H καθολική άρνηση στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο Πήλιο εκφράστηκε από επιστήμονες, Φορείς και κατοίκους κατά την διάρκεια της Ημερίδας για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ, που πραγματοποίησε ο Δήμος Νοτίου Πηλίου το Σάββατο 24 Οκτωβρίου στο Ευδόξειο Πνευματικό Κέντρο Μηλεών.
Ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου Μιχάλης Μιτζικός, αφού καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους , ενημέρωσε, όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση, για την αντίσταση της Δημοτικής Αρχής και συνολικά του Δημοτικού Συμβουλίου και της τοπικής κοινωνίας στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών και για τις προσφυγές του Δήμου στο ΣτΕ και κάλεσε την Περιφέρεια Θεσσαλίας να προσφύγει και αυτή από την πλευρά της στο ΣτΕ.
Ο κ. Μιτζικός τόνισε ότι η Υπουργική απόφαση για το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ εκδόθηκε ουσιαστικά ερήμην των Δήμων, επισημαίνοντας ότι στο περιεχόμενό της υπάρχει μια ισοπεδωτική λογική στο θέμα εγκατάστασης των ανεμογεννητριών . «Είμαστε απόλυτα αντίθετοι διότι θεωρούμε πως εγκατάσταση έστω και μιας ανεμογεννήτριας θ’ ανοίξει την κερκόπορτα και για άλλες, όπως στην περίπτωση της Νότιας Εύβοιας που υπέστη ολοκληρωτική αλλοίωση του τοπίου της», επισήμανε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου.
Aρνητική η Περιφέρεια Θεσσαλίας
Η πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας Χρύσα Τσαγανού επισήμανε, μεταξύ άλλων, όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του Δήμου, ότι πρέπει να γίνει κοινός αγώνας να μην εγκατασταθούν ΑΠΕ στο Πήλιο, ενός τόπου μοναδικού ιδιαίτερου φυσικού περιβάλλοντος, με Προεδρικό Διάταγμα για τη δόμηση και ενταγμένο στο NATURA και εξέφρασε τη γνώμη ότι πρέπει να γίνει προσφυγή κατά του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ στο σύνολό του.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Φώτης Λαμπρινίδης εξήρε την πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής Νοτίου Πηλίου να αναδείξει το θέμα των ΑΠΕ και ενημέρωσε πως η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει ήδη γνωμοδοτήσει ομόφωνα αρνητικά κατά του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου. «Η Περιφερειακή Αρχή είναι κατά της εγκατάστασης των ΑΠΕ σε όλο το Θεσσαλικό διαμέρισμα” ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ χαρακτήρισε επαπειλούμενη ζώνη το Πήλιο, μια περιοχή με ιδιαίτερο φυσικό κάλλος και πρότεινε “να δούμε συνολικά την υπεράσπισης της ταυτότητας της περιοχής», σημείωσε.
Πρόεδρος ΤΕΕ Μαγνησίας: Επιζήμιες οι ανεμογεννήτριες στο Πήλιο
Η Πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας Νάνσυ Καπούλα επισήμανε τους κινδύνους από τα τεχνικά έργα για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών και συγκεκριμένα την αποψίλωση του εδάφους, με αποτέλεσμα την πλήρη απομάκρυνση της δασικής, θαμνώδους ή αγροτικής βλάστησης να αποτελεί το πρώτο και πιο ορατό στάδιο των τεχνικών έργων για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, ενώ στο Νότιο Πήλιο, όπου η βλάστηση (από δάση έως ελαιώνες) αποτελεί
τη φυσική «ασπίδα» του βουνού, η αποψίλωση προκαλεί μια αλυσίδα αρνητικών επιπτώσεων όπως την απώλεια της φυσικής απορρόφησης.
Επίσης αναφέρθηκε στις κατολισθήσεις & καταρρεύσεις των πρανών, κάνοντας λόγο για εκσκαφές για τα θεμέλια, διάνοιξη δρόμων μεγάλου πλάτους και τόνισε: “Το σχιστολιθικό υπέδαφος του Νοτίου Πηλίου αποσταθεροποιείται. Όταν το χώμα κορεστεί από το νερό μιας θεομηνίας, ενεργοποιούνται μαζικές κατολισθήσεις βράχων και εδάφους, παρασύροντας υποδομές
και αποκλείοντας το οδικό δίκτυο».
