρριψη της συγκεκριμένης ΜΠΕ δεν σημαίνει εγκατάλειψη του συνολικού ενεργειακού σχεδιασμού που υπηρετεί τα συμφέροντα των ενεργειακών ομίλων, στην Ελλάδα και διεθνώς.
Αντίθετα, ο σχεδιασμός του ΔΕΣΦΑ για την ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου έως το 2034, σε συνδυασμό με την προώθηση του λεγόμενου Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου, επιβεβαιώνει ότι η στρατηγική μετατροπής της Ελλάδας σε βασική πύλη εισόδου και διαμετακόμισης πανάκριβου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τα Βαλκάνια, την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία όχι μόνο δεν εγκαταλείπεται, αλλά ενισχύεται.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΔΕΣΦΑ σχεδιάζει την ενίσχυση των υποδομών μεταφοράς φυσικού αερίου και τη συνεχή αύξηση της δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου, που σύμφωνα με τη διοίκησή του μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 12,8 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως. Για την επιτυχία του σχεδίου αυτού αναβαθμίστηκε και ο σταθμός συμπίεσης φυσικού αερίου στην Αμπελειά Φαρσάλων.
Παρά βέβαια την αύξηση των εισαγωγών LNG μέσω της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και τη δημιουργία νέων υποδομών, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν (παραμένουν σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα). Η λειτουργία της αγοράς ενέργειας με χρηματιστηριακούς κανόνες σήμαινε ότι οι διεθνείς αυξήσεις τιμών που καταγράφηκαν, μεταφέρθηκαν άμεσα στους καταναλωτές, ενώ οι επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας ενέργειας διατήρησαν υψηλά περιθώρια κερδοφορίας.
Η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ραγδαία μεταβαλλόμενου από πολέμους και ανταγωνισμούς ενεργειακού χάρτη. Η γεωπολιτική σκακιέρα παραμένει σύνθετη, καθώς το ρωσικό αέριο συνεχίζει να ρέει, την ώρα που οι ποσότητες αμερικανικού LNG προκαλούν προβληματισμούς στα αστικά επιτελεία για το κατά πόσο θα υπάρχει η επάρκεια ποσοτήτων ενόψει του χειμώνα και της οριστικής απαγόρευσης του ρωσικού αερίου το 2027, ενώ το ρυθμιστικό πλαίσιο γύρω από την αγορά φυσικού αερίου προκαλεί τριβές μεταξύ επιχειρηματικών ομίλων. Το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, που αποτελεί τον θεμελιώδη νόμο του καπιταλισμού, δημιουργεί νέα αδιέξοδα ακόμη και για τους ίδιους τους σχεδιασμούς τους.
Αυτή η σύνθετη εικόνα διαμορφώνεται από ανταγωνισμούς που τέμνουν κάθετα και οριζόντια τον χάρτη της «απελευθερωμένης» αγοράς Ενέργειας. Μόνιμος χαμένος παραμένει ο λαός, που φορτώνεται το κόστος, είτε αυτό αφορά την «απεξάρτηση» από το ρωσικό αέριο, είτε προηγουμένως την «πράσινη μετάβαση» και την απολιγνιτοποίηση.
Όσο παραμένει σε ισχύ η στρατηγική της ΕΕ, του ΝΑΤΟ και των επιχειρηματικών ομίλων για τη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο, θα αναζητούνται νέοι τρόποι, νέες χωροθετήσεις των πλωτών μονάδων LNG ή νέα επενδυτικά σχήματα για την υλοποίηση των ίδιων στόχων. Οι εξελίξεις σε σχέση με τον Οργανισμό Λιμένος Βόλου, τις πολεμικές βιομηχανίες στην περιοχή, την αυξανόμενη παρουσία του στρατού των ΗΠΑ και φυσικά με τη μονάδα LNG στον Παγασητικό, δείχνουν ότι ο Βόλος και η Μαγνησία εδώ και χρόνια, με τις ευλογίες όλων των κυβερνήσεων και των εκπροσώπων τους στην Τοπική Διοίκηση, προσαρμόζεται σταδιακά με πολλούς τρόπους, ώστε να αποτελέσει μια περιοχή «κλειδί» στο πλαίσιο της εκδήλωσης όλων αυτών των σφοδρών οικονομικών και στρατιωτικών συγκρούσεων.
Μόνο ο λαός μπορεί να σώσει τον λαό, βαδίζοντας στον δρόμο της ανατροπής.
Είναι φανερό ότι όσο συνεχίζουμε σε αυτό το δρόμο, θα μετράμε νέα κέρδη για τους λίγους και ενεργειακή φτώχεια για τους πολλούς. Απαιτείται ριζικά διαφορετικός ενεργειακός σχεδιασμός με γνώμονα το σύνολο των κοινωνικών αναγκών και όχι την κερδοφορία των ομίλων.
Σχεδιασμός που θα έχει στόχο να διασφαλίσει συνδυασμένα τη φθηνή λαϊκή κατανάλωση, τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας, την προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και των κατοίκων.
Η ζωή απέδειξε ότι η μάταιη αναζήτηση του δήθεν μικρότερου κακού μάς οδήγησε από το κακό στο χειρότερο. Απέδειξε πόσο βαρύ τίμημα πληρώνει πάντοτε ο λαός όταν εναποθέτει τις ελπίδες του στο στημένο παιχνίδι της κυβερνητικής εναλλαγής ανάμεσα σε όλους αυτούς που είναι συνένοχοι για τη σημερινή κατάσταση, αλλά και για τα δύσκολα που είναι μπροστά μας.
Η πείρα δείχνει ότι μόνο η οργανωμένη πάλη του λαού μπορεί να βάλει εμπόδια στους σχεδιασμούς του κεφαλαίου, όπως αποδείχτηκε και με την πλωτή μονάδα LNG στον Παγασητικό.
Ο αγώνας συνεχίζεται για να μην μετατραπεί ο Βόλος και όλη η χώρα σε ορμητήριο για τους ενεργειακούς, οικονομικούς και στρατιωτικούς σχεδιασμούς του ευρωΝΑΤΟικού στρατοπέδου. Μόνο η πάλη ενάντια στα ιμπεριαλιστικά σχέδια και για την απεμπλοκή της χώρας από τους πολέμους, στην προοπτική της ανατροπής του σάπιου καπιταλισμού που τους γεννάει, μπορεί να δώσει απάντηση στην αγωνία του λαού να ζήσει ειρηνικά, να απολαμβάνει ο ίδιος τα οφέλη από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της χώρας, να αναπτύσσει σχέσεις φιλίας και αμοιβαίου οφέλους με τους γείτονες λαούς.
