Με την τροποποιημένη σύμβαση της Hellenic Train να βρίσκεται πλέον προς ψήφιση στη Βουλή, ο άξονας Αθήνα–Θεσσαλονίκη αναδεικνύεται ως η κεντρική προτεραιότητα για την ανασυγκρότηση και την αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρομικού έργου.
Ο συνολικός σχεδιασμός στοχεύει ώστε από το 2027 το τρένο να μπορεί, υπό ρεαλιστικές συνθήκες, να ανταγωνιστεί το αεροπλάνο, τόσο σε χρόνο ταξιδιού όσο και σε συχνότητα και αξιοπιστία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και μια εξέλιξη με ορατότητα δύο μηνών για να ολοκληρωθεί, που θεωρείται κομβική για τη λειτουργική αναβάθμιση του σιδηροδρόμου: το έντονο ενδιαφέρον της Deutsche Bahn για τον ρόλο του τεχνικού συμβούλου του ΟΣΕ. Ο γερμανικός όμιλος, ένας από τους ισχυρότερους σιδηροδρομικούς οργανισμούς της Ευρώπης, εξετάζει κατά πληροφορίες σοβαρά τη συμμετοχή του στον σχετικό διαγωνισμό και χωρίς σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις σοβαρό ανταγωνισμό από άλλους ενδιαφερόμενους.
Αν προχωρήσει, η εμπλοκή της Deutsche Bahn στα τρένα αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην οργάνωση και τη συνολική αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρόμου, με ενεργό ρόλο στις διαδικασίες λειτουργίας, στη συντήρηση, στην εκπαίδευση προσωπικού και στην εφαρμογή ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας και διαχείρισης κυκλοφορίας. Στελέχη της αγοράς παρομοιάζουν τη συγκεκριμένη προσέγγιση με τη λογική που είχε ακολουθηθεί πριν από αρκετά χρόνια στην Αττικό Μετρό, με την εμπλοκή της Bechtel σε ρόλο-κλειδί για την ωρίμανση διαδικασιών και τη θωράκιση μεγάλων έργων.
Χρόνος ταξιδιού και παρεμβάσεις στην υποδομή
Σε ότι αφορά τον βασικό άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη, το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι έως τον Σεπτέμβριο του 2026 ο χρόνος ταξιδιού θα έχει περιοριστεί περίπου στις 3 ώρες και 50 λεπτά. Από το 2027, με την προσθήκη νέου τροχαίου υλικού, ο στόχος είναι να πέσει κάτω από το όριο των 3,5 ωρών. Η επίτευξη αυτού του στόχου δεν βασίζεται αποκλειστικά στους νέους συρμούς, αλλά σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων στην υποδομή και στη λειτουργία του δικτύου.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν η άρση βραδυποριών, οι βελτιώσεις στη χάραξη, οι ανισοπεδοποιήσεις διαβάσεων και έργα σε κομβικά τμήματα, όπως το ΣΚΑ–Οινόη. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αφαιρούν σωρευτικά λεπτά από τον συνολικό χρόνο ταξιδιού και αυξάνουν τη χωρητικότητα της γραμμής, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο πυκνά και αξιόπιστα δρομολόγια.
Νέα τρένα, συχνότητες και ανταγωνισμός
Το πρώτο ορόσημο στο σκέλος του τροχαίου υλικού έρχεται στις 26 Ιανουαρίου, όταν το πρώτο «δοκιμαστικό» τρένο θα ξεκινήσει δοκιμές επί ελληνικού εδάφους. Τη διαδικασία δοκιμών, πιστοποίησης και προσαρμογής στο ελληνικό δίκτυο αναλαμβάνει η Alstom.
Τα νέα σύγχρονα τρένα που θα ενταχθούν στο ελληνικό δίκτυο είναι τα 23 Coradia Stream, συνολικής αξίας 308 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτελούν την πρώτη μεγάλη ανανέωση τροχαίου υλικού στον βασικό άξονα μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες.
Την άνοιξη αναμένονται ακόμη δύο τρένα, τα οποία θα ενταχθούν απευθείας στο βασικό δρομολόγιο Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τη σύμβαση, το σύνολο των 23 συρμών θα πρέπει να έχει παραδοθεί έως το τέλος του 2027. Σε διαφορετική περίπτωση, προβλέπεται η ενεργοποίηση ρητρών που φτάνουν έως και την καταγγελία της σύμβασης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε χθες σε ενημερωτική συνάντηση, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο σύντομος χρόνος παράδοσης του τροχαίου υλικού κατέστη εφικτός επειδή η Ελλάδα προτεραιοποιήθηκε μέσα από τις μαζικές παραγγελίες της μητρικής Ferrovie Dello Stato Italiane. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύχθηκε ένας χρονοβόρος διεθνής διαγωνισμός και δεν απαιτήθηκε δαπάνη για την αγορά νέου τροχαίου υλικού από το Ελληνικό Δημόσιο.
