Ο Μίκης Θεοδωράκης δεν πρόκειται να ξεχαστεί από κανένα. Το τριήμερο λαϊκό προσκύνημα και η μαζική παρουσία του κόσμου υπογράμμισε αυτό που ήξεραν ήδη όλοι. Ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης και κοινωνικός αγωνιστής βρίσκεται μέσα στις καρδιές της συντριπτικής πλειοψηφίας του κόσμου.
Η τελετή αποχαιρετισμού του Μίκη Θεοδωράκη ήταν λιτή, αλλά συγκλονιστική. Τους επικήδειους εκφώνησαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου και ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, παρουσία σύσσωμης της πολιτικής ηγεσίας. Ο κόσμος που είχε συγκεντρωθεί έξω από τη Μητρόπολη δεν έφυγε παρά τη βροχή που ξεκίνησε όταν η σορός του μεγάλου μουσουργού μεταφερόταν από το παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου στον κυρίως χώρο της Μητρόπολης Αθηνών, σε μια άκρως συμβολική στιγμή.
Ο λαός της Αθήνας – και όσοι έφτασαν από άλλες πόλεις της χώρας – αποχαιρέτησε τον «δικό» του Μίκη με παλμό, πάθος, τραγούδια, χειροκροτήματα και συνθήματα.
«Άνθος φυτρωμένο στην ώριμη μνήμη όλων μας»
«Έλληνας και οικουμενικός, ο Μίκης Θεοδωράκης υπήρξε σύμβολο και παράδειγμα μαζί» ανέφερε η κ. Σακελλαροπούλου, τονίζοντας πως «διακινδύνευσε για χάρη των κοινών», ενώ σημείωσε πως έγινε ένας παιδαγωγός του έθνους, δείχνοντας έναν δρόμο για τη σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας.
«Με σεβασμό και συγκίνηση, εκ μέρους όλων των Ελλήνων, αποχαιρετώ τον Μίκη Θεοδωράκη. Θα είναι πάντα εδώ, ένα άνθος φυτρωμένο στην ώριμη μνήμη όλων μας», σημείωσε. Όπως ανέφερε, ο Μίκης Θεοδωράκης υπήρξε «άνθρωπος της πράξης και ταυτόχρονα ρομαντικά υπερβατικός, κατάφερε, ως το τέλος της ζωής του, να ηλεκτρίζει με την παρουσία του το συναίσθημα όλων μας, αποτελώντας έναν παιδαγωγό του Έθνους, που με την πολιτισμική και κοινωνική του παρέμβαση άλλαξε την Ελλάδα και τον καθένα μας, με τρόπο πιο έμμεσο αλλά και πιο βαθύ απ’ όσο μπορούμε να διαγνώσουμε σήμερα».
Ταυτόχρονα, έκανε λόγο για έναν μαχητικό, χειμαρρώδη, ακατάβλητο Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος διέρρηξε τα όρια της εθνικής μας μοναξιάς, της ηττοπάθειας, της αποθάρρυνσης, και συνταιριάζοντας το εθνικό με το πανανθρώπινο, έδειξε έναν δρόμο για τη σφυρηλάτηση της νεοελληνικής μας ταυτότητας. «Με σεβασμό και συγκίνηση, εκ μέρους όλων των Ελλήνων, αποχαιρετώ τον Μίκη Θεοδωράκη. Θα είναι πάντα εδώ, ένα άνθος φυτρωμένο στην ώριμη μνήμη όλων μας», κατέληξε.
«Έσμιξες τους τρανούς αητούς με τους χρυσούς αγγέλους»
Ακολούθησε ο γ.γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ο οποίος σε μια συγκινητική ομιλία, απευθυνόμενος στον μεγάλο εκλιπόντα, είπε ότι «μέχρι και στην Μακρόνησο έγραφες μουσική», σημειώνοντας ότι είναι «ευεργετική η δημιουργία όταν πρέπει να αντέξεις τον πόνο και την κτηνωδία». Συνέχισε λέγοντας πως όποτε ρωτούσαν τον Θεοδωράκη, «για ποιον δημιουργείς;», εκείνος απαντούσε «για το λαό».
«Η μεγάλη τέχνη είναι πολιτική, είτε το γνωρίζει είτε όχι ο δημιουργός της», είπε ο κ. Κουτσούμπας, ο οποίος περιέγραψε την πολιτική δράση του Θεοδωράκη, σε συνδυασμό με την καλλιτεχνική του δημιουργία.
«Θα είσαι πάντα στους ποταμούς του κόσμου κι όταν τα όνειρα μας θα πάρουν εκδίκηση, θα είσαι κι εσύ εκεί, παρών», είπε και συνέχισε: «Για την ελευθερία σε όλες τις τις μορφές, στο φέρετρο σου σηκώνει τη γροθιά της και θεριεύει η Ελλάδα». «Είσαι φως επαναστατικό στην κορυφή του Ολύμπου αριστερά», τόνισε και πρόσθεσε: «Θα τον σηκώσουμε τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα και πάνω από τον κόσμο».