Η κ. Καπούλα παρουσίασε και τους κινδύνους από τα τεχνικά έργα, λέγοντας ότι στο Πήλιο, η έκταση αυτή δεν είναι επίπεδη, έχει κλίσεις. Συνεπώς, 177 στρέμματα εγκατάστασης σημαίνουν εκτεταμένες ισοπεδώσεις, εκβραχισμούς και διανοίξεις δρόμων που επηρεάζουν τη φυσική απορροή των υδάτων και το ευαίσθητο καρστικό σύστημα της περιοχής.
Επιπλέον θα προκληθεί μόνιμο «Σφράγισμα» του Εδάφους με συνέπεια η χρήση εκατοντάδων κυβικών μέτρων οπλισμένου σκυροδέματος ανά ανεμογεννήτρια να μετατρέπει το φυσικό, απορροφητικό έδαφος σε μια εντελώς αδιάβροχη επιφάνεια (τσιμεντοποίηση–αδιαβροχοποίηση, ενώ αναφέρθηκε και στην καταστροφή του υδροφόρου ορίζοντα, δεδομένου ότι οι βαθιές εκσκαφές και η χύτευση τσιμέντου μπορούν να αποκόψουν,να φράξουν ή να εκτρέψουν τις υπόγειες διόδους των υδάτων.
Ακόμη η Πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας έθεσε θέμα διαχείρισης των απόβλητων εκσκαφών κατασκευών, αφού η παραγωγή χιλιάδων τόνων χαλαρών μπάζων (προϊόντων εκσκαφής)
αποτίθενται στις πλαγιές κατά τη φάση κατασκευής και της τελικής διαμόρφωσης του έργου.
Τέλος μίλησε για το καθεστώς Προστασίας του Πηλίου , σημειώνοντας ότι για να είναι μια ΑΠΕ πραγματικά «πράσινη», πρέπει να χωροθετείται με αυστηρά κριτήρια, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα τοπικά οικοσυστήματα και την πολιτιστική κληρονομιά και τόνισε: «Η απειλή είναι ο εξωτερικός παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει ζημιά, ενώ ο κίνδυνος είναι η πιθανότητα να πάθουμε πράγματι αυτή τη ζημιά αν εκτεθούμε στην απειλή. Συμπερασματικά η απειλή υπάρχει, αλλά ο κίνδυνος γεννιέται από τις δικές μας επιλογές, τη δική μας έκθεση ή τις δικές μας/τους
λαθεμένες αποφάσεις».
Δήμαρχος Αργιθέας: Δημιουργία «Παρατηρητηρίου Αιολικών Εγκαταστάσεων και Ορεινού Περιβάλλοντος»
Ο Δήμαρχος Αργιθέας, Αντιπρόεδρος Επιτροπής Ορεινών Περιοχών ΚΕΔΕ, Πρόεδρος Δικτύου «Πίνδος»Ανδρέας Στεργίου παρουσίασε το παράδειγμα της Αργιθέας και των Αγράφων, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας χρειάζεται την καθαρή ενέργεια, αλλά θα πρέπει πρώτα να διασφαλιστεί η πραγματική προστασία του φυσικού και του παραγωγικού κεφαλαίου της.
Ο κ. Στεργίου προσυπόγραψε τις θέσεις της Προέδρου του ΤΕΕ Μαγνησίας τονίζοντας ότι δεν πρέπει να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες στο Πήλιο και τα Άγραφα και πρόσθεσε: “Πρώτα απ’ όλα, να απαιτήσουμε να γίνει ένα δημόσιο και εύχρηστο «Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Χρήσεων Γης και Προστατευόμενων Ορεινών Περιοχών» να καθιερωθεί η υποχρεωτική αξιολόγησης όλων των επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και όχι μόνον ανά επενδυτικό σχέδιο. Να αποκτήσει ουσιαστικό βάρος η τεκμηριωμένη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων. Δεν ζητούμε να υποκαταστήσουμε τις αρμόδιες επιστημονικές ή αδειοδοτικές αρχές. Θέλουμε, όταν μια απόφαση αποκλίνει από τις τεκμηριωμένες αντιρρήσεις ενός Δήμου, η Πολιτεία να υποχρεούται σε ειδική, δημόσια και πλήρη αιτιολόγηση”.