Με βάση το σχεδιασμό, από τους 23 συρμούς, οι 11 θα είναι προαστιακού χαρακτήρα, με στόχο την πύκνωση των δρομολογίων για τα οποία υπάρχει ήδη σημαντική πρόοδο με δρομολόγια ανά 20 λεπτά ενώ οι 12 υπεραστικοί θα καλύψουν τον κορμό Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Ο άμεσος στόχος είναι η δρομολόγηση οκτώ ζευγών καθημερινών δρομολογίων από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, με προοπτική αύξησης στα 12 ζεύγη το 2027. Ο κ. Κυρανάκης επανέλαβε χθες το ενδιαφέρον και άλλων παικτών για τον ελληνικό σιδηρόδρομο όπως της Levante Ferries για είσοδο στη συγκεκριμένη γραμμή, μέσω μίσθωσης τροχαίου υλικού από τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Α.Ε..
Διαφάνεια, μεγάλα έργα και άγονες γραμμές
Από τον Φεβρουάριο τίθεται σε λειτουργία και το σύστημα ζωντανής παρακολούθησης μέσω του railway.gov.gr, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο πού βρίσκονται όλα τα εν κινήσει τρένα στη χώρα. Σε κάθε συρμό τοποθετούνται δύο συστήματα γεωεντοπισμού και εξοπλισμός Starlink, εξασφαλίζοντας συνεχή σύνδεση.
Η καταγραφή επεκτείνεται και στο στελεχιακό δυναμικό σε σταθμούς και επί της γραμμής, ενισχύοντας τη διαφάνεια και διευκολύνοντας τη συλλογή στοιχείων για πιθανές μελλοντικές διερευνήσεις από τον ΕΔΟΣΑΑΜ.
Σε ότι αφορά το καθεστώς των λεγόμενων «άγονων γραμμών», ο κ. Κυρανάκης διευκρίνισε χθες ότι ο όρος δεν αφορά την περιοχή αλλά το πλαίσιο παροχής υπηρεσιών μέσω Σύμβασης Δημόσιας Υπηρεσίας. Πρόκειται για δρομολόγια που επιδοτούνται από το Δημόσιο ώστε το εισιτήριο να παραμένει προσιτό για τον πολίτη, καθώς ο πάροχος επιβαρύνεται με σημαντικά κόστη που αφορούν το τροχαίο υλικό, το προσωπικό, την ενέργεια και τα τέλη υποδομής. Αν τα κόστη αυτά μετακυλίονταν πλήρως στον επιβάτη, το εισιτήριο θα ήταν αισθητά ακριβότερο.
Διευκρινίστηκε ότι δεν υφίσταται μονοπωλιακό καθεστώς, καθώς οποιαδήποτε εταιρεία μπορεί να δραστηριοποιηθεί σε γραμμές όπου διαπιστώνει εμπορικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, χωρίς κρατική επιδότηση, η τιμολόγηση θα ακολουθούσε καθαρά εμπορικούς όρους, όπως συμβαίνει σε αντίστοιχα ευρωπαϊκά μοντέλα, με διαφοροποίηση υπηρεσιών (express, business class, νυχτερινά δρομολόγια κ.ά.). Παράλληλα, τονίστηκε ότι δεν επιδοτούνται όλα τα πρόσθετα δρομολόγια, αλλά μόνο όσα προβλέπονται ρητά στη σύμβαση, γεγονός που αφήνει περιθώριο για εμπορική ανάπτυξη πέραν του επιδοτούμενου πλαισίου.
Η εξέλιξη των έργων
Στο πεδίο των μεγάλων έργων, προβλέπεται διαχωρισμός αρμοδιοτήτων με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται τα έργα που αναλαμβάνει να «τρέξει» το Υπερταμείο και αφορούν τα τμήματα ΣΚΑ–Οινόη, Μουριές–Προμαχώνας, την εγκατάσταση του συστήματος GSM-R, καθώς και το Λιόσια–Κιάτο. Παράλληλα, ο ΟΣΕ συνεχίζει να υλοποιεί παρεμβάσεις σε άλλα σημεία του δικτύου, ενώ στον συνολικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται και έργα όπως το Θεσσαλονίκη– Ειδομένη και το Θριάσιο 2 για το οποίο αναμένεται η υπογραφή της σύμβασης άμεσα μετά τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και ο διαγωνισμός για την πρόσληψη τεχνικού συμβούλου στο νέο σχήμα της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Α.Ε., ο οποίος ξεκίνησε τις προηγούμενες ημέρες με τη δημοσίευση της προκήρυξης μέσω πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Η σύμβαση έχει διάρκεια πέντε ετών με δυνατότητα παράτασης για ακόμη πέντε, εκτιμώμενη αξία περίπου 25 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και καταληκτική ημερομηνία υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος την 10η Φεβρουαρίου 2026. Στόχος είναι η επιχειρησιακή ενίσχυση της νέας εταιρείας και η συστηματική μεταφορά τεχνογνωσίας, ώστε να αναπτυχθούν σύγχρονες διαδικασίες και συστήματα με βάση ευρωπαϊκά πρότυπα.
Εφόσον τα ορόσημα τηρηθούν και οι θεσμικές παρεμβάσεις προχωρήσουν, ο άξονας Αθήνα–Θεσσαλονίκη εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, με το τρένο να διεκδικεί νέο ρόλο στις μετακινήσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πόλεων της χώρας έπειτα από μία μεγάλη περίοδο παθογενειών και εγκατάλειψης που είχε ως αποτέλεσμα την τραγική κατάληξη των Τεμπών.
Πηγή: https://www.newmoney.gr/