Ο κ. Κουτσούμπας κατάληξε: «Αθάνατος Μίκη, καλό σου ταξίδι».
Στον ναό παραβρέθηκαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Αλέξης Τσίπρας, η Φώφη Γεννηματά, ο Δημήτρης Κουτσούμπας, η Μαρία Φαραντούρη, ο Βασίλης Βασιλικός, ο Γιώργος και η Άννα Νταλάρα, η Αλέκα Παπαρήγα, ο Νίκος Βούτσης, η Σοφία Σακοράφα, ο Παύλος Γερουλάνος, ο Γιώργος Λιάνης, ο Κώστας Λαλιώτης, ο Κυριάκος Βελόπουλος, ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Κώστας Μπακογιάννης, η Μαριάννα Βαρδινογιάννη και πρέσβεις ξένων χωρών, ενώ δίπλα στο φέρετρο βρίσκεται η οικογένεια του Μίκη Θεοδωράκη.
Ιδιαίτερη στιγμή η άφιξη στη Μητρόπολη του δημοφιλούς Τούρκου συνθέτη Ζουλφί Λιβανελί και φίλου του Μίκη Θεοδωράκη μαζί με τη Φινλανδή ερμηνεύτρια Άρια Σαγιονμά.
Νωρίτερα, στις 10 το πρωί, ξεκίνησε η τρίτη και τελευταία μέρα του λαϊκού προσκυνήματος με εκατοντάδες πολίτες, κρατώντας κόκκινα και λευκά λουλούδια, να στέκονται υπομονετικά στην ουρά για να μπουν στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου της Μητρόπολης Αθηνών και να αποτίσουν φόρο τιμής στον κορυφαίο δημιουργό.
Ανάμεσά τους και πλήθος πολιτικών και καλλιτεχνών όπως ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Λευτέρης Οικονόμου, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο σκηνοθέτης Παντελής Βούλγαρης, η συγγραφέας Ιωάννα Καρυστιάνη, η γενική διευθύντρια της Ένωσης Δικαιούχων Έργων Μουσικής, Λούκα Τ. Κατσέλη, ο τραγουδοποιός, Φοίβος Δεληβοριάς, και πολλοί άλλοι.
Το λαϊκό προσκύνημα ολοκληρώθηκε στις 14.00 και η σορός του Μίκη Θεοδωράκη μεταφέρθηκε από το παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου στον καθεδρικό ναό της Μητρόπολης Αθηνών, για την τελετή αποχαιρετισμού.
«Μεγάλη απώλεια. Αποχαιρετάμε έναν μεγάλο καλλιτέχνη. Ο ελληνισμός θρηνεί έναν μεγάλο καλλιτέχνη, έναν μεγάλο Έλληνα, ο οποίος αγωνίστηκε στη ζωή του για ιδανικά, για αξίες ανεξάρτητα από τις όποιες ιδεολογικές διάφορες υπάρχουν ήταν ένας άνθρωπος, ο οποίος ενώνει τον ελληνισμό και αγωνίστηκε για την εθνική συμφιλίωση. Αιωνία του η μνήμη», δήλωσε μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Λευτέρης Οικονόμου.
Για μια πολύ συγκινητική στιγμή, έκανε λόγο ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς. «Ελάχιστοι κατόρθωσαν να παραμείνουν τόσο δεμένοι, μέχρι και με τον τελευταίο Έλληνα», προσέθεσε.
«Σήμερα αποχαιρετήσαμε με τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Δικαιούχων Έργων Μουσικής, Φοίβο Δεληβοριά και Στάθη Δρογώση τον αγαπημένο μας Μίκη Θεοδωράκη, μέλος της ΕΔΕΜ. Ο Μίκης υπήρξε κορυφαίος δημιουργός και εμβληματική προσωπικότητα με παγκόσμια ακτινοβολία. Η ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας έχει γραφτεί πάνω στις παρτιτούρες του, που αποτελούν ανεκτίμητη παρακαταθήκη για όλους εμάς τους Έλληνες», επισήμανε η γενική Διευθύντρια της Ένωσης Δικαιούχων Έργων Μουσικής, Λούκα Τ. Κατσέλη, ενώ συμπλήρωσε ότι πριν λίγους μόνο μήνες, πριν αποφασίσει να ενταχθεί στην ΕΔΕΜ, πήρε πρωτοβουλίες για την ένωση των δημιουργών μουσικών έργων σε έναν ισχυρό και ενιαίο οργανισμό. «Τη βούλησή του αυτή θα προσπαθήσουμε με κάθε τρόπο να την κάνουμε πράξη», κατέληξε η κ. Κατσέλη.