Ο Δήμαρχος Αργιθέας πρότεινε τη δημιουργία «Παρατηρητηρίου Αιολικών Εγκαταστάσεων και Ορεινού Περιβάλλοντος», με συμμετοχή πανεπιστημίων, επιστημονικών φορέων και της Αυτοδιοίκησης, με σκοπό την παρακολούθηση της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων, της πραγματικής παραγωγής, των επιπτώσεων στο τοπίο και της υλοποίησης των δεσμεύσεων αποκατάστασης όταν ολοκληρώνεται ο κύκλος ζωής των αιολικών εγκαταστάσεων ΑΠΕ και να φτιαχτεί ένας «Εθνικός Χάρτης Προστασίας Ορεινών Τόπων», ο οποίος δεν θα αποτυπώνει μόνο απαγορεύσεις. Ένα συμπληρωματικό εργαλείο χωροταξικής πολιτικής, το οποίο δεν θα περιορίζεται στις ήδη θεσμοθετημένες προστατευόμενες περιοχές, αλλά θα αξιολογεί συνολικά τη φυσική, ιστορική, πολιτιστική, τουριστική και παραγωγική αξία των ορεινών τόπων.
Ο π. Καθηγητής του Πανεπιτημιου Μάριος Χαϊνταρλής
Ο πρώην Καθηγητής Δικαίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Δικηγόρος Μάριος Χαϊνταρλής αναφέρθηκε στον σχεδιασμό του χώρου, τις αιολικές εγκαταστάσεις και νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ , παρουσιάζοντας επιστημονικά και νομικά ζητήματα.
Ο κ. Χαϊνταρλής -μεταξύ άλλων ανέφερε: «Το αναθεωρημένο – νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) των ΑΠΕ του 2026 μπορεί να θεωρηθεί ως η «φυσική συνέχεια» του αρχικού πλαισίου του έτους 2008, δεδομένου ότι στηρίζεται στο ίδιο πρότυπο οργάνωσης του εθνικού χώρου σε σχέση με τις προϋποθέσεις χωροθέτησης των αιολικών εγκαταστάσεων. Πρόκειται για το πρότυπο (αρχή) της διάχυτης – και όχι της οργανωμένης – χωροθέτησης, σύμφωνα με το οποίο η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων είναι κατ’ αρχήν επιτρεπτή στο σύνολο του χώρου, με εξαίρεση τις περιοχές αποκλεισμού, οι οποίες με το νέο ΕΧΠ έχουν ποσοτικά και ποιοτικά διερευνηθεί.
Ο πρώην Καθηγητής Δικαίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας επισήμανε πως η επιμονή εφαρμογής στην πράξη, δηλαδή στον γεωγραφικό-κοινωνικό χώρο, του συγκεκριμένου προτύπου αναδεικνύει ως κρίσιμα θέματα αιχμής, θέματα όπως: διασφαλίζεται και σε ποιο βαθμό η προστασία του περιβάλλοντος, φυσικού και ανθρωπογενούς, εντός του εν λόγω σχεδιαστικού πλαισίου, ποια είναι η νομική βαρύτητα των διατάξεων του νέου ΕΧΠ, τόσο ως προς τα υποκείμενα ή παράλληλα επίπεδα πολεοδομικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού, όσο και ως προς τις εξατομικευμένες αδειοδοτήσεις των αιολικών πάρκων, υπηρετεί την κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα αρχή της αειφορίας, πρόκειται για ένα καλό, κακό ή για ένα προβληματικό νομοθέτημα;”
Εκπρόσωπος Υπουργείου Τουρισμού Νικ. Σαρούκος: Οι ανεμογεννήτριες “φυσούν” κόντρα στον τουρισμό
Ο Προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεωρήσεων και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας του Υπουργείου Τουρισμού, Νικόλαος Σαρούκος αναφέρθηκε στην περιβαλλοντική υποβάθμιση του τοπίου & τις οικονομικές εξωτερικότητες των Αιολικών Σταθμών σημειώνοντας πως το φυσικό περιβάλλον στο Πήλιο δεν αποτελεί απλώς αισθητικό αγαθό, αλλά κύριο συντελεστή παραγωγής και εμπορικής διαφοροποίησης του τοπικού τουριστικού προϊόντος.