Στην Μητρόπολη Αθηνών βρέθηκαν και εκπρόσωποι του Μουσείου Μίκη Θεοδωράκη στη Ζάτουνα Αρκαδίας. «Ήρθαμε να αποχαιρετήσουμε τον αγαπημένο μας Μίκη. Είμαστε από το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη στη Ζάτουνα όπου για δυο χρόνια το ’68-’69 εκεί που πήγε να τον απομονώσει, να τον εκτοπίσει η Χούντα, γύρισε ανάποδα. Κι αυτό μπορούσε να το κάνει ένας μεγάλος, ένας θρυλικός, ένας Ακρίτας, ο Μίκης. Κατάφερε τον τόπο απομόνωσης να τον μετατρέψει σε φάρο, σε πομπό που εξέπεμπε σε όλη την οικουμένη μηνύματα αγώνα και αλληλεγγύης για την Ελλάδα. Εμείς από τη Ζάτουνα, τη Γορτυνία και την Αρκαδία τον ευγνωμονούμε διπλά γιατί μας τίμησε, μας αγάπησε γίναμε ένα. Ο Μίκης δεν έχει τελευταία κατοικία. Όλοι μέσα στο DNA μας έχουμε κάτι από το Μίκη», υπογράμμισε ο πρόεδρος του Μουσείου Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας.
Υπενθυμίζεται πως, όπως ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης, η σορός του Μίκη Θεοδωράκη θα φθάσει στις 7.30 το πρωί της Πέμπτης με το πλοίο της γραμμής στο λιμάνι της Σούδας, και με μια ενδιάμεση στάση στην πλατεία της δημοτικής αγοράς της πόλης θα μεταφερθεί στον Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου για λαϊκό προσκύνημα.
Η μεταφορά της σορού από την πλατεία της αγοράς στην Μητρόπολη Χανίων θα γίνει με τα πόδια. Στις 13:00 θα μεταφερθεί στο χωριό του, τον Γαλατά, στον ναό του Αγίου Νικολάου, όπου και θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία σε στενό κύκλο και με αυστηρή τήρηση του πρωτοκόλλου για τη δημόσια υγεία.
Η ταφή του θα γίνει στο κοιμητήριο του χωριού, όπως εκείνος επιθυμούσε για να βρίσκεται δίπλα στον πατέρα του και τον αδελφό του.
Ακολουθεί το ταξίδι στην αγαπημένη του Κρήτη και η ταφή στον Γαλατά την Πέμπτη
Η σορός του Μίκη Θεοδωράκη θα μεταφερθεί στον Πειραιά για να ξεκινήσει το ταξίδι προς την Κρήτη, όπως επιθυμούσε διακαώς και ο ίδιος. Ο Δήμος Πειραιά με μια λιτή, συγκινητική τελετή στο λιμάνι του Πειραιά, θα απευθύνει το ύστατο χαίρε στον Μίκη Θεοδωράκη, τιμώντας τον κορυφαίο μουσικοσυνθέτη.
Στις 19:00 η Φιλαρμονική του Δήμου Πειραιά θα βρίσκεται στην πύλη Ε3 για να «αποχαιρετήσει» τον σπουδαίο Έλληνα, με τις δικές του μουσικές συνθέσεις. Για τον λόγο αυτόν και προκειμένου να παραστούν μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου στην τελετή στο λιμάνι, μεταφέρθηκε μια ώρα νωρίτερα η προγραμματισμένη σημερινή συνεδρίαση.
Σημειώνεται ότι αντιπροσωπεία του Δημοτικού Συμβουλίου Πειραιά από όλες τις παρατάξεις θα ταξιδέψει για τη Σούδα, έτσι ώστε να παρευρεθεί στην εξόδιο ακολουθία του Μίκη Θεοδωράκη στον Γαλατά Χανίων.
Όλα έτοιμα στα Χανιά – Θα γίνει και εκεί λαϊκό προσκύνημα
Στις 7.15 το πρωί της Πέμπτης, θα φτάσει στο λιμάνι της Σούδας όπως ανακοίνωσε ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης. Στη συνέχεια, θα πραγματοποιηθεί αυτοκινητοπομπή στην πλατεία Δημοτικής Αγοράς και μετά θα συνοδευτεί στην Μητρόπολη, στον Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου στα Χανιά, όπου μέχρι τις 12 η σορός θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.
Θα ακολουθήσει και πάλι αυτοκινητοπομπή, προς τον ιερό ναό του Γαλατά Χανίων όπου θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία στη 1 το μεσημέρι, ενώ θα ακολουθήσει πεζή συνοδεία της σορού στο κοιμητήριο του Γαλατά. Την ημέρα της κηδείας τόσο στην πόλη των Χανίων όσο και στο χωριό Γαλατάς θα ισχύσουν έκτακτα κυκλοφοριακά μέτρα.