Μεταξύ άλλων έκανε λόγο για υποβάθμιση του τοπίου στις τουριστικές φωτογραφίες, τις διαδρομές πεζοπορίας και την αίσθηση απομόνωσης/φυσικότητας, για άμεση έκθεση μονάδων με οπτική επαφή στις ανεμογεννήτριες , για πίεση στις τιμές διανυκτέρευσης και ανάγκη αυξημένων δαπανών προβολής καθώς και για διάχυση αρνητικών επιπτώσεων στην τοπική αλυσίδα αξίας (εστιατόρια, τοπικά προϊόντα, δραστηριότητες υπαίθρου), ενώ τόνισε πως η διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς αποτελεί πυλώνα μακροχρόνιας ανταγωνιστικότητας των προορισμών.
Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Απ. Λαγαρίας: Φυσικό-πολιτισμικό σύμπλεγμα ειδικού βάρους το Πήλιο
Αρνητικός στην επικείμενη εγκατάσταση αιολικών πάρκων στο Πήλιο, ένα φυσικό-πολιτισμικό σύμπλεγμα ειδικού βάρους στον ελλαδικό και ευρύτερο μεσογειακό χώρο, στάθηκε ο Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Απόστολος Λαγαρίας, παρουσιάζοντας ενδιαφέροντα στοιχεία κατά την διάρκεια εισήγησής του με θέμα “ Παρατηρητήριο επιπτώσεων των αιολικών πάρκων στον ελλαδικό χώρο: Η εμπειρία της Κεντρικής Ελλάδας και η περίπτωση του νοτίου Πηλίου.
Ειδικότερα, παρουσίασε στοιχεία της έρευνάς του που δημοσιεύεται στο Environmental Monitoring & Assesement και η οποία βασίζεται σε ένα χωρικό παρατηρητήριο επιπτώσεων της ραγδαίας επέκτασης των ΑΠΕ και ειδικότερα των αιολικών πάρκων σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές – που συνδυάζουν φυσικές περιοχές προστασίας και οικοσυστημικής σημασίας, με σημαντικά πολιτισμικά στοιχεία.
Στην έρευνα γίνεται συνδυασμός γεωχωρικών και τηλεπισκοπικών δεδομένων, όπως και άλλων χωρικών δεικτών (δημογραφικά στοιχεία, κλιματικά στοιχεία, μεταβολή βλάστησης, δασικές πυρκαγιές, επίδραση στη συνέχεια του πολιτισμικού δικτύου) και με αναφορά στον ρόλο των τοπικών φορέων και κινημάτων πολιτών στην επιβράδυνση και αποτροπή των προγραμματισμένων εγκαταστάσεων. Η έρευνα εφαρμόστηκε σε πρώτο στάδιο στην Κεντρική Ελλάδα, σε 13 ενότητες τοπίου, όπου διαπιστώνονται σημαντικές απειλές κατά τόπους, ενώ η μεθοδολογία μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Χωροταξίας του Π.Θ.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δημ. Καλλιώρας συνεχάρη τον Δήμαρχο Νοτίου Πηλίου για την ανάδειξη του θέματος των ΑΠΕ και πρότεινε το θέμα της Ημερίδας για το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ να αποτελέσει αντικείμενο διάλεξης στην Πολυτεχνική Σχολή.
Κατά του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ οι Φορείς της Μαγνησίας
Κατά του νέου Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ τάχθηκαν εκπρόσωποι των Γεωπονικού, Οδοντιατρικού και Δικηγορικού Συλλόγων Μαγνησίας, ο εκπρόσωπος 17 Συλλόγων του Πηλίου κ. Μαρκοζάνης, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Φορέων & Πολιτών Κάρλας, Μαυροβουνίου, Βορείου Πηλίου κ. Τσιούκας, καθώς και εκπρόσωποι Περιβαλλοντικών Οργανώσεων.
Χαιρετιστήριες επιστολές απέστειλαν οι Βουλευτές Μαγνησίας Ζέττα Μακρή, Νεοκλής Κρητικός (Ν. Λακωνίας) και Αλ. Μεϊκόπουλος, η Αντιπεριφερειάρχης Β. Σποράδων Αμαλία Γραββάνη και ο Επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δημήτριος Μπερμπερίδης.
Στην Ημερίδα παρέστησαν οι Αντιδήμαρχοι Απ. Διανέλλος, Νικ. Μαμμάς, Βασ. Μανέτας και Ιφιγένεια Γαρυφάλλου, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Νοτίου Πηλίου Δημ. Ραμματάς, ο Πρόεδρος της Δ.Ε. Μηλεών Δημ. Παπαδημητρίου, ο Τοπικός Σύμβουλος Αφετών Ιω. Μυγδαλιάς και ο Δημοτικός Σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Δημ. Τζώρτζης.
